Thứ 4, 22/11/2017, 02:27 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Ký ức những ngày cắm mốc trên biên giới Việt Nam - Lào

14/07/2017 - 5:37

Biên phòng - Dự án Tăng dày và tôn tạo hệ thống mốc quốc giới Việt Nam - Lào đã kết thúc cách đây nhiều năm, nhưng trong ký ức của những người may mắn được đảm nhận nhiệm vụ cắm mốc biên giới vẫn luôn vẹn nguyên cảm xúc thiêng liêng và tự hào. Đóng vai trò là “thủ lĩnh” Đội Cắm mốc Hà Tĩnh, với Đại tá Nguyễn Huy Trung, nguyên Tham mưu trưởng BĐBP Hà Tĩnh, đây là một kỷ niệm khó quên và là mốc son ghi dấu trong cuộc đời binh nghiệp.

qfjz_12
Đại tá Nguyễn Huy Trung (bên trái) thi công cột mốc trên tuyến biên giới Việt - Lào. Ảnh: Hoài Thương

Hà Tĩnh có 145km đường biên giới tiếp giáp với 2 tỉnh của nước bạn Lào là Bô Ly Khăm Xay và Khăm Muộn. Thực hiện kế hoạch tôn tạo, tăng dày hệ thống mốc quốc giới của Ủy ban liên hiệp cắm mốc Việt Nam - Lào, Hà Tĩnh tiến hành tôn tạo, tăng dày 53 cột mốc và 8 cọc dấu.

Cuối năm 2008, Đội Cắm mốc tỉnh Hà Tĩnh và Đội Cắm mốc tỉnh Bô Ly Khăm Xay, tỉnh Sa Vẳn Na Khệt tiến hành khảo sát song phương đánh dấu, xác định vị trí cần tăng dày, tôn tạo trên thực địa; hoàn chỉnh hồ sơ. Đến tháng 4-2009, lực lượng chức năng bắt đầu triển khai xây dựng cột mốc đầu tiên là mốc 463 (giáp tỉnh Nghệ An).

Tháng 7-2013, công tác tăng dày, tôn tạo hệ thống mốc quốc giới trên thực địa thuộc đoạn biên giới Hà Tĩnh đã hoàn thành với 53 cột mốc và 2 cột dấu, đảm bảo chất lượng. Hà Tĩnh là địa phương đầu tiên cơ bản hoàn thành công tác tăng dày, tôn tạo hệ thống mốc quốc giới trên thực địa tuyến biên giới Việt Nam - Lào. Năm 2014, hai bên tiếp tục hoàn thành bổ sung 6 cọc dấu còn lại, kết thúc nhiệm vụ theo yêu cầu đề ra.

Được biết, các cột mốc, cọc dấu trong hệ thống mốc quốc giới được tôn tạo, tăng dày trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nằm ở vị trí địa hình khó khăn nhất trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào. Sau khi cắm xong các mốc trên đoạn biên giới tiếp giáp với tỉnh Bô Ly Khăm Xay, một số thành viên của đội phải vào giúp Đội Cắm mốc tỉnh Quảng Bình, việc thực hiện cắm mốc ở đoạn biên giới tiếp giáp với tỉnh Khăm Muộn phải lùi lại một thời gian dài.

Không những thế, do điều kiện Đội Cắm mốc tỉnh Khăm Muộn đang phải triển khai với Đội Quảng Bình nên Đội Hà Tĩnh phải phối hợp với một đội không tiếp giáp biên giới với tỉnh mình là Sa-vẳn-na-khệt. Khó khăn chồng chất khó khăn như vậy, nhưng việc tôn tạo, tăng dày hệ thống mốc quốc giới của Hà Tĩnh lại về đích sớm nhất toàn tuyến. Điều đó càng thôi thúc tôi tìm gặp Đại tá Nguyễn Huy Trung, nguyên Đội trưởng Đội Cắm mốc tỉnh Hà Tĩnh để tìm hiểu kỹ hơn về vấn đề này.

Tiếp chuyện tôi tại nhà riêng, khi nhắc đến chuyện cắm mốc, ông kể một cách say sưa, trong đôi mắt luôn ánh lên niềm tự hào. Ông tâm sự: “Khi nhận nhiệm vụ làm Đội trưởng Đội Cắm mốc tỉnh Hà Tĩnh, tôi cảm thấy rất vinh dự, vì mỗi cột mốc được dựng lên sẽ góp phần khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia. Nhưng tôi cũng rất lo lắng vì bản thân lúc đó đang giữ chức vụ Tham mưu trưởng BĐBP Hà Tĩnh, đảm nhiệm một khối lượng lớn công việc. Tuy nhiên được sự động viên của Đảng ủy, Bộ Chỉ huy và sự tin tưởng của cán bộ, chiến sĩ, tôi đã cố gắng hết sức hoàn thành nhiệm vụ.

Trước khi triển khai, tôi cùng đồng đội đã lường trước những khó khăn, thử thách chờ đón phía trước. Nhưng đến khi bắt tay vào làm mới thấy gian nan vất vả bội phần. Công tác cắm mốc đòi hỏi những người thực hiện phải có bản lĩnh, cẩn trọng và chính xác đến từng mi-li-mét. Không chỉ dựa vào bản đồ đã được đánh dấu sẵn các điểm, mà còn phải tự dò tìm đường lên.

Những điểm cắm mốc phần nhiều nằm ở nơi hiểm trở, hẻo lánh. Người đi không đã khó, lại phải mang vác đủ thứ; nào quân tư trang, lương thực, thuốc men, máy móc, rồi cả cát sỏi, cột mốc... Nhiều vị trí mốc như ở dốc Bà Mụ giáp xã Sơn Hồng, xã Sơn Kim 2, huyện Hương Sơn, các dốc ở xã Hương Quang, huyện Vũ Quang... đều nằm ở độ cao hơn 1.600m. Có những vị trí cao hơn 2.200m, điển hình như mốc 496 thuộc địa phận xã Hương Quang, huyện Vũ Quang, chưa có đường đi, xa dân cư nên anh em phải sử dụng đường đi từ phía nước bạn mới tiếp cận nổi”.

Mỗi lần thực hiện nhiệm vụ, đội cắm mốc của ta và của bạn đều phối hợp triển khai thực hiện. Ngay cả Đội Cắm mốc tỉnh Sa Vẳn Na Khệt, giáp tỉnh Quảng Trị nhưng không quản ngại đường sá xa xôi cũng có mặt ở Hà Tĩnh ngay từ những ngày đầu triển khai công việc trên tuyến Khăm Muộn. Tác nghiệp ở địa bàn biên giới, lực lượng cắm mốc thường xuyên phải đối mặt với sự khắc nghiệt của thời tiết, khi nắng cháy, sương sa, khi gặp trận mưa rừng xối xả.

Có những ngày gió Lào thổi, người lúc nào cũng như sốt nhẹ, khát khô cổ họng mà không tìm đâu ra giọt nước. Rồi những lúc đối mặt trước những dốc đá hiểm trở, ngước mắt lên phía trên vẫn là những mái đá tai mèo dựng đứng, nhìn xuống dưới là vực sâu thăm thẳm, nước xanh như mắt mèo, lỡ trượt chân là ngã xuống những mỏm đá nhọn hoắt. Đó là chưa kể đến những đợt mưa bão, lũ ống, dịch bệnh, thú dữ hay hàng tấn bom, mìn, vật liệu nổ do chiến tranh còn sót lại đe dọa trực tiếp tính mạng những người tham gia cắm mốc.

Phần khó khăn nữa là trong lúc công việc còn ngổn ngang lại phải rút một bộ phận vào giúp Đội Quảng Bình 6 tháng nên công việc phần nào bị ảnh hưởng, số anh em còn lại phải bám trụ ở những điểm xung yếu. “Ngày “đóng sổ” dự án, tất cả anh em mới thở phào nhẹ nhõm, vì nhiệm vụ đã hoàn thành” - Đại tá Trung chia sẻ thêm.

Theo Đại tá Nguyễn Huy Trung, việc Hà Tĩnh hoàn thành công tác tôn tạo, tăng dày hệ thống mốc quốc giới sớm nhất toàn tuyến trước hết là nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời của Bộ Tư lệnh BĐBP, Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ủy ban Biên giới quốc gia; các bộ, ban, ngành liên quan và sự đồng tình ủng hộ của nhân dân hai bên biên giới.

Để đảm bảo an toàn cho lực lượng tham gia cắm mốc, các đồn Biên phòng tuyến núi đã phối hợp với các đồn, chốt đối diện của Lào tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát người và phương tiện ra vào khu vực biên giới, xử lý tốt các tình huống phức tạp xảy ra; bảo vệ nguyên vẹn hệ thống đường biên, mốc giới và các vị trí đã xác định trên thực địa, tạo thuận lợi cho công tác khảo sát, tăng dày, tôn tạo hệ thống mốc quốc giới được thực hiện theo đúng tiến độ đề ra.

“Tôi vẫn luôn nhớ mãi phút giây Quốc ca của hai nước Việt Nam - Lào cất lên giữa núi rừng trong lễ khánh thành các cột mốc. Trong những giây phút thiêng liêng xúc động khi khánh thành cột mốc 496, người Đội trưởng Đội Cắm mốc tỉnh Sa Vẳn Na Khệt, Trung tá Xóm Văng Bun Nã Phay nói với chúng tôi bằng tiếng Việt: “Các bạn Việt Nam có biết không, tại điểm này có độ cao nhất biên giới giữa Lào và Việt Nam đó. Ðứng ở độ cao này, phóng tầm mắt ra xa để chiêm ngưỡng cả hai đất nước Lào - Việt Nam thật bao la hùng vĩ. Lập rào chắn nơi phên giậu quốc gia không phải là tạo ra khoảng cách mà để thắt chặt thêm tình hữu nghị thủy chung hai nước Lào - Việt đã có từ trước và mãi mãi về sau”. Hơn 5 năm cơm đùm, cơm nắm, băng rừng, lội suối đi cắm mốc, quãng thời gian đó đầy gian khó nhưng rất đỗi vinh dự, tự hào. Cũng trong thời gian này, tôi càng cảm nhận được tinh thần trách nhiệm, đoàn kết cao của các lực lượng chức năng và quân dân hai nước Việt - Lào” - Đại tá Trung bồi hồi nhớ lại.

Mỗi một cột mốc quốc giới được hoàn thành là thành quả của cả một quá trình lao động hết sức khó khăn, gian khổ, “đổ mồ hôi, sôi nước mắt”, thậm chí có cả máu của lực lượng chức năng của ta và Lào. Việc hoàn thành công tác tăng dày, tôn tạo hệ thống mốc quốc giới trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho lực lượng chức năng hai bên trong công tác tuần tra, bảo vệ hệ thống đường biên, mốc quốc giới; nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia; giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và đấu tranh với tội phạm ở khu vực biên giới; mở rộng hợp tác thương mại, thúc đẩy đầu tư và thúc đẩy giao lưu nhân dân, trao đổi văn hóa, du lịch giữa hai nước, góp phần xây dựng tuyến biên giới Việt Nam - Lào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Đối với những người như Đại tá Nguyễn Huy Trung, mỗi khi nhắc đến câu chuyện cắm mốc, trong ông vẫn luôn nguyên vẹn cảm xúc vinh dự, tự hào: “Mỗi cột mốc được dựng lên là biểu tượng sinh động của mối quan hệ hữu nghị truyền thống, tình đoàn kết đặc biệt và sự hợp tác toàn diện giữa hai nước Việt - Lào anh em”.

Hoài Thương