Thứ 5, 21/02/2019, 03:30 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu trong Quân đội

27/10/2014 - 17:02

Biên phòng - Nhằm tập trung làm rõ những tác động ảnh hưởng của biến đổi khí hậu (BĐKH) đến các hoạt động quân sự, quốc phòng; vai trò của quân đội trong ứng phó với BĐKH cũng như kết quả, nguyên nhân và những kinh nghiệm trong ứng phó với BĐKH, ngày 17-10, tại Hà Nội, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học "Chủ động ứng phó với BĐKH trong quân đội" khu vực phía Bắc. Hơn 80 tham luận của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu của các quân khu, quân đoàn, quân chủng, binh chủng trong và ngoài quân đội gửi đến tham gia hội thảo khoa học. Báo Biên phòng xin lược đăng một số ý kiến tham luận được trình bày tại hội thảo.

449x341_9b-1.JPG
Trung tướng Mai Quang Phấn.
Trung tướng Mai Quang Phấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam:

Do yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, lực lượng quân đội thường xuyên có mặt và hoạt động ở tất cả các vùng miền của đất nước, bao gồm cả đất liền, trên không, trên biển, đảo, vùng bị ô nhiễm... BĐKH, nước biển dâng cũng sẽ gây ra tác động ảnh hưởng rất lớn đến quân đội trong quá trình thực hiện chức năng nhiệm vụ của đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất.

Chính vì vậy, những năm qua, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã ban hành nhiều văn bản, chỉ thị lãnh đạo, chỉ đạo toàn quân bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với BĐKH. Các hoạt động truyền thông, giáo dục được tổ chức hằng năm đã góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ môi trường, ứng phó với BĐKH của cán bộ, chiến sĩ trong quân đội. Mặt khác, để chủ động ứng phó với BĐKH, các cơ quan, đơn vị quân đội thời gian qua đã phát huy vai trò lực lượng chuyên trách, nòng cốt của quân đội trong phòng chống, giảm nhẹ thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; kịp thời khắc phục, xử lý hạn chế thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước, quân đội và nhân dân trước những biến đổi của khí hậu, thiên tai, bão lũ, nước biển dâng...

Bên cạnh những kết quả đạt được về ứng phó BĐKH, quản lý khai thác tài nguyên và bảo vệ môi trường trong quân đội vẫn còn một số tồn tại, hạn chế cần được khắc phục nhanh chóng. Trong thời gian tới, các cơ quan, đơn vị cần coi trọng hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho mọi cán bộ, chiến sĩ về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với BĐKH; tích cực đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với tính chất, nhiệm vụ của đơn vị, mang lại hiệu quả thiết thực; lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị cần quan tâm chỉ đạo thực hiện tốt Nghị quyết số 24, ngày 14-4-2013 của Quân ủy Trung ương về việc chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, bảo đảm tính mạng, sức khỏe của bộ đội, tài sản, phương tiện kỹ thuật, công trình quân sự, nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, lao động sản xuất và công tác của các cơ quan, đơn vị trong toàn quân.

Đặc biệt, các cơ quan thông tấn báo chí trong quân đội cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền về bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với BĐKH trong quân đội nhằm tạo ra hiệu ứng tích cực trong dư luận xã hội và quân đội, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của mỗi quân nhân.

518x383_9a-1.JPG
 Ông Nguyễn Văn Tuệ.
Ông Nguyễn Văn Tuệ, Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn và BĐKH, Bộ Tài nguyên và Môi trường:

Biểu hiện chính của BĐKH là nhiệt độ trung bình trái đất tăng lên, băng tan nhanh ở các cực, mực nước biển toàn cầu dâng cao, lượng mưa và phân bố mưa thay đổi, các hiện tượng khí hậu cực đoan như bão, mưa lớn, lũ lụt, lũ quét, hạn hán, tố lốc... ngày càng gia tăng về tần suất, mức độ và quy mô.

Theo kết quả đánh giá của các nhà khoa học, tác động của BĐKH đối với Việt Nam là nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến nông nghiệp, an ninh lương thực, tài nguyên nước, an ninh sinh thái, sức khỏe cộng đồng, gây rủi ro lớn đối với nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế-xã hội, an ninh và quốc phòng... Có thể nói, BĐKH tác động tiêu cực, gây rủi ro lớn cho phát triển kinh tế, xã hội hoặc xóa đi nhiều thành quả to lớn nỗ lực nhiều năm mới tạo được, trong đó có những thành quả thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ.

Nhận thức rõ những tác động nghiêm trọng của BĐKH đến sự phát triển bền vững của đất nước, trong thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách, chương trình về BĐKH được xây dựng và triển khai, tập trung vào các giải pháp: Tăng cường quản lý rủi ro thiên tai; nâng cao khả năng thích ứng với các tác động hiện hữu của BĐKH; thay đổi phương thức tiếp cận, đổi mới tư duy nhằm biến các thách thức từ BĐKH thành cơ hội phát triển; chú trọng tăng cường năng lực để chủ động ứng phó với các tác động của BĐKH trong tương lai.

Để ứng phó hiệu quả hơn với BĐKH trong bối cảnh nguồn lực, kinh nghiệm ứng phó với BĐKH còn hạn chế, thể chế còn chưa đồng bộ... một số giải pháp cần tiếp tục đẩy mạnh triển khai trong thời gian tới là: Tăng cường, đổi mới công tác tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức, hình thành ý thức chủ động với BĐKH, nước biển dâng; tăng cường xây dựng năng lực dự báo, cảnh báo, chủ động phòng, tránh và giảm nhẹ thiên tai, thích ứng với BĐKH và nước biển dâng; đẩy mạnh các biện pháp phòng, chống, hạn chế tác động của triều cường, ngập lụt, xâm nhập mặn do nước biển dâng; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong ứng phó với BĐKH, nước biển dâng. Đồng thời, chúng ta nhanh chóng hoàn thiện hệ thống pháp luật ứng phó với BĐKH...

509x423_9c-1.JPG
 Đại tá, PGS, TS Bùi Quang Cường.
Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Quang Cường, Viện phó Viện Khoa học xã hội nhân văn quân sự, Bộ Quốc phòng:

Do sự BĐKH toàn cầu và đặc điểm điều kiện địa lý, khí hậu tự nhiên, hằng năm Việt Nam phải hứng chịu hậu quả hết sức nặng nề bởi sự tàn phá của thiên tai, nhất là bão và lũ, lụt. Bởi vậy, QĐND Việt Nam có vai trò hết sức quan trọng trong ứng phó với BĐKH, thực sự là lực lượng có tiềm năng, xung kích, nòng cốt trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt và tìm kiếm cứu nạn...

...Quân đội còn có vai trò hết sức quan trọng trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân và cán bộ, chiến sĩ nhận thức đầy đủ, đúng đắn về việc ứng phó với BĐKH và phòng chống giảm nhẹ thiên tai, thảm họa; trong tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp kiểm tra, rà soát, điều chỉnh, bổ sung kế hoạch, lực lượng, phương tiện trang bị, kỹ thuật bảo đảm cho công tác phòng chống, giảm nhẹ thiên tai, bão lụt.

Quân đội phải chủ động phối hợp với các tổ chức, các lực lượng trên địa bàn luyện tập các phương án phòng chống bão lụt, cứu hộ, cứu nạn; sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm bổ sung, điều chỉnh phương án phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ thực tế. Khi thiên tai, bão lụt xảy ra, các cơ quan, đơn vị quân đội là lực lượng nòng cốt, cơ động ứng cứu, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt do BĐKH gây ra.

Đây cũng là lực lượng nòng cốt giúp đỡ chính quyền, nhân dân các địa phương nơi bị ảnh hưởng trực tiếp của thiên tai sửa chữa nhà cửa, trường học, trạm xá, cơ sở hạ tầng bị hư hỏng; xử lý nguồn nước sinh hoạt, giải quyết môi trường bị ô nhiễm, cấp phát thuốc, khám, chữa bệnh, hướng dẫn nhân dân phòng, chống dịch, bệnh sớm ổn định cuộc sống và khôi phục sản xuất; sửa chữa cầu, đường, đê điều và các công trình kinh tế - xã hội...

452x359_9d-1.JPG
 Đại tá Đinh Quang Tuấn.
Đại tá Đinh Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Tuyên huấn, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam:

Những năm qua, bên cạnh mặt tích cực là cơ bản, công tác tuyên truyền giáo dục về BĐKH trong quân đội chưa thực sự được quan tâm đúng mức, thiếu chủ động, chưa ngang tầm với vị trí, vai trò và tác dụng của công tác này. Hầu hết ở các đơn vị đều phó mặc cho ngành Khoa học quân sự (trước đây là ngành Khoa học, công nghệ và môi trường).

Một số cơ quan báo chí có đề cập nhưng chưa nhiều và chưa thường xuyên, hầu hết báo chí quân đội chưa đề cập đến BĐKH như là một vấn đề thực tiễn cấp bách đang đặt ra đối với lĩnh vực quân sự, quốc phòng. So với vấn đề ô nhiễm môi trường tại các đơn vị thì vấn đề BĐKH ít được bàn đến trong các hội nghị, sinh hoạt tư tưởng ở đơn vị cũng như trên báo chí. Từ đó, nhận thức của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ về BĐKH còn rất mơ hồ, chung chung, chưa thấy được nguyên nhân, bản chất cũng như những tác động phức tạp, lâu dài của BĐKH đối với xã hội và con người.

Để tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về BĐKH trong quân đội, cần có những giải pháp cơ bản, toàn diện, đồng bộ coi đây là một nội dung, biện pháp của công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong QĐND Việt Nam. Tuyên truyền, giáo dục về BĐKH phải được đưa vào nội dung chương trình giảng dạy trong nhà trường quân đội cũng như giáo dục chính trị tại đơn vị, đưa vào sinh hoạt tư tưởng ở cơ sở thành nền nếp thường xuyên, có kiểm tra đánh giá kết quả nhận thức của từng quân nhân.

Trước hết, cần tập trung thực hiện tốt các giải pháp sau: Phải phát huy tốt vai trò của các tổ chức, các lực lượng, trước hết là sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức Đảng, sự vào cuộc đồng bộ, thống nhất của hệ thống chỉ huy các cấp. Phải tiến hành tuyên truyền, giáo dục một cách thường xuyên, liên tục trên cơ sở phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, các lực lượng, phương tiện. Nội dung giáo dục phải phù hợp nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm và bồi dưỡng kỹ năng ứng phó với BĐKH phải được đưa vào nghị quyết lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức Đảng, vào kế hoạch công tác của người chỉ huy, kế hoạch CTĐ, CTCT của đơn vị, phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ chính trị và cơ quan chính trị các cấp.

Nội dung tuyên truyền phải bám sát quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về ứng phó với BĐKH, bảo vệ môi trường, đồng thời cập nhật thông tin mới một cách thường xuyên, liên tục về tình hình và tác động của BĐKH. Cụ thể hóa quan điểm, chủ trương, giải pháp được xác định trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về chủ động ứng phó với BĐKH, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường; bám sát mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong Chiến lược quốc gia về BĐKH.

Trong giáo dục thường xuyên tại đơn vị, cần căn cứ vào nhiệm vụ, đối tượng cụ thể để xác định những nội dung cơ bản, thiết thực cho từng đối tượng, có cân đối về thời gian, phù hợp khả năng nhận thức và đặc điểm tâm lý của cán bộ, chiến sĩ ở đơn vị. Căn cứ nội dung đã xác định, ngành Khoa học quân sự cần tập trung chỉ đạo biên soạn tài liệu thống nhất sử dụng trong toàn quân với hai hệ thống: Các chuyên đề dành cho giáo dục - đào tạo trong nhà trường và các chuyên đề giáo dục cán bộ, chiến sĩ tại đơn vị...
Hoàng Anh (Thực hiện)