Thứ 5, 24/10/2019, 06:03 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Ngăn chặn tình trạng xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc

28/06/2016 - 9:40

Biên phòng - Mặc dù đã được tuyên truyền, vận động, cảnh báo về những rủi ro, nguy hiểm mà người xuất cảnh trái phép (XCTP) ra nước ngoài làm thuê phải gánh chịu, song những năm qua, tình trạng người dân ở các huyện ven biển của tỉnh Thanh Hóa như: Nga Sơn, Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Quảng Xương, Tĩnh Gia và thị xã Sầm Sơn XCTP sang Trung Quốc làm thuê vẫn xảy ra.

mqd8_18
Cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Hoằng Trường, BĐBP Thanh Hóa tuyên truyền nâng cao nhận thức pháp luật cho ngư dân. Ảnh: Quốc Toản

Tìm hiểu nguyên nhân của tình trạng trên, chúng tôi được Đại tá Lê Minh Chương, Trưởng phòng Trinh sát, BĐBP Thanh Hóa cho biết: Đa số người dân trên địa bàn ven biển sống bằng nghề nông và đánh bắt, nuôi trồng, thu mua, chế biến thủy hải sản, đời sống kinh tế còn nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, địa phương không đáp ứng được nhu cầu việc làm, nguồn lao động dư thừa, phần lớn là lao động phổ thông, thu nhập thấp, không ổn định, trình độ hiểu biết về pháp luật của người dân còn hạn chế.

Trong khi đó, thị trường lao động ở Trung Quốc lại khan hiếm, mức thu nhập cao hơn nhiều so với lao động tại Việt Nam. Xuất phát từ tình hình trên, một số người dân ở các huyện ven biển đã làm hộ chiếu, giấy thông hành để xuất cảnh sang Trung Quốc với nhiều lý do khác nhau như: Đi tham quan du lịch, thăm thân, sau đó trốn ở lại Trung Quốc. Số khác ra các tỉnh Quảng Ninh, Lạng Sơn, sau đó tìm cách XCTP sang Trung Quốc. Mức kinh phí mà một người lao động Việt Nam phải bỏ ra để sang Trung Quốc tìm việc làm là từ 4,5 đến 5 triệu đồng/người/lần.

Đáng chú ý, trong số trường hợp XCTP sang Trung Quốc làm thuê có cả trẻ em 14, 15 tuổi. Số người dân XCTP sang Trung Quốc chủ yếu làm thuê ở các cơ sở tư nhân chuyên sản xuất các mặt hàng gia dụng như: Ví da, mỳ tôm, đồ nhựa, đồ hàng mã hoặc làm thuê cho các tàu khai thác hải sản của Trung Quốc. Sau một thời gian làm việc tại đây, thấy việc làm nhiều, thu nhập ổn định, họ đã trở về quê lôi kéo anh em trong gia đình, dòng họ, thôn, xã đi cùng.

Thực tế cho thấy, XCTP sang Trung Quốc làm thuê tuy có thu nhập cao, nhưng cũng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro mà người lao động phải gánh chịu, thậm chí nhiều người phải trả giá đắt bằng cả tính mạng của mình.

Chị Trần Thị Hồng, xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc không có việc làm ổn định, hoàn cảnh gia đình khó khăn, đã cùng một số người dân trong xóm XCTP sang Trung Quốc làm thuê. Do không có giấy tờ hợp pháp, nhóm người của chị phải sống chui lủi để trốn tránh sự truy bắt của lực lượng chức năng nước sở tại; đồng nghĩa với việc không được ký hợp đồng lao động, không được hưởng các chế độ bảo hiểm nên khi đau ốm hoặc bị tai nạn rủi ro, không được thăm khám, bồi thường.

Có trường hợp làm ở xưởng gỗ, bị máy cuốn dập bàn tay không được chủ đưa đi chữa trị kịp thời, mà còn bị đuổi việc. Vợ chồng anh Đào Văn Hải và chị Trần Thị Thùy, ở xã Đa Lộc, huyện Hậu Lộc với mong muốn "đổi đời" đã gửi con cho ông bà chăm sóc, vượt biên sang Trung Quốc làm thuê. Vợ chồng anh đã phải nếm trải những nhọc nhằn, tủi nhục khi một ngày phải làm việc 12 tiếng trong môi trường khắc nghiệt, điều kiện sinh hoạt, ăn uống kham khổ, mất tự do, cùng hàng loạt nguy cơ luôn rình rập. Không chịu được tình cảnh đó, anh chị đã quyết định trở về địa phương làm ăn sinh sống.

Cũng chung hoàn cảnh khó khăn mà vợ chồng anh Ngô Văn Thanh và chị Vũ Thị Luân, ở xã Quảng Nham, huyện Quảng Xương, XCTP sang Trung Quốc làm thuê cho một cơ sở sản xuất ví da, trong khi đi làm, chị Luân bị tử vong do tai nạn giao thông. Vì XCTP nên khi xảy ra tai nạn, anh Thanh không dám báo cơ quan chức năng Trung Quốc giải quyết, sợ họ không cho mang thi thể chị Luân về Việt Nam. Để đưa được thi thể vợ về quê, anh Thanh đã phải chi trả hàng chục triệu đồng.

Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh Thanh Hóa hiện có 585 người bị lực lượng chức năng Trung Quốc bắt, trao trả, đẩy đuổi qua biên giới; 9 người bị đưa ra xét xử; 16 người bị tai nạn và chết; nhiều phụ nữ mất tích.

Đại tá Lê Khả Công, Phó Chỉ huy trưởng BĐBP Thanh Hóa cho biết: Hoạt động lao động trái phép tại Trung Quốc không chỉ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho người lao động, mà còn là nguy cơ phát sinh nhiều loại tội phạm như: Buôn người, ma túy, đưa người đi XCTP, tiếp tay cho tàu cá Trung Quốc vào vùng biển của ta để khai thác hải sản trái phép... 

Trước thực trạng công dân trên địa bàn tỉnh XCTP sang Trung Quốc làm thuê diễn biến phức tạp, có chiều hướng gia tăng, gây nhiều hệ lụy, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-UBND về việc tăng cường công tác phòng ngừa và đấu tranh, ngăn chặn tình trạng công dân trên địa bàn tỉnh XCTP. Bộ Chỉ huy BĐBP Thanh Hóa đã kịp thời chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp với cấp ủy, chính quyền, lực lượng Công an các xã tăng cường tuyên truyền, vận động tập trung ở các khu vực trọng điểm, như địa bàn các Đồn Biên phòng: Đa Lộc, Hoằng Trường, Sầm Sơn...

Trong đó, chú trọng tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước mới ban hành và các văn bản liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, các hiệp định, hiệp nghị mà hai nước đã ký kết. Bên cạnh đó, các đơn vị làm tốt công tác quản lý hộ khẩu, tạm trú, tạm vắng; phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an tập trung rà soát, phát hiện, theo dõi, đấu tranh ngăn chặn kịp thời hoạt động tổ chức, lôi kéo đưa người đi XCTP, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Các đơn vị đã yêu cầu các trường hợp xuất cảnh lao động trái phép về nước dịp Tết Bính Thân 2016 viết bản cam kết không tái phạm và các gia đình có con em XCTP ký cam kết vận động con em trở về làm ăn tại địa phương.

Do thực hiện tốt các giải pháp phòng ngừa nên từ sau Tết Nguyên đán đến nay, tình trạng công dân xuất cảnh sang Trung Quốc lao động trái phép cơ bản được ngăn chặn và xử lý kịp thời. Nếu như cùng kỳ năm 2015, trên địa bàn BĐBP quản lý có 3.069 trường hợp XCTP thì đến nay chỉ còn 1.466  trường hợp. Nhiều người trước đây thường xuất nhập cảnh sang Trung Quốc lao động trái phép đã trở về địa phương làm việc tại các công ty, doanh nghiệp trên địa bàn huyện. Tại địa bàn 9 xã ven biển của huyện Nga Sơn và Hậu Lộc thuộc Đồn BP Đa Lộc quản lý, năm 2015 có 1.163 trường hợp thì đến nay chỉ còn 404 trường hợp; trên địa bàn 5 xã của Đồn BP Hoằng Trường quản lý, năm 2015 có 362 trường hợp, đến nay chỉ còn 170 trường hợp; 14 xã, phường của thị xã Sầm Sơn và huyện Quảng Xương thuộc Đồn BP Sầm Sơn phụ trách, năm 2015 là 857 trường hợp, tính đến tháng 5-2016 chỉ còn 722 trường hợp XCTP làm thuê tại Trung Quốc.

Với sự quyết tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị và lực lượng Biên phòng, Công an đã làm chuyển biến mạnh mẽ nhận thức của người dân, tình trạng XCTP sang Trung Quốc lao động đã giảm rõ rệt. Tuy nhiên, để tiếp tục ngăn chặn và tiến tới chấm dứt tình trạng này, ngoài công tác tuyên truyền, vận động, đấu tranh ngăn chặn, các địa phương cũng cần có chính sách thu hút, kêu gọi các nhà đầu tư, các doanh nghiệp vào địa bàn xây dựng các nhà máy, công ty, xí nghiệp; có chính sách thu hút nguồn lao động, tạo việc làm có thu nhập ổn định để người dân có cơ hội được lao động trên chính mảnh đất quê hương mình.

Quốc Toản

Liên kết hữu ích