Chủ nhật, 08/12/2019, 23:48 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Mường Khương - Một thời máu và hoa

15/12/2014 - 14:11

Biên phòng - Sau bao nhiêu mong mỏi, cuối cùng, tôi cũng đến được thung lũng Mường Khương, tỉnh Lào Cai trong dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập QĐND Việt Nam. Mảnh đất biên cương khuất nẻo xa xôi, thấm máu anh hùng trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tháng 2-1979. Mường Khương ngập tràn hoa dại. Thứ hoa trắng tinh khiết mà thơm lừng cả thung lũng, quyện với mùi khói nhang vấn vít trên mộ các liệt sĩ. 

f284_16a-1.JPG
Cán bộ Đồn BP Mường Khương thắp nhang trên mộ anh hùng liệt sĩ Võ Đại Huệ.
 
Một thời oanh liệt

Đồn trưởng Đồn BP Mường Khương, Thượng tá Trần Quốc Khải cùng chúng tôi đến thắp nhang trên mộ anh hùng Võ Đại Huệ và đồng đội của anh đang yên nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ huyện Mường Khương. Ngôi mộ đặc biệt này là địa chỉ thường lui tới của những cựu chiến binh, đồng bào và chiến sĩ cả nước, mỗi dịp tưởng nhớ về đau thương từ cuộc chiến biên giới.

Trung úy Võ Đại Huệ, sinh năm 1952, quê ở Nghi Lộc, Nghệ An, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 11, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 16, Công an nhân dân vũ trang, trực tiếp chỉ huy lực lượng chặn đánh địch tại ngã ba Mạn Tuyển và núi Na Khuy. Sau khi dùng B40 và hỏa lực mạnh chặn đánh, bắn cháy 4 xe tăng địch tràn qua biên giới, Trung úy Võ Đại Huệ chỉ huy đơn vị đẩy lùi 11 đợt tấn công của chúng, tiêu diệt hơn 300 tên và đã hy sinh ngay trên chiến trường. Người anh hùng quả cảm ngã xuống mà không hề được biết, người vợ hiền ở quê đã có mang một cậu con trai. Giọt máu của ông trưởng thành ở quê nhà và hiện đang là một cán bộ Biên phòng đóng quân ở biên giới Nghệ An, anh Võ Đại Hùng.

Liệt sĩ Võ Đại Huệ đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và tên của ông đã được đặt cho một con đường ở TP Lào Cai. Anh linh của ông mãi mãi gắn bó với mảnh đất biên cương của Tổ quốc. Đặc biệt, ông để lại dòng máu anh hùng của mình, con trai ông đã chọn con đường binh nghiệp, rạng danh dòng họ và tiếp bước người cha hy sinh vì Tổ quốc. Những khi lên thăm mộ cha mình, anh Võ Đại Hùng thường lưu trú ở Đồn BP Mường Khương, nơi năm xưa là chiến trường thấm máu người cha và các đồng đội của ông, chưa lần nào anh có ý định đưa phần mộ cha về quê. Trong một lần sẻ chia tâm sự, trước câu hỏi của Thượng tá Trần Quốc Khải rằng, gia đình có muốn đưa phần mộ liệt sĩ về Nghệ An không, con trai của người anh hùng đã bộc lộ mong muốn để mộ cha mãi ở nơi này. Linh cảm từ trong máu của Võ Đại Hùng làm anh luôn chắc chắn rằng cha mình muốn nằm ở đây, nơi biên cương đã hòa tan máu xương của ông và đồng đội. Cho đến hơi thở cuối cùng, ông vẫn còn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu, vậy hãy để linh hồn ông ở lại dõi mắt trông giữ biên cương - người lính Biên phòng thời bình nghĩ về cha như vậy. Người vợ của liệt sĩ Võ Đại Huệ hiện già yếu đang ở quê nhà và cũng không ngoài tâm nguyện đó. Bà nói về mặt tâm linh, cả người đã khuất và người thân còn lại của ông, đều muốn phần mộ người anh hùng ở lại Mường Khương, nơi máu xương của lớp lớp người chiến đấu bảo vệ biên cương Tổ quốc đã đổ xuống và hoa tươi nở bốn mùa xuân - hạ - thu - đông.

Hoa nở dưới chân người

Đó là câu chuyện về liệt sĩ Võ Đại Huệ. Anh linh của ông và đồng đội nằm trong nghĩa trang sạch đẹp, trên đồi cao lộng gió của Mường Khương, nhưng bên ngoài hàng rào nghĩa trang, còn có bao máu xương những người ngã xuống chưa xác định được danh tính, chưa một lần được người thân đón nhận. Lần theo con đường đồi ngập tràn hoa dại, chúng tôi leo lên ngọn núi tìm đến một cửa hang mà đứng ở đó, có thể nhìn bao quát cả thung lũng Mường Khương. Hồi tháng 3 vừa qua, người dân trong thị trấn có phát hiện một bộ hài cốt trong lòng hang sâu, kèm theo những di vật mà dựa vào đó có thể tạm xác định đây là hài cốt một liệt sĩ hy sinh trong những ngày tháng 2-1979. Cán bộ Đồn BP Mường Khương đưa chúng tôi tới chỗ thu cất và tạm chôn hài cốt của người chưa biết tên. Đó là gốc một cây sa mộc ba chạc nằm cách cửa hang vài chục mét. Xung quanh nấm đất bia mộ chưa dựng lên, cỏ hoa nở tràn xuống thung lũng. Hẳn linh hồn người chờ đợi đã hơn ba thập kỷ trong hang sâu cũng được an ủi phần nào.

16c-1.JPG
nyta_16b-1.JPG
Di vật còn lại bên bộ hài cốt tìm thấy ở Mường Khương.
 
Thắp nhang trên mộ, Thượng tá Trần Quốc Khải chắp tay khẩn cầu: Xin linh hồn người đã khuất hiển linh báo mộng, để anh đưa đường cho những người có trách nhiệm cùng tìm kiếm xác định tên tuổi, địa chỉ, để gia đình, người thân, bạn bè sớm đưa phần mộ về quê. Nắm hương bùng cháy từ trên tay Thượng tá Khải được anh cẩn thận cắm xuống ngôi mộ chưa biết tên. Chiều biên cương chùng hẳn xuống. Ai nấy cháy lên một mong muốn trong sâu thẳm: Làm sao để xác định tên của người đã khuất giữa những hồ sơ lịch sử sơ sài và phần lớn không được ghi chép lại? Mặc dù hầu như dựa vào những di vật có thể coi đây là một liệt sĩ hy sinh năm 1979, đúng lúc bom đạn cào xé mảnh đất này. Đây có thể là người lính của đoàn quân chi viện thuộc lực lượng Công an nhân dân vũ trang đến từ Thủ đô, chặn đánh địch tràn qua biên giới và bị thương, sau đó cố lết vào hang và hy sinh tại đây. Thượng tá Khải nói: Chỉ cần xác định được danh tính, chúng tôi sẽ chuyển phần mộ vào trong nghĩa trang liệt sĩ Mường Khương.

Một cán bộ công an của Công an huyện Mường Khương mở tủ cho chúng tôi xem những di vật đi kèm bộ hài cốt, gồm những gì còn sót lại trong một bộ quân phục Công an nhân dân vũ trang: Dây lưng, đế giầy vải, cúc áo, đặc biệt là một quân hiệu hình tròn của Công an nhân dân vũ trang thời bấy giờ, có hình ngôi sao và hai chữ cái in hoa "CA" lồng vào nhau (loại gắn vào trước mũ) còn nguyên vẹn. Ngoài ra, theo bộ hài cốt còn có một cuốn sổ ảnh bằng nhựa, có nhiều tấm ảnh đã ố vàng và không còn nhìn rõ, một con dao nhíp có khắc dòng chữ Trường Sơn và 2 vỏ đạn rỗng. Trong cuốn sổ ảnh, còn một vài tấm ảnh chân dung mờ cho thấy chủ nhân của nó có gia đình, có nhiều người thân. Chắc hẳn nhiều năm qua, những con người ấy đã đi tìm người thân mà chưa gặp. Qua phương tiện thông tin đại chúng công bố những tư liệu trên, đã có nhiều gia đình đến xem có phải người thân của mình hay không, nhưng đều không phải. Dựa vào những chứng cứ lịch sử lưu lạc qua trận chiến, ít nhất một thời gian nữa, cộng với những nỗ lực trách nhiệm, cơ quan chức năng mới có thể tìm ra danh tính của bộ hài cốt. Trong thời gian đó, thỉnh thoảng các cán bộ, chiến sĩ Đồn BP Mường Khương vẫn đi lại chăm nom phần mộ dưới chân cây sa mộc ba chạc.

Mường Khương bây giờ đã trở thành một thị trấn biên giới sầm uất, với mật độ giao thương dày lên qua từng năm. Phiên chợ phố núi vàng rực trong mùa quýt chín, thứ quýt ngọt mát, đặc sản ở đây, không có vùng đất trồng quýt nào sánh được. Có lẽ trong số các đô thị sát biên mang dáng dấp đặc thù của Tây Bắc giàu có sản vật địa phương, giàu nội lực và tiềm năng con người, thì Mường Khương nổi trội về các mối giao tiếp linh hoạt, gắn bó giữa các ban, ngành, đoàn thể. Biến loạn lùi xa, Mường Khương còn nguyên dấu ấn về những ngày hào hùng. Hoa vẫn nở tràn trong thung lũng, hương thơm tinh khiết quanh những nấm mộ liệt sĩ...  
Trương Thúy Hằng