Thứ 5, 21/11/2019, 15:43 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Khẩn trương tôn tạo Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến dịch Điện Biên Phủ

18/10/2019 - 20:13

Biên phòng - Ngày 2-10, đồng chí Vũ Đức Đam, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Công văn số 1220/TTg-KGVX chỉ đạo thực hiện công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Công văn nêu rõ, việc tôn tạo là cấp bách, quan trọng và giao cho 3 đầu mối thực hiện: UBND tỉnh Điện Biên, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Quốc phòng. Đây là sự tri ân của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta với các thế hệ cha anh đã làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ, mốc son chói lọi của cuộc cách mạng Việt Nam.

zgsu_9a
Nghĩa trang liệt sĩ Điện Biên Phủ. Ảnh: TTH 

Sau nhiều lần khảo sát, đánh giá và lập hồ sơ đề án tôn tạo theo Luật Di sản văn hóa, di tích Chiến thắng Điện Biên Phủ hiện nay gồm: Đồi A1, D1, D3, C1, C2, hầm Đờ Cát, cầu Mường Thanh, đồi E1, đồi Him Lam, đồi Độc Lập, đồi Noong Bua, hệ thống sân bay, Cụm cứ điểm Hồng Cúm, Sở Chỉ huy Chiến dịch Mường Phăng, Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Các di tích chủ yếu nằm trong thung lũng thành phố Điện Biên hiện nay, nơi diễn ra Chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” vào năm 1954. 

Chiến thắng Điện Biên Phủ gắn với tên tuổi, tài thao lược, tầm nhìn quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Anh hùng dân tộc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Cả chiến dịch là những ngày tháng trường kỳ, dũng cảm mưu trí của quân và dân Tây Bắc. Điện Biên Phủ là biểu tượng của ý chí dân tộc, không chịu khuất phục trước bất cứ một thế lực nào, dù tiềm lực quân sự và kinh tế lớn trên thế giới.

Tuy nhiên, với vị trí địa hình đặc biệt, Điện Biên Phủ nằm ở giáp biên giới Việt - Lào, về phía Tây Bắc của đồng bằng Bắc bộ, sự trở ngại về giao thông còn nằm ở con đèo dài và cách biệt, hiểm trở bậc nhất là đèo Pha Đin nên Di tích đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ không thuộc dạng địa danh du lịch phổ thông nhiều người biết đến. Nhiều năm sau chiến thắng, Điện Biên Phủ vẫn chìm trong ký ức về những ngọn đồi, chiến hào, cứ điểm, chưa phát triển rực rỡ trên bệ đỡ chiến thắng như kỳ vọng về thành phố này. 

Ngoài cụm tượng đài chiến thắng nằm ngay tâm thành phố, di tích Chiến trường Điện Biên Phủ hiện nay đang trở nên cũ kỹ, mờ nhạt, thiếu hấp dẫn và đặc biệt là mất hẳn sự sống động về một chiến dịch ác liệt cách đây hơn 65 năm. Trên thế giới, Chiến dịch Điện Biên Phủ vẫn còn được nhắc tới như một sự thần kỳ, một chiến thắng chính nghĩa, trong khi ở chính tại chiến trường này, rêu phong và bụi thời gian dường như đã xóa nhòa tất cả. Không có bài học nào chỉ nói bằng lý thuyết suông. Thực tế, mảnh đất đó đã thắm máu đào anh hùng dân tộc và trách nhiệm của thời đại là lưu giữ, ghi nhớ, tri ân và ngày vàng làm rõ nét hơn chiến thắng để hun đúc tinh thần dân tộc, làm chỗ dựa cho nhiều thế hệ sau này.  

Tu tạo, phục dựng di tích chính là để phục vụ cho mục tiêu phát triển lâu dài của thành phố Điện Biên Phủ. Đề án của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, cho đến năm 2020, UBND tỉnh Điện Biên phải lập hồ sơ các tiểu dự án tu bổ, phục hồi di tích trong quy hoạch bảo quản chung. Việc tu bổ tuân thủ quy tắc chung là nâng cấp  và hiện đại hóa các phòng trưng bày tại Bảo tàng lịch sử Chiến thắng Điện Biên Phủ. Thẩm quyền và trách nhiệm của địa phương không để di tích bị xâm lấn, xử lý các hiện tượng làm hại di tích, giữ di tích nguyên dạng trước sức ép đô thị.  

Hiện nay, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang tiến hành tiếp nhận và xử lý các tài liệu, hiện vật từ nước ngoài gửi về Việt Nam từ những tổ chức, nhân vật, nhân chứng lịch sử có liên quan đến Chiến dịch Điện Biên Phủ theo công ước UNESCO và pháp luật Việt Nam. Quan trọng nhất là giúp các bên kết nối với nhau sao cho các hiện vật lịch sử được đặt đúng vào vị trí của cuộc chiến, có giá trị đồng hành cùng với giá trị của cuộc chiến đối với đất nước Việt Nam và đối với thế giới. Đặc biệt, quá trình tôn tạo di tích cần có sự giám sát của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhằm tôn trọng Luật Di sản văn hóa. 

Những năm gần đây, ngày càng có nhiều du khách trong nước và khách quốc tế tìm đến di tích Chiến thắng Điện Biên Phủ. Từ năm 2009, di tích đã trở thành một trong 10 di tích cấp quốc gia đặc biệt đầu tiên của cả nước. Văn bản của Thủ tướng Chính phủ còn nêu rõ, Bộ Quốc phòng chỉ đạo các quân, binh chủng toàn lực lượng thu thập và hiến tặng các hiện vật lịch sử có giá trị.

Bộ Quốc phòng cũng huy động nguồn lực trí tuệ và kho tàng các hiện vật chiến tranh từ các cựu chiến binh, các chí sĩ, nhà yêu nước, sử gia để hoàn thiện hồ sơ, phục dựng phục chế trung thực các cứ liệu lịch sử. Các chuyên gia nhận định, phần các hiện vật và tài liệu có giá trị hiện nay về Chiến trường Điện Biên Phủ có thể nằm ở các hội nhóm quan hệ ngoại giao, đội ngũ các nhà làm phim, nhà báo, nhiếp ảnh gia trên thế giới. 

Thu thập được đầy đủ hồ sơ lịch sử của Chiến thắng Điện Biên Phủ, xây dựng và tu bổ di tích này là trách nhiệm của nhiều cấp, nhiều ngành và người dân Việt Nam. 

Thúy Hằng