Thứ 4, 19/02/2020, 09:27 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882
Chỉ thị 01/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đi vào cuộc sống:

Huy động sức mạnh toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới

05/10/2015 - 15:25

Biên phòng - Biên giới quốc gia có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ biên giới quốc gia, giữ vững an ninh chính trị (ANCT), trật tự an toàn xã hội (TTATXH) ở khu vực biên giới là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân mà trực tiếp là cấp ủy, chính quyền và nhân dân khu vực biên giới trong đó có vai trò nòng cốt, chuyên trách của BĐBP. Với quan điểm nhất quán trên, ngày 9-1-2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg về việc "Tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới", tạo ra cơ sở pháp lý và chính sách cho các cấp, các ngành, các lực lượng, các địa phương triển khai thực hiện hiệu quả các phong trào quần chúng trên các tuyến biên giới, biển đảo.

8a-1.JPG
Cán bộ Đồn BP Sóc Hà, BĐBP Cao Bằng, trao đổi với các thành viên trong tổ tự quản đường biên, mốc quốc giới. Ảnh: Tuấn Long

Thực tế, những năm trước đây đã xuất hiện nhiều mô hình quần chúng tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới (ANBG) quốc gia. Tiêu biểu nhất là "Phong trào quần chúng tự quản đường biên, mốc quốc giới và giữ gìn an ninh trật tự (ANTT) ở khu vực biên giới" do Đảng ủy, Bộ Tư lệnh BĐBP xây dựng và tổ chức thực hiện trên các tuyến biên giới. Theo Thiếu tướng Lê Thái Ngọc, Phó Chính ủy BĐBP, sự hình thành của phong trào bắt đầu từ những năm 1980 khi một số hộ dân ở khu vực biên giới Thanh Hóa đã tự đứng ra vận động con cháu, dòng họ thường xuyên tổ chức bảo vệ mốc quốc giới và tổ chức phát quang đường từ bản ra mốc để thuận lợi cho công tác bảo vệ đường biên, mốc quốc giới.

Đến năm 1989, nhân dịp triển khai thực hiện Nghị quyết 16 của Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) về "Ngày Biên phòng", Bộ Chỉ huy BĐBP Thanh Hóa tham mưu cho UBND tỉnh nhân rộng phong trào ra toàn tuyến biên giới Thanh Hóa với tên gọi "Phong trào già làng, trưởng bản cùng dòng họ, con cháu đăng ký quản lý, bảo vệ cột mốc, đường biên". Phong trào trên nhanh chóng được Bộ Tư lệnh BĐBP nhân rộng ra các tỉnh Quảng Ninh, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Lạng Sơn, Phú Yên, Ninh Thuận, Quảng Ngãi, Quảng Trị...

Trên cở sở lý luận và thực tiễn thực hiện mô hình quần chúng tham gia bảo vệ chủ quyền, ANBG quốc gia trên các tuyến biên giới đất liền và biển đảo, ngày 24-6-2003, Bộ Tư lệnh BĐBP đã ban hành Chỉ thị số 34/CT-BTL về việc tổ chức "Phong trào quần chúng tự quản đường biên, mốc quốc giới và giữ gìn ANTT xóm, bản ở khu vực biên giới" với 2 nội dung trọng tâm: Tự quản đường biên, cột mốc và tự quản giữ gìn ANTT khu vực biên giới, tàu thuyền, bến bãi. Phong trào đã phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, các ngành, các lực lượng và toàn dân tham gia quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia, xây dựng khu vực biên giới hòa bình, hữu nghị, phát triển.

Đến nay, tất cả các thôn, bản trên khu vực biên giới đất liền việc tự quản đường biên, cột mốc, giữ gìn ANTT do các hộ dân, dòng họ, các nông trường, xí nghiệp có đất sản xuất giáp biên giới tham gia với 3.519 tổ tự quản ANTT và 96.904 hộ đăng ký tự quản 3.262km đường biên giới, 2.345 mốc quốc giới. Trên khu vực biên giới biển, đảo hình thành 1.925 tổ tàu thuyền an toàn, bến bãi an toàn huy động hầu hết ngư dân vừa sản xuất, vừa tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo. Các tổ tàu thuyền an toàn được trang bị phương tiện thông tin liên lạc đã kịp thời cung cấp thông tin cho BĐBP và các lực lượng chức năng về hoạt động vi phạm chủ quyền vùng biển của tàu thuyền nước ngoài và các loại tội phạm hoạt động trên biển. Đây cũng là lực lượng hữu hiệu trong công tác chủ động phòng tránh bão, giảm nhẹ thiên tai và tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn.

Các địa phương, đơn vị đã phát huy sức mạnh của các tổ tự quản, huy động quần chúng tại chỗ, đấu tranh đẩy lùi nhiều hoạt động lấn chiếm biên giới, xâm canh, xâm cư, xâm phạm chủ quyền lãnh hải, không để xảy ra đối đấu, căng thẳng trên biên giới, trên biển, thực hiện tốt hiệp định, quy chế biên giới.

Từ năm 2003 đến nay, các địa phương đã huy động trên 25.000 lượt quần chúng tham gia đấu tranh chống lấn chiếm; ngăn chặn 274 vụ xâm canh, xâm cư. Điển hình như vụ nhổ cọc bảo vệ vị trí mốc 185 trên biên giới Long An - Svây Riêng (Cam-pu-chia) ngày 25-10-2009; vụ Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 ngày 2-5-2013; vụ những phần tử quá khích xâm phạm khu vực mốc 203 trên biên giới Long An ngày 28-6-2015…

Kết quả thực hiện phong trào quần chúng tự quản đường biên, mốc quốc giới và giữ gìn ANTT ở khu vực biên giới đã khẳng định chủ trương đúng đắn xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn chặt với xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân vững chắc; cụ thể hóa quan điểm quần chúng và phương châm toàn dân, toàn diện của Đảng ta trong xây dựng, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia.

Đồng thời, khẳng định vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng, các cấp, các lực lượng, các ngành và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trong nhiệm vụ bảo vệ biên giới. Kết quả của phong trào đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của quần chúng tham gia bảo vệ biên giới; tăng cường đoàn kết các dân tộc, đoàn kết với nhân dân các nước láng giềng, xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, cùng phát triển.

Những hoạt động thực tiễn từ phong trào quần chúng trên các tuyến biên giới, biển đảo và kết quả tổ chức phong trào quần chúng tham gia tự quản đường biên, mốc giới của BĐBP hơn 20 năm qua là cơ sở thực tiễn để Bộ Quốc phòng tham mưu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ ra Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 9-1-2015 về việc "Tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia trong tình hình mới".

Mới đây, tại Hội nghị triển khai thực hiện Chỉ thị 01 của Thủ tướng Chính phủ do Bộ Quốc phòng tổ chức, lãnh đạo UBND các tỉnh, thành có biên giới, bờ biển ghi nhận đây là một chủ trương đúng đắn, vừa mang tính cấp bách vừa có ý nghĩa chiến lược lâu dài trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng, quản lý và bảo vệ chủ quyền, ANBG quốc gia.

Chỉ thị đã giải quyết, khắc phục được những hạn chế, bất cập trong tổ chức phong trào quần chúng tham gia tự quản đường biên, mốc giới trong giai đoạn trước đây như: Nhận thức về vị trí, vai trò to lớn của nhân dân trong tham gia xây dựng quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia tại một số địa phương còn chưa cao. Phong trào quần chúng tự quản chưa được đầu tư nghiên cứu một cách cơ bản, khoa học, thống nhất để phổ biến nhân rộng ra toàn quốc.

Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, quy hoạch bố trí dân cư và chính sách hỗ trợ để đưa dân ra ở khu vực biên giới, gắn phát triển kinh tế, xã hội với xây dựng và bảo vệ biên giới còn thiếu đồng bộ và chưa được quan tâm đúng mức. Chế độ chính sách đãi ngộ, ưu tiên cho các tổ chức, hộ dân tham gia xây dựng, quản lý, bảo vệ chủ quyền ANBG quốc gia chưa thống nhất và còn nhiều bất cập. Công tác phối hợp hiệp đồng giữa BĐBP với các ngành, các lực lượng đứng chân trên địa bàn chưa được chặt chẽ, để chủ động đề xuất biện pháp giải quyết những vướng mắc lên Bộ Quốc phòng và Chính phủ…

Để sớm đưa Chỉ thị 01 vào cuộc sống, Bộ Quốc phòng đã thống nhất với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, các bộ, ngành liên quan và UBND 44 tỉnh, thành phố có biên giới, bờ biển. Ngày 13-8-2015, Bộ Quốc phòng đã ban hành Hướng dẫn số 7210/HD-BQP nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, các ngành, các lực lượng và toàn dân, tạo ra phong trào sâu rộng trên cả nước dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo, thống nhất, tập trung của cấp ủy, quản lý điều hành của chính quyền các địa phương. Hướng dẫn đã quy định chi tiết, cụ thể về: Nội dung, nguyên tắc, điều kiện, đối tượng và chính sách tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia.

Theo đó, các đối tượng đăng ký tham gia phong trào (bao gồm: Tập thể, hộ gia đình, cá nhân) được hỗ trợ trang thiết bị, thông tin, tài liệu; được ưu tiên trong xem xét giao đất, giao rừng, giao diện tích sản xuất trong nuôi trồng, khai thác thủy hải sản; được tham gia các dự án xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ công nghệ, kỹ thuật, vốn, phương tiện sản xuất theo chính sách ưu đãi của Nhà nước; được hưởng chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật về ưu đãi người có công với cách mạng…

Thượng tướng Đỗ Bá Tỵ, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng cho biết: UBND các tỉnh, thành có biên giới, bờ biển chỉ đạo trực tiếp, toàn diện việc tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện Chỉ thị tại địa phương theo quy định của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của các cơ quan chức năng ở Trung ương. Hằng năm, UBND các tỉnh, thành phố bố trí một phần ngân sách địa phương để đảm bảo cho các hoạt động của phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia trong tình hình mới.

Trong việc tham gia tự quản giữ gìn ANTT, nhân dân đã tích cực, chủ động phát hiện, tham gia đấu tranh với các hiện tượng di dịch cư tự do, xuất nhập cảnh trái phép, tuyên truyền đạo trái pháp luật, buôn lậu, gian lận thương mại; vận chuyển, mua bán ma túy, thuốc nổ; buôn người qua biên giới… góp phần giữ vững ANCT và TTATXH ở khu vực biên giới, biển đảo. 87% vụ việc trong tổng số 11.252 vụ việc vi phạm pháp luật xảy ra trên khu vực biên giới từ năm 2003 đến nay là do quần chúng phát hiện, cung cấp thông tin cho các lực lượng chức năng xử lý.
Bộ Quốc phòng yêu cầu các đơn vị trong toàn quân khẩn trương quán triệt, thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Chỉ thị 01 của Thủ tướng Chính phủ theo Hướng dẫn của Bộ Quốc phòng. Trong đó, Bộ Tư lệnh BĐBP là cơ quan Thường trực giúp Bộ Quốc phòng thực hiện có chức năng, nhiệm vụ sau: Chủ trì phối hợp với Ban thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các bộ, ban, ngành liên quan theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị; chủ trì phối hợp với Bộ Công an xây dựng quy chế phối hợp trong công tác xây dựng phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc" ở khu vực biên giới; tổ chức các đợt tập huấn, bồi dưỡng, tọa đàm đối với cán bộ nòng cốt của phong trào và tiến hành các hoạt động giao lưu, trao đổi để chia sẻ kinh nghiệm, nhân rộng mô hình; chủ trì tổ chức các hoạt động giao lưu hữu nghị giữa các lực lượng vũ trang các nước có chung đường biên giới.

10 năm một lần, BĐBP phối hợp với Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tổ chức tổng kết việc triển khai cho tập thể, hộ gia đình và cá nhân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia trên phạm vi toàn quốc. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, đề nghị các đơn vị, địa phương phản ánh kịp thời về Bộ Quốc phòng (Bộ Tư lệnh BĐBP) để tổng hợp, nghiên cứu và hướng dẫn bổ sung.

Với những chính sách, giải pháp cụ thể, đồng bộ và sự vào cuộc quyết liệt của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, phát huy được vai trò, sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của các cấp, các ngành, tin rằng, trong thời gian tới, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG quốc gia sẽ thực sự trở thành một phong trào thi đua yêu nước sâu rộng, tiêu biểu trong toàn quốc.

H.L