Thứ 3, 22/10/2019, 18:45 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Khám phá “Bản nhà lá” của người Tày ở Hà Giang

16/08/2017 - 14:33

Biên phòng - Ở một thôn vùng thấp của xã Phương Độ, TP Hà Giang, tỉnh Hà Giang có hai bản nằm liền kề nhau là bản Tha và bản Hạ Thành, được du khách gọi với cái tên đặc trưng là “Bản nhà lá”. Hai bản này có hơn 200 nếp nhà sàn êm đềm, nằm cạnh con Suối Tiên quanh năm nước chảy trong lành, cùng với cuộc sống dân dã của người Tày bản địa đã cuốn hút dấu chân du khách khi khám phá vùng đất này.

smqt_9a
Một góc bản Hạ Thành của người Dao ở Hà Giang. Ảnh: Nguyễn Thủy

Đến với bản Tha và bản Hạ Thành là đến với những ngôi nhà sàn truyền thống nguyên sơ, đến với những câu hát lượn, hát cọi, hát then ngọt ngào, những điệu múa dân gian, múa tín ngưỡng, những lễ hội truyền thống huyền bí, tạo cho bạn một cảm giác như trở về nơi cội nguồn của dân tộc.

Ngoài việc chiêm ngưỡng bức tranh tuyệt diệu của tạo hoá đã ban tặng cho nơi đây thì du khách còn được hòa mình vào nếp sống sinh hoạt dân dã của đồng bào dân tộc, với tiếng cối giã gạo bằng sức nước, tiếng cá bỗng đớp mồi dưới ao, tiếng mõ trâu, tiếng gà gáy... Ngoài ra, du khách còn được thưởng thức những món ăn đặc sản đậm đà hương vị quê hương như: Cá bỗng nướng, thịt lợn đen hun khói, gà đồi, dê núi, vịt bầu, thịt trâu khô, các loại rau rừng, cơm lam, cốm mới, cơm xôi các màu, rượu men lá... do chính người dân địa phương tự chế biến và phục vụ.

Ngoài những trải nghiệm, tìm hiểu phong tục, tập quán và những nét sinh hoạt văn hóa độc đáo của người dân tộc Tày, du khách còn được tham quan thủy điện 302, khu sinh thái Suối Tiên và bản vùng cao Lùng Vài của người Dao. Với tuyến đường dạo bộ mạo hiểm, độc đáo đầy lý thú, như: Vòng qua dưới chân những rừng cây, đồi cọ già xum xuê, theo dọc con mương dẫn nước bằng xe máy hoặc đi bộ là đến với bản Lùng Vài, Khuổi My (bản người Dao).

Dịch vụ homestay ở bản Tha và Hạ Thành cũng rất tiện nghi. Khách ngủ sàn gỗ, to và rộng, nước nóng lúc nào cũng sẵn sàng phục vụ du khách suốt 4 mùa. Nhìn qua ô cửa là du khách đã thu vào tầm mắt những đồi cọ, cánh đồng lúa thoáng mát. Ngoài ra, những nhà sàn làm dịch vụ homestay ở hai bản Tha và Hạ Thành đều có wifi, có hướng dẫn viên người địa phương dạy cách chế biến các món ăn truyền thống của người Tày khi khách yêu cầu. Đêm xuống, du khách còn được dịp mê mẩn với đội văn nghệ gồm những thôn nữ trình diễn hát then, hát lếu, múa cấy... đều là những làn điệu dân ca truyền thống được giữ gìn qua nhiều thế hệ.

Ở bản Hạ Thành có 7 hộ kinh doanh dịch vụ lưu trú, ăn ngủ, 9 hộ bán hàng quà lưu niệm và dịch vụ khác, 1 đội văn nghệ dân gian sẵn sàng phục dựng lại các sinh hoạt văn hóa của người Tày bản địa. Ngoài ra, bản Hạ Thành có khu du lịch sinh thái Suối Tiên là nơi vui chơi giải trí phục vụ du khách và nhân dân trong vùng.

Điều đặc biệt dễ nhận thấy khi đến với bản Hạ Thành là ở đây, những cánh cổng của các ngôi nhà dường như không bao giờ đóng. Du khách luôn được chào đón vào thăm nhà, cùng ngồi nhâm nhi chén trà, chụp ảnh bên bếp lửa, hay chỉ là ngồi dưới tán cây nghe các cụ già trong bản kể chuyện về cuộc sống nơi đây. Một trong những điểm homestay hấp dẫn của bản Hạ Thành là ngôi nhà sàn của ông Nguyễn Văn Cảnh. Ngôi nhà sàn bề thế 5 gian được xây dựng bằng gỗ lát cách đây đã hơn trăm năm đến giờ vẫn vững chãi cùng thời gian. Ông cho biết: “Người Tày ở bản Hạ Thành đã chọn vùng đất này định cư lâu lắm rồi. Ngôi nhà này đời bố tôi dựng lên, đến đời tôi tính ra chỉ mới 5 lần thay mái lá là ở đến tận bây giờ”. Được biết, mái của những ngôi nhà sàn được lợp bằng lá cọ dày từ  20 - 40cm, có độ bền từ 5 đến 10 năm.

Theo phong tục của người Tày, bếp lửa được dựng ở chính giữa sàn nhà, vừa là nơi nấu nướng, trò chuyện, sưởi ấm trong mùa Đông. Ở mạn hiên nhà sàn, từng chồng đệm cỏ, chăn lau được xếp ngay ngắn chờ khách lưu trú qua đêm. Ông Cảnh cho biết, người Tày từ xưa rất trân trọng khách đến chơi nhà. Chủ nhà sẽ chuẩn bị những vật dụng tốt nhất, những món ăn ngon nhất để thết đãi.

Có lẽ, du lịch đã mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người Tày nơi đây nên có khách đến, cũng có nghĩa  là bản làng có hội. “Cơm nếp nương, cá bỗng nướng và nấu canh chua theo kiểu của người Tày, gà đồi xé phay trộn gỏi, thịt heo đen nướng ống tre cuộn với rau rừng là mâm cơm truyền thống để tiếp khách của bản chúng tôi. Những ngôi nhà sàn cùng tấm lòng rộng mở của người dân bản Thà, bản Hạ Thành luôn sẵn lòng đón tiếp du khách bốn phương” - Ông Nguyễn Văn Cảnh giới thiệu.

Nguyễn Thủy

Liên kết hữu ích