Chủ nhật, 21/04/2019, 07:18 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Lực lượng tin cậy trong phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn

16/08/2017 - 12:10

Biên phòng - Những năm qua, do tác động của biến đổi khí hậu, tình hình thiên tai ở nước ta liên tục gia tăng, diễn biến phức tạp, gây nhiều thiệt hại về người, tài sản của Nhà nước và nhân dân. Với vai trò là lực lượng nòng cốt trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn ở khu vực biên giới, vùng biển đảo, BĐBP trên các tuyến biên giới đã sát cánh cùng nhân dân, góp phần hạn chế đến mức thấp nhất các thiệt hại xảy ra.

umrp_8a
BĐBP Thái Bình diễn tập phòng chống lụt bão, tìm kiếm cứu nạn trên biển. Ảnh: Trương Tiết Cương

Thời gian gần đây, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trong toàn lực lượng phát huy vai trò lực lượng nòng cốt trong phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn; thực hiện nghiêm các chế độ canh, trực cơ chế điều hành và xử lý vụ việc. Công tác phối hợp, huy động lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ” đã phát huy hiệu quả, tạo thế chủ động, vững chắc. Nhờ đó, năm 2016 và 6 tháng đầu năm 2017, mặc dù thiên tai gia tăng cả về tần suất và tính chất phức tạp, diễn ra trên nhiều địa bàn, nhưng các đơn vị BĐBP đã ứng phó xử lý kịp thời có hiệu quả, chủ động hiệp đồng, phối hợp với các địa phương và các lực lượng đứng chân trên địa bàn bổ sung kế hoạch và tập luyện, diễn tập ứng phó với các tình huống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

Các đơn vị đã điều động 20.621 lượt cán bộ, chiến sĩ với 515 lượt phương tiện các loại và huy động trên 1.573 người với 488 phương tiện của ngư dân tham gia tìm kiếm cứu nạn. Toàn lực lượng BĐBP đã khắc phục hậu quả thiên tai 746 vụ, cứu 2.345 người với 183 phương tiện; tham gia chữa cháy rừng 97 vụ với 996ha; giúp dân khắc phục sửa chữa 4.316 căn nhà; di dời 5.946 hộ với 18.272 khẩu từ khu vực nguy hiểm đến nơi an toàn.

Trong các đợt bão, áp thấp nhiệt đới, đã tổ chức bắn pháo hiệu, sử dụng thông tin tìm kiếm cứu nạn của các đơn vị, phối hợp với chính quyền địa phương, gia đình chủ tàu, thuyền trưởng tổ chức thông báo, hướng dẫn, kêu gọi 625.363 lượt phương tiện, lồng bè nuôi trồng thủy sản với 2.767.902 ngư dân đang hoạt động trên biển biết vị trí và hướng di chuyển của áp thấp nhiệt đới, bão để chủ động di chuyển phòng tránh.

Các đơn vị chủ động bám sát Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, Ủy ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn đề nghị Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao có Công hàm với phía Trung Quốc, Philippines, Indonesia tạo điều kiện cho 37 tàu cá với 440 ngư dân Việt Nam đang hoạt động trên biển vào trú tránh gió, bão tại các đảo do các nước đồn trú, chiếm đóng. Kết quả đó, thêm một lần nữa khẳng định vai trò to lớn của BĐBP trên mặt trận phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, góp phần tô thắm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong lòng nhân dân ở khu vực biên giới.

Bên cạnh những thành tích đã đạt được trong thời gian qua, công tác cứu hộ, cứu nạn của BĐBP vẫn còn một số hạn chế nhất định như: Trong tham mưu, chỉ huy xử lý các vụ việc đôi lúc còn chưa kịp thời. Nhận thức của một số cán bộ ở các đơn vị về công tác cứu hộ, cứu nạn còn đơn giản, chủ quan, khi vụ việc xảy ra thì lúng túng, bị động.

Thời gian tới, dự báo tình hình thời tiết, thiên tai trên phạm vi toàn quốc nói chung, ở khu vực biên giới nói riêng, tiếp tục có những diễn biến bất thường, theo chiều hướng cực đoan, thậm chí trái quy luật. Các hiện tượng, như: Siêu bão, mưa lũ với cường suất lớn, hạn hán, rét hại cùng nguy cơ cạn kiệt nguồn nước... sẽ diễn ra nhiều hơn, kéo theo sự gia tăng về dịch bệnh, tai nạn, đe dọa đến sự phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh và đời sống của nhân dân ở khu vực biên giới. Vì vậy, để phòng chống thiên tai, đảm bảo an toàn cho nhân dân ở khu vực biên giới trong thời gian tới có hiệu quả, các đơn vị cần chú ý một số vấn đề.

Trước hết, các cơ quan, đơn vị cần quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các văn bản của trên, sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, Ủy ban Quốc gia tìm kiếm cứu nạn, Bộ Quốc phòng. Đồng thời, chủ động làm tốt công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho nhân dân trong việc phòng tránh các nguy cơ thiên tai có thể xảy ra.

Đây là vấn đề rất quan trọng, bởi thực tiễn cho thấy, tính chất, mức độ ảnh hưởng của thiên tai ngày càng nghiêm trọng; trong khi đó, khả năng khắc phục, giảm nhẹ của con người có hạn. Vì thế, chủ động phòng tránh đã, đang là phương án căn cơ, quan trọng nhằm giảm nhẹ thiên tai cả trước mắt và lâu dài. Để làm được điều đó, cùng với tăng cường giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, chiến sĩ trong toàn lực lượng, cần làm rõ phạm vi, trách nhiệm tham gia của các cấp, ngành, địa phương và toàn dân theo Chỉ thị 03/CT-TTg ngày 3-2-2016 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn giai đoạn 2016-2020. Đồng thời, chủ động phối hợp với cơ quan chức năng xây dựng, quy hoạch điều chỉnh bố trí khu vực dân cư, công trình vượt lũ, chống ngập, các vùng nuôi trồng chuyên canh nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu; tổ chức di dời dân ra khỏi vùng nguy hiểm.

Vấn đề tiếp theo là các đơn vị phải chủ động nghiên cứu, thường xuyên theo dõi nắm chắc tình hình diễn biến khí hậu, thời tiết, dự kiến sát, đúng các tình huống có thể xảy ra để có phương án bố trí lực lượng, phương tiện, phối hợp, hiệp đồng xử lý hiệu quả, không để bị động, bất ngờ. Các đơn vị cần tổ chức tốt hệ thống thông tin tìm kiếm cứu nạn nắm chắc tình hình thiên tai, tai nạn xảy ra trên địa bàn biên giới, vùng biển, đảo.

Quá trình thực hiện, các cơ quan, đơn vị cần phối hợp chặt chẽ với địa phương tiến hành khảo sát nắm chắc tình hình địa bàn, xây dựng, bổ sung, hoàn chỉnh kế hoạch, phương án phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn cho phù hợp. Những năm gần đây, mặc dù thiên tai thường xuyên được cảnh báo, nhưng việc phòng, chống vẫn còn nhiều bất cập. Ở nhiều nơi, tuy tính chất, mức độ ảnh hưởng ban đầu của thiên tai không lớn, nhưng do khâu tổ chức, hiệp đồng xử lý không tốt nên việc khắc phục phải kéo dài, hiệu quả thấp. Vì thế, việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống kế hoạch, phương án ứng phó ở từng địa phương và tổ chức huấn luyện, diễn tập chặt chẽ, thuần thục là giải pháp có ý nghĩa quyết định việc nâng cao hiệu quả phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trên từng địa bàn.

Trong tình hình hiện nay, với số lượng người và tàu, thuyền nghề cá hoạt động trên biển rất lớn. Vì vậy, khi xuất hiện bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, các đơn vị phải kịp thời thông tin cảnh báo, kêu gọi tàu thuyền đang hoạt động trên biển về bờ và thoát khỏi vùng nguy hiểm của bão. Chủ động báo cáo, đề xuất trên có biện pháp chỉ đạo, xử lý hiệu quả nhằm hạn chế thấp nhất những thiệt hại do bão, áp thấp nhiệt đới gây ra.

Ngoài ra, các đơn vị cần tăng cường công tác huấn luyện tìm kiếm cứu nạn cho các đối tượng, nhất là lực lượng chuyên trách, kiêm nhiệm xung kích trong phòng, chống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn trên các địa bàn, nhằm nâng cao năng lực tổ chức chỉ huy, khả năng phối hợp và trình độ xử lý các tình huống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn ngay từ ban đầu.

Trong huấn luyện phải bám sát phương châm “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, coi trọng huấn luyện đồng bộ và chuyên sâu nhưng phải sát với thực tế địa bàn và yêu cầu, nhiệm vụ của từng đơn vị. Cần tích cực đổi mới nội dung, phương pháp; kết hợp huấn luyện giữa lý thuyết với thực hành (đặc biệt chú trọng về huấn luyện thực hành); gắn huấn luyện kỹ thuật tìm kiếm cứu nạn với giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện thể lực, ý thức tổ chức kỷ luật. Tăng cường luyện tập, diễn tập theo các kế hoạch, phương án đã được phê duyệt; nâng cao khả năng vận hành cơ chế lãnh đạo, chỉ huy, điều hành, phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền địa phương với BĐBP trong xử lý các tình huống về thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, nhất là ở các địa bàn trọng điểm.

Trong công tác tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, việc trang bị các phương tiện tìm kiếm cứu nạn chuyên dùng để BĐBP đủ sức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong mọi tình huống là rất cần thiết.

Phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn là nhiệm vụ lâu dài, phức tạp khó khăn, nhất là khi xảy ra ở địa bàn khu vực biên giới. Vì thế, để đạt hiệu quả cao, cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc Quyết định 1041/QĐ-TTg, ngày 26-4-2014 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt đề án quy hoạch tổng thể lĩnh vực ứng phó thiên tai, sự cố và tìm kiếm cứu nạn đến năm 2020 và những năm tiếp theo; Nghị quyết 689-NQ/QUTƯ ngày 10-10-2014 của Quân ủy Trung ương về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, sự cố và cứu hộ, cứu nạn trong Quân đội. Từng bước trang bị cho BĐBP các phương tiện phù hợp với các loại hình thiên tai, tai nạn ở các vùng, miền để ứng phó kịp thời, hiệu quả các tình huống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn xảy ra trên địa bàn.

Hiện nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế diễn ra sâu, rộng, vì vậy, việc mở rộng hợp tác với các nước có chung biên giới là nội dung có ý nghĩa quan trọng, nhằm nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống thiên tai và cứu hộ, cứu nạn ở khu vực biên giới. Trong thời gian tới, cần tiếp tục đẩy mạnh hợp tác quốc tế với các nước có chung đường biên giới trong phối hợp phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn của BĐBP trong tình hình mới.

Đại tá Lê Thanh Sơn (Phó Tham mưu trưởng BĐBP)