Thứ 4, 18/09/2019, 09:57 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Ngày mới trong quan hệ Mỹ - Cu-ba

22/03/2016 - 10:18

Biên phòng - Bình luận về chuyến thăm Cu-ba của Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma từ ngày 20 đến 23-3, báo “Granma” -cơ quan ngôn luận chính thức của Đảng Cộng sản Cuba- cho rằng chuyến thăm lịch sử của Tổng thống Mỹ sau 88 năm là bước đi quan trọng trong nỗ lực hàn gắn quan hệ ngoại giao song phương, song để tới được cái đích đó, vẫn còn một chặng đường dài và phức tạp cần vượt qua, đòi hỏi phải giải quyết những vấn đề then chốt chất chứa qua hơn 5 thập kỷ.

7m2ea8lyn5-46433_e8af67c7-6974-f15e-d97a-68c9424f1a68@yahoo.com_RTSBHW61024x702
Tổng thống Ô-ba-ma đến đặt hoa tại Quảng trường Cách mạng tưởng nhớ anh hùng độc lập Hô-xê Mác-ti. Ảnh: Reuters

Một năm trước, không ai có thể hình dung cảnh ông chủ Nhà Trắng cùng Đệ nhất phu nhân và hai con cùng nhau dạo bước trên đường phố La Ha-ba-na, chụp ảnh lưu niệm với người dân địa phương. Những hình ảnh đó cho thấy giai đoạn thù địch kéo dài hơn nửa thế kỷ giữa hai nước láng giềng đã khép lại và một ngày mới đang mở ra trong quan hệ hai nước.

Đây là lần thứ hai một nguyên thủ Mỹ tới đảo quốc Ca-ri-bê sau chuyến thăm của cố Tổng thống Can-vin Cu-lít-giơ để tham dự Hội nghị Toàn châu Mỹ lần VI tại La Ha-ba-na tháng 1-1928. Thông qua chuyến thăm lần này, Tổng thống Mỹ sẽ có cơ hội trực tiếp đánh giá một đất nước Cuba đang trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội và không ngừng cải thiện phúc lợi dành cho người dân.

Trong buổi họp báo chung chiều 21-3 với Tổng thống Ô-ba-ma ở La Ha-ba-na, Chủ tịch Cu-ba Ra-un Ca-xtơ-rô đã đánh giá cao việc chủ nhân Nhà Trắng phản đối lệnh cấm vận kinh tế lâu dài nhằm vào Cu-ba, song ông nói rằng Mỹ cần chấm dứt phong tỏa Cu-ba trước khi các mối quan hệ giữa hai nước được bình thường hóa đầy đủ.

Khi đặt điều kiện cho việc chấm dứt sự thù địch tồn tại kéo dài từ thời Chiến tranh Lạnh, Chủ tịch Ra-un Ca-xtơ-rô nêu rõ việc Mỹ chấm dứt cấm vận và trao trả Cu-ba quyền kiểm soát Vịnh Goan-ta-na-mô là những bước đi cần thiết. Theo ông, quan hệ song phương có thể tốt đẹp hơn nhiều nếu Oa-sinh-tơn dỡ bỏ lệnh cấm vận áp đặt với La Ha-ba-na suốt 54 năm qua. Nhà lãnh đạo Cu-ba cũng cam kết tập trung vào những vấn đề giúp Cu-ba và Mỹ xích lại gần nhau.

Trong khi đó, Tổng thống Ô-ba-ma đã ca ngợi “ngày mới” trong quan hệ giữa Oa-sinh-tơn và La Ha-ba-na sau hơn nửa thế kỷ đối địch. Thừa nhận quan hệ song phương giữa hai chính phủ chưa thể “biến chuyển trong một đêm”, song ông cảm kích trước tinh thần cởi mở của nhà lãnh đạo Cu-ba.

Ông Ô-ba-ma cũng cho rằng tiến trình bình thường hóa quan hệ song phương sẽ tiếp tục trong nhiệm kỳ tổng thống tiếp theo tại Mỹ. Theo ông, Quốc hội Mỹ ngày càng nhận thấy lợi ích của việc dỡ bỏ cấm vận Cu-ba, nhưng lệnh cấm vận sẽ được dỡ bỏ sớm hay muộn một phần phụ thuộc vào tiến trình giải quyết những bất đồng giữa hai bên.

Giới chuyên gia khu vực cho rằng chuyến thăm của ông Ô-ba-ma mang tính tích cực và sẽ tạo ra một chính sách năng động hơn với Cu-ba. Sự kiện này sẽ tái khẳng định một chính sách hoàn toàn khác biệt của Mỹ, có thể sẽ là một di sản cho bà Hi-la-ri Clin-tơn nếu bà được đảng Dân chủ lựa chọn và trở thành người kế nhiệm ông Ô-ba-ma sau cuộc bầu cử tháng 11 tới. Và nếu các nghị sĩ đảng Dân chủ tại hai viện Quốc hội Mỹ thành công, khả năng lệnh cấm vận, trừng phạt mà Oa-sinh-tơn áp đặt chống La Ha-ba-na sẽ sớm được dỡ bỏ.

Quá trình bình thường hóa quan hệ Mỹ - Cu-ba hiện nay đã có nhiều tiến triển song vẫn còn nhiều thách thức. Trong cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo Ô-ba-ma và Ra-un cũng thẳng thắn thừa nhận vẫn còn “những khác biệt lớn”, trong đó có các điều kiện tiên quyết mà Cu-ba đưa ra, gồm xóa bỏ lệnh cấm vận, trả lại phần lãnh thổ Cu-ba bị Mỹ chiếm đóng làm căn cứ hải quân tại Vịnh Goan-ta-na-mô, chấm dứt việc phát sóng các chương trình phát thanh, truyền hình chống phá cách mạng vào lãnh thổ Cu-ba và các âm mưu gây bất ổn tại Hòn đảo Tự do này.

Dù vậy, chuyến thăm của ông Ô-ba-ma được dư luận nhìn nhận là một dấu ấn quan trọng và là một bước tiến mới trong tiến trình bình thường hóa hoàn toàn quan hệ Mỹ - Cu-ba. Trong tuyên bố đưa ra tại Đại sứ quán Mỹ tại La Ha-ba-na, Tổng thống Ô-ba-ma đánh giá chuyến thăm là cơ hội lịch sử để gạt sang một bên mối thù từ thời Chiến tranh Lạnh.

Các cuộc thăm dò dư luận do tờ “Thời báo Niu Y-oóc” và hãng CBS News tiến hành trước thềm chuyến thăm cho thấy đa số người Mỹ ủng hộ bình thường hóa quan hệ với Cu-ba. Có 6/10 người Mỹ được hỏi tin rằng khôi phục quan hệ với ngoại giao với Cu-ba sẽ mang lại những điều tốt đẹp cho Mỹ, và 52% ủng hộ cách xử lý của chính quyền Tổng thống Ô-ba-ma trong quan hệ với Cu-ba.

Huyền Lan