Thứ 5, 19/09/2019, 19:38 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Khắc sâu lời Bác dạy

08/05/2013 - 14:46

Biên phòng - Để chuẩn bị cho việc thành lập một chính Đảng của Việt Nam, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chọn một số thanh niên ưu tú trong nước sang Quảng Châu, Trung Quốc tham gia các lớp bồi dưỡng chính trị do Tổng bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tổ chức, Phan Thêm - Cao Hồng Lãnh vinh dự là một trong số đó. Và trong suốt gần 80 năm theo Đảng, theo Bác Hồ làm cách mạng, cụ vẫn không ngừng học tập, nguyện một lòng sắt son đi theo con đường mà Người đã lựa chọn.

6269.gif 
Cụ Phan Thêm - Cao Hồng Lãnh (thứ ba từ trái sang) và Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các chiến sĩ cách mạng tại chiến khu Việt Bắc năm 1949. Ảnh: Tư liệu

Cố lão thành cách mạng Cao Hồng Lãnh, tên thật là Phan Hải Thâm, thường gọi là Phan Thêm, Năm Thêm, sinh năm 1906 tại Hội An, Quảng Nam. Từ những năm 1925 - 1926, cụ đã bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng, tổ chức cho một số anh em Hoa kiều sang học trường Quân sự Hoàng Phố, Quảng Châu (Trung Quốc). Tháng 10-1927, Phan Hải Thâm thành lập tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (VNCMTN) Hội An, thành lập đội bóng đá và gánh hát lấy tên là Ô-rô, thu hút nhiều học sinh, thanh niên, công nhân và người lao động.

Ô-rô có nghĩa là rạng đông, ẩn ý là bình minh, là ước mong một ngày mới, cuộc đời mới, một xã hội mới. Rạng đông còn có nghĩa là thức tỉnh, là hướng về phương Đông, hướng về nước Nga Xô-viết. Nghe vậy, Công sứ Pháp Cô-lôm-bô vô cùng tức giận, cho gọi Phan Thêm lên tòa khâm sứ để thẩm vấn, nhưng vì không có đủ chứng cứ trước những lập luận khôn khéo, sắc bén của Phan Thêm, không thể làm gì được, Cô-lôm-bô chỉ còn cách đập bàn đuổi Phan Thêm kèm theo những câu hăm dọa.

Đầu năm 1929, Phan Thêm được cử vào Sài Gòn rồi bí mật sang Quảng Châu tham gia các lớp bồi dưỡng chính trị do Tổng bộ Hội VNCMTN tổ chức. Sau khóa học, Phan Thêm về nước tổ chức rải truyền đơn tuyên bố giải tán Hội VNCMTN Hội An để thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng. Lần này Cô-lôm-bô không còn kiên nhẫn để đối chất được nữa mà ra lệnh cho Phan Thêm giải tán đội bóng đá và gánh hát Ô-rô. Khi Ô-rô giải tán cũng là lúc tổ chức Hội VNCMTN Hội An đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị, chuẩn bị đầy đủ mọi điều kiện để tiến đến thành lập chi bộ Đảng. Ngày 28-3-1930, tại địa điểm Cây Thông Một, Hội An, Đảng bộ lâm thời tỉnh Quảng Nam được thành lập. Ngay sau đó, tháng 4-1930, chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên của Hội An ra đời.

Cuối năm 1930, phong trào cách mạng ở Quảng Nam bị khủng bố nặng nề. Tháng 11-1934, Phan Thêm vào Sài Gòn, đi Hương Cảng, Quảng Châu, lên Nam Kinh rồi về Côn Minh. Tại đây, cụ được gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (ông Vương) và được Người đặt bí danh hoạt động cách mạng là Cao Hồng Lĩnh, trong hồi ký của mình, cụ viết: "Bác Hồ và các đồng chí thấy tôi là người cao ráo nhất, lại có ý chí phấn đấu nên đặt cho họ Cao, còn Hồng Lĩnh là do cụ Hồ Ngọc Lãm đặt cho, bởi nó gần với nghĩa khí núi Hồng Lĩnh quê Nghệ Tĩnh của cụ và cũng để đối với tên Hải Thâm của tôi trước đó. Sau này, anh em Nam Bộ chuyển tên Lĩnh thành Lãnh cho dễ gọi. Từ đó, tên Cao Hồng Lãnh được sử dụng trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của tôi".

Tham gia tổ công tác ở chi bộ Đảng tại Côn Minh, trực tiếp quản lý cơ quan bí mật của Đảng, tổ chức in báo, đưa đón cán bộ cách mạng từ nước ngoài về Việt Nam và từ Việt Nam sang Trung Quốc, Phan Thêm được coi là người quản lý, chăm lo "cơm áo, gạo tiền" cho Bác Hồ trong những ngày Người sống ở Côn Minh, đồng thời trở thành đầu mối liên lạc giữa Bác với các đồng chí lãnh đạo Đảng ở trong nước.

Năm 1939, Phan Thêm được cử về nước hoạt động và xây dựng khu căn cứ Việt Bắc. Mùa xuân năm 1941, cụ được giao nhiệm vụ trọng đại là chuẩn bị tốt mọi điều kiện để tổ chức đưa lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ Trung Quốc về Pác Bó (Cao Bằng). Sau đó, được phân công ở lại Tĩnh Tây (Trung Quốc) hoạt động và được giao nhiệm vụ thường xuyên mang báo cáo về tình hình hoạt động của ta ở nước ngoài về Pác Bó. Từ đây, cụ có nhiều thời gian được làm việc bên Bác.

Một lần, cụ mang báo cáo về, gặp Bác đang ngồi viết bên bờ suối, Bác hỏi ngay: “Chú ăn cơm chưa, đường xa thế chú có mệt không, có đói không?”. Từ Tĩnh Tây về Pác Bó, đi bộ hơn hai ngày đường núi, vắng vẻ, leo đèo, lội suối, rất mệt, nhưng khi được gặp Bác trên mảnh đất quê hương yêu dấu, cụ quên cả đói, quên cả mệt. Bác lại hỏi cụ về tình hình công tác, sức khỏe của anh em bên đó và ân cần dặn dò công việc đến nơi đến chốn.

Có lẽ, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng đầy vẻ vang của mình, điều mà cụ Phan Thêm nhớ nhất khi được tiếp xúc với Bác Hồ là bài học về nghệ thuật làm công tác dân vận: "Những ngày ở Pác Bó, chúng tôi được giao mở lớp huấn luyện đồng bào các vùng lân cận. Bác Hồ dặn chúng tôi cần chú ý mấy điểm: Một là, huấn luyện cho ai? Hai là, huấn luyện những gì? Ba là, huấn luyện bao lâu? Bốn là, huấn luyện ở đâu? Năm là, lấy gì ăn trong khi huấn luyện? Rồi Bác nhấn mạnh đường lối vận động quần chúng: "Khi đến nơi nào thì trước tiên phải xây dựng quần chúng cho tốt; ở đâu cũng phải kính già, yêu trẻ, làm sao đi cho người ta nhớ, ở cho người ta thương". Những lời dạy, những điều chỉ bảo của Bác là những bài học quý báu mà cụ luôn khắc sâu trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình.

Cuối tháng 7-2008, "cây đại thụ bách niên" Phan Thêm - Cao Hồng Lãnh đã vĩnh viễn ra đi sau gần 80 năm theo Đảng, theo Bác Hồ làm cách mạng. Ngôi nhà của cụ, nơi thành lập Hội VNCMTN Hội An, nay là số nhà 129, đường Trần Phú, thành phố Hội An trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ của tỉnh Quảng Nam.

Lê Năng Đông