Thứ 3, 12/11/2019, 03:07 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Nan giải bài toán khan hiếm lao động nghề biển ở Cà Mau

26/04/2016 - 8:42

Biên phòng - Có phương tiện và đã chuẩn bị đầy đủ nhiên liệu, lương thực, thực phẩm cho chuyến đi biển, nhưng ngư phủ (thuyền viên) đã bỏ trốn sau khi ứng tiền của chủ phương tiện. Thiếu ngư phủ, tàu cá không thể ra biển, hoặc ra biển chậm thời gian, gây khó khăn cho nhiều chủ phương tiện ở các cửa biển trong tỉnh Cà Mau.

yfd8_15b
Thiếu lao động đã trở thành nguy cơ khiến không ít phương tiện phải nằm bờ. Ảnh: Anh Vy

Cửa biển Cái Đôi Vàm hiện có trên 200 phương tiện hoạt động các nghề câu, giã cào, đóng đáy hàng khơi và lưới ba (lưới rê trôi), trong đó có 22 phương tiện hoạt động nghề lưới ba. Ông Trần Minh Thế, trú tại khóm 4, thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân cho biết: Gia đình ông có 1 phương tiện hoạt động nghề lưới ba. Chiều dài của đường lưới gần 10km. Chi phí nhiên liệu, lương thực, thực phẩm phục vụ cho 8 đến 10 người trong thời gian đánh bắt thường từ 7 đến 10 ngày hết khoảng 20 triệu đồng. Nếu chuyến nào đánh bắt có hiệu quả, trừ chi phí còn lời 8 - 12 triệu đồng, tính toán như vậy đã có lời, nhưng một tháng chỉ hoạt động 1 chuyến biển hoặc chuyến sau chỉ hòa vốn, bù qua bù lại cũng chẳng lời bao nhiêu. Nhưng ở biển, làm nghề biển mà không bám biển thì lấy gì mà sống.

Cũng theo ông Thế, mấy năm gần đây, nguồn lợi từ biển khan hiếm, bên cạnh đó, số phương tiện của các tỉnh khác tập trung về vùng biển Cà Mau đánh bắt ngày càng đông, số khác thì hoạt động sai ngành nghề, sai vùng tuyến, dẫn đến tranh chấp ngư trường càng thêm khó khăn cho nghề lưới. Đã vậy, tình trạng ngư phủ bỏ chủ và ôm theo tiền ứng cũng làm cho không ít chủ phương tiện lao đao. Chỉ từ trước Tết Nguyên đán đến nay, ông Thế đã cho gần 20 lượt ngư phủ ứng trước tiền công lên đến hơn 100 triệu đồng, nhưng họ chỉ làm cho ông được vài chuyến, sau đó bỏ trốn đi nơi khác. Do thiếu ngư phủ mà chuyến biển cuối tháng 2 âm lịch vừa qua đã có 4 phương tiện phải đậu lại trong bờ.

Cũng tình trạng này, ở cửa biển Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, số chủ phương tiện bị ngư phủ nhận tiền ứng trước rồi bỏ trốn, hoặc chuyển sang phương tiện khác cũng rất nhiều. Có những chủ phương tiện "chịu hết nổi" phải bán phương tiện, bỏ nghề biển, mặc dù đó là nghề ông cha để lại. Anh Huỳnh Văn Tài, trú tại khóm 4, thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, từng làm chủ 2 phương tiện loại lớn đánh bắt xa bờ, nhưng anh phải bán 2 phương tiện để lên bờ làm việc khác.

Anh Tài chia sẻ: Gia đình bao năm bám biển, nhờ vào biển mà cuộc sống gia đình ổn định, con cái học hành đàng hoàng, xây được nhà cửa khang trang, nhưng ngặt nỗi, mấy năm gần đây, giá nhiên liệu tăng cao, sản lượng thu hoạch đạt thấp, bên cạnh đó, tình trạng ngư phủ nhận tiền ứng trước rồi bỏ trốn nên gia đình thấy nản mà chấp nhận bán phương tiện. Không chỉ gia đình anh Tài mà hầu hết những ông chủ ở cửa biển này đều chung hoàn cảnh bị ngư phủ thiếu nợ, nhưng họ còn có khả năng xoay xở để duy trì nghề.

Gia đình anh Tài có 2 phương tiện hoạt động nghề lưới vây, mỗi phương tiện đầu tư trên 3 tỷ đồng. Mỗi chuyến đi biển phải từ 15 - 20 ngư phủ và chi phí mỗi chuyến lên đến vài trăm triệu đồng. Trước khi ra biển, mỗi ngư phủ ứng trước ít nhất 5 triệu đồng, chỉ tiền ứng cũng đã tốn cả trăm triệu đồng. Nếu chuyến biển đó trúng nhiều cá thì ngoài trả công theo thỏa thuận, chủ phương tiện còn cho ngư phủ luôn số tiền đã ứng trước. Nhưng nếu chuyến đó lỗ thì phải cho họ ứng thêm 5 - 7 triệu nữa gọi là gối đầu. Cho ứng mà họ ở lại đi làm cho mình thì không nói, nhưng ứng rồi mà ngư phủ còn bỏ sang phương tiện khác làm việc thì rất khó nói. Để có đủ ngư phủ đi biển, phải tìm ngư phủ khác thế vào và người mới tiếp tục ứng trước...

Cứ như vậy, nó như cái vòng tròn, ứng - đi - lỗ - ứng tiếp rồi bỏ đi. Tình trạng này tồn tại và kéo dài hàng chục năm nay nhưng chưa tháo gỡ được. Ngoài lỗ vốn khi bán 2 phương tiện gần 3 tỷ đồng, số tiền mà ngư phủ ứng cũng lên đến 1,5 tỷ đồng nhưng không thể nào lấy lại được, anh Tài chán nản nói.

bcyf_15a
Để giữ chân được lao động đang là bài toán khó cho chủ phương tiện ở các cửa biển tỉnh Cà Mau. Ảnh: Anh Vy

Có nhiều trường hợp chủ phương tiện đã cho ứng tiền và tàu chuẩn bị nhổ neo, thì ngư phủ nhảy lên bờ lấy lý do mua gói thuốc, gói bánh ra biển sử dụng, sau đó bỏ trốn sang phương tiện khác, rồi lại ứng tiền, rồi lại lý do mua thuốc, mua bánh rồi lại trốn... nhưng không thể nào xử lý được, vì đa số ngư phủ là người từ địa phương khác, không nghề nghiệp ổn định nên tìm về các cửa biển để làm ngư phủ. Nhiều chủ phương tiện khi tìm gặp được những ngư phủ đã lừa mình, chỉ ngồi năn nỉ để họ trả lại tiền theo hình thức trả góp hoặc quay lại đi làm. Cũng có trường hợp quay lại nhưng chỉ được 1 chuyến rồi lại trốn.

Cửa biển Sông Đốc ngày đêm vẫn tấp nập phương tiện ra vào hoạt động và thủy sản là nguồn thu đóng góp ngân sách chính của địa phương. Việc phải bán phương tiện là hoàn cảnh đặc biệt của anh Tài, nhưng có thể nói, thị trường lao động ở các cửa biển đang là bài toán hóc búa không chỉ cho các chủ phương tiện, mà còn cho cả các cơ quan chức năng. Bởi lẽ, ở các cửa biển Cà Mau, không có cơ quan nào chịu trách nhiệm quản lý, cung cấp lao động nghề biển, bởi vậy, khi đến xin việc, họ chỉ có giấy chứng minh nhân dân, số khác chỉ có giấy xác nhận của địa phương về danh tính, địa chỉ đăng ký hộ khẩu thay thế tạm thời cho chứng minh nhân dân bị mất, bị hỏng. Tình trạng thiếu lao động đang là bài toán vô cùng khó khăn, đối với các chủ phương tiện làm nghề đánh bắt thủy sản ở Cà Mau.

Anh Vy