Thứ 3, 21/05/2019, 03:35 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Ký ức những ngày giúp bạn Campuchia

28/06/2017 - 22:00

Biên phòng - Đầu năm 1979, thực hiện sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, Bộ Tư lệnh Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) đã triển khai lực lượng sang giúp bạn Campuchia bảo vệ các cơ quan đầu não, các mục tiêu quan trọng, chiến đấu truy đuổi bọn tàn quân Pol Pot. Hơn 10 năm trên đất bạn, với truyền thống anh dũng, kiên cường, cùng với đội quân tình nguyện của cả nước, các đơn vị CANDVT đã lập nhiều thành tích xuất sắc, góp phần giải phóng đất nước Campuchia, tô thắm thêm mối quan hệ truyền thống tốt đẹp giữa hai dân tộc. Những năm tháng vất vả hy sinh và chiến đấu quả cảm đó còn đọng mãi trong cuộc đời những cựu binh quân tình nguyện CANDVT tại Campuchia.

chqy_8
Người dân Campuchia bịn rịn chia tay quân tình nguyện Việt Nam năm 1989. Ảnh: Tư liệu

Quân tình nguyện CANDVT ở Campuchia

Năm nay tuổi đã gần 90, nhưng Đại tá Bùi Long, nguyên Chủ nhiệm Chính trị BĐBP vẫn còn khỏe mạnh và minh mẫn. Ông có trí nhớ rất tốt, có thể nói hàng giờ về những trận đánh mà ông từng tham gia, từ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ. Đặc biệt, ký ức về những tháng ngày làm người lính tình nguyện ở Campuchia không bao giờ phai nhạt trong cuộc đời của ông.

Đại tá Bùi Long nhớ lại, ngày 7-1-1979, thủ đô Phnom Penh được giải phóng, cách mạng Campuchia thắng lợi. Chính quyền Pol Pot sụp đổ. Lúc này, bọn tàn quân của Pol Pot chạy dạt về phía Tây, co cụm lại theo từng vùng trong nội địa và dọc biên giới Thái Lan. Có nơi chúng còn cả cấp trung đoàn, sư đoàn, luôn tìm mọi cách phản công, chống phá chính quyền bạn đang trong thời kỳ non trẻ.

Đứng trước tình hình phức tạp đó, đáp ứng yêu cầu khẩn thiết của nhân dân và Mặt trận đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, cuối tháng 1-1979, đồng chí Lê Đức Thọ, Ủy viên Bộ Chính trị, thay mặt Ban chấp hành Trung ương Đảng triệu tập và giao nhiệm vụ cho Đảng ủy, Bộ Tư lệnh CANDVT (nay là BĐBP) tổ chức các đơn vị chiến đấu, sang giúp Campuchia bảo vệ tuyệt đối an toàn các cơ quan đầu não của Đảng, Nhà nước, lãnh tụ của bạn; đồng thời giúp bạn chiến đấu, bảo vệ phòng tuyến biên giới.

Chấp hành sự chỉ đạo của Bộ Chính trị, ngày 30-1-1979, hai đại đội thuộc Đoàn 71 CANDVT đã có mặt ở Phnom Penh, tiếp theo là Đoàn 72 CANDVT và Đoàn 6 CANDVT. Chỉ trong một thời gian ngắn, đến tháng 4-1979, Bộ Tư lệnh CANDVT đã tổ chức được 8 trung đoàn tình nguyện triển khai khắp các tỉnh dọc theo bờ biển phía Nam và tuyến biên giới phía Tây của Campuchia. Ngoài ra, nhiều đoàn chuyên gia của CANDVT cũng được cử sang huấn luyện, đào tạo cán bộ và giúp bạn tổ chức các cơ quan chỉ huy, triển khai hệ thống bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Là Chính ủy Trung đoàn 8 quân tình nguyện CANDVT ở Campuchia, Đại tá Bùi Long nhớ lại: Những ngày đầu ở chiến trường Campuchia, các chiến sĩ quân tình nguyện CANDVT đã gặp phải rất nhiều khó khăn, gian khổ, ác liệt, hy sinh. Nhưng vượt lên tất cả, với tinh thần giúp bạn là giúp mình, các đơn vị CANDVT đã lập nhiều chiến công, góp phần tiêu diệt địch tận gốc, đập tan âm mưu, thủ đoạn tàn bạo của bọn Pol Pot, đưa dân tộc Campuchia thoát khỏi nạn diệt chủng. Chúng tôi cũng rất tự hào vì nhiều đồng chí trong đoàn quân tình nguyện của CANDVT sau này đã trưởng thành, giữ nhiều trọng trách quan trọng trong Quân đội. Có 6 người được phong hàm cấp tướng, trong đó, có 4 đồng chí từng giữ chức vụ Tư lệnh và Phó Tư lệnh BĐBP...

Trung đoàn 14 Anh hùng

Dù 38 năm đã trôi qua, nhưng ký ức về một thời gian khổ, hy sinh trên đất bạn Campuchia vẫn in sâu trong tâm trí Thiếu tướng Nguyễn Kim Khanh, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng - An ninh của Quốc hội, nguyên Phó Tư lệnh BĐBP, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 14 CANDVT, là quân tình nguyện Việt Nam ở Campuchia.

Thiếu tướng Nguyễn Kim Khanh nói: “10 năm chiến đấu ở địa bàn rừng núi Pua Xát (1979-1989) là 10 năm cực kỳ gian khổ, khó khăn, ác liệt. Đây cũng là 10 năm thử thách đối với cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 14. 10 năm thử thách đó bắt đầu từ mùa mưa năm 1979”. Ông kể, lúc đơn vị tới biên giới Thái Lan - Campuchia cũng là lúc bắt đầu vào mùa mưa. Mưa sầm sập trắng rừng, mưa tầm tã ngày này qua ngày khác. Đây cũng là lúc bệnh dịch bắt đầu hoành hành. Chỉ một tuần, đơn vị ông đã bị sốt rét tấn công lần lượt từng tốp một. Cả nghìn người, nhưng không sót ai. Có đại đội tất cả đều bị quật ngã, không còn ai khỏe để nấu cơm.

Năm 1992, khi quy tập, đưa anh em về nước, mới giật mình khi biết quân số hy sinh do sốt rét nhiều bằng số hy sinh trong chiến trận. Sốt đến nỗi mà mẫu máu của đồng chí Mai Hữu Mẫn, chiến sĩ nuôi quân Đại đội 8, chỉ còn 1,5 triệu hồng cầu mà ký sinh trùng thì dày đặc. Thiếu tướng Nguyễn Kim Khanh xúc động khi nhắc lại người đồng đội cũ của mình: “Khi Mẫn hy sinh vì giẫm phải mìn KP2 của địch, anh em khiêng Mẫn về, tôi nhìn trên võng, đúng là không thấy máu, chỉ thấy huyết tương một màu vàng nhàn nhạt”.

Cuộc chiến chống sốt rét chưa kết thúc, đơn vị ông lại phải đương đầu với cuộc chiến thiếu lương thực và rau xanh. Từ tiêu chuẩn 7 lạng gạo/ngày, rút xuống 5 lạng. Nhưng khổ nhất là gạo bị mục do gặp phải mùa mưa. Ăn nhiều ngày liên tục như thế nên dẫn đến bệnh mới: Phù thũng do thiếu vitamin B1. Phần lớn anh em bị sưng phù chân, cũng có đồng chí bị phù phổi, phù thận. Có người bệnh nặng, chưa kịp mang đến trạm xá đã hy sinh... Lúc đó, anh em hay tếu táo bài thơ vần “ục”: Ăn cơm gạo mục/ Chấm với muối cục/ Chan canh môn thục/ Bụng sôi ùng ục/ Truy quét liên tục/ Niềm tin thúc giục...

Khó khăn, gian khổ là thế, nhưng anh em vẫn xác định tốt ý thức trách nhiệm, tranh thủ những lúc không chiến đấu lại lao vào trồng rau, nuôi gà, tăng gia cải thiện, nâng cao chất lượng bữa ăn cho bộ đội. 10 năm giúp bạn Campuchia truy quét, tiễu trừ tàn quân Pol Pot, Trung đoàn 14 CANDVT và Tiểu đoàn 218 (thuộc Trung đoàn 14) vinh dự được tuyên dương danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đó là phần thưởng của hai thành tích nổi bật. Một là đã lập nhiều chiến công vô cùng xuất sắc. Hai là nêu gương sáng về nghị lực, bản lĩnh vượt mọi khó khăn đến cùng ở một chiến trường vô cùng khốc liệt.

Hơn 10 năm công tác, chiến đấu trên đất nước bạn Campuchia, cùng với đội hình quân tình nguyện của cả nước, các đơn vị CANDVT đều biểu hiện tinh thần quốc tế cao cả. Vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, không quản ngại hy sinh, chiến đấu anh dũng, kiên cường, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Đã có hàng ngàn quân tình nguyện CANDVT Việt Nam hy sinh trên đất bạn Campuchia, góp phần tô thắm thêm mối tình đoàn kết chiến đấu giữa hai dân tộc anh em.

Đăng Bảy