Thứ 5, 12/12/2019, 19:16 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Hương ước giữ rừng ở Huồi Tố 2

21/12/2017 - 14:55

Biên phòng - Từ trước đến nay, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng nhân dân bản Huồi Tố 2, xã Mai Sơn, huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An vẫn luôn giữ được diện tích lớn rừng tự nhiên trên địa bàn. Từ sự đồng thuận cao của dân bản, những quy định giữ rừng được đưa vào hương ước của bản làng và được mọi người tự giác chấp hành.

cszk_17
Trưởng bản Kha Văn Tiến bên gốc đinh hương nhiều năm tuổi. Ảnh: Viết Lam

Khi bảo vệ rừng là trách nhiệm chung

Nhiều năm trước, lợi dụng sự buông lỏng trong công tác quản lý, một diện tích lớn rừng tự nhiên ở xã biên giới Mai Sơn đã bị lâm tặc tàn phá. Thời điểm này cũng vì cuộc sống khó khăn, không ít người dân ở một số bản làng vì lợi trước mắt đã ngầm tiếp tay cho việc khai thác, buôn bán gỗ rừng nguyên sinh. Cùng với đó, việc người dân địa phương phát nương, làm rẫy dốc cũng tác động không nhỏ đến diện tích rừng tự nhiên ở địa bàn xã. Thế nhưng vào thời điểm đó, diện tích rừng do nhân dân bản Huồi Tố 2 quản lý vẫn luôn được bảo vệ nghiêm ngặt, phát triển tốt. Đến nay, 41 hộ dân/178 nhân khẩu đồng bào Thái thuộc bản Huồi Tố 2 đang nhận quản lý 200ha rừng tự nhiên. Trong đó có không ít rừng già với các loại gỗ quý như đinh hương, săng lẻ, dổi, dẻ...

Đứng từ phía bên này con suối chảy dọc theo bản, chỉ tay về những cánh rừng già chạy dài theo triền núi, ông Kha Văn Tiến, Trưởng bản Huồi Tố 2 cho biết: “Những cánh rừng xanh tốt là thành quả từ sự đồng lòng của người dân toàn bản. Từ những năm 1997, khi rừng ở trên địa bàn xã bị tàn phá nghiêm trọng thì những người già trong bản đã đưa ra những quy định rất chặt chẽ để giữ rừng của bản. Từ đó, giữ rừng được đưa vào một trong những nội dung quan trọng trong hương ước của bản làng”.

Nói rồi ông Tiến đưa ra cuốn sổ ghi hương ước của bản Huồi Tố 2, trong đó nêu rõ những quy định để bảo vệ rừng của bản từ trước đến nay. Hương ước nêu rõ như: Giữ rừng là trách nhiệm chung của toàn bộ dân trong bản. Các gia đình có nghĩa vụ tuần tra bảo vệ rừng định kỳ theo sự phân công của Ban quản lý bản. Tuyệt đối không được khai thác gỗ rừng vì bất kỳ mục đích gì, khi chưa được sự đồng ý của Ban quản lý bản. Không được tiếp tay cho kẻ xấu phá hoại rừng. Muốn khai thác gỗ làm nhà, sửa nhà phải lập kế hoạch, thống kê số lượng gỗ, báo Ban quản lý bản và xin phép các cơ quan chức năng như Kiểm lâm, Ban quản lý rừng phòng hộ. Không được phát nương, làm rẫy bừa bãi...

“Người vi phạm những nội dung hương ước giữ rừng sẽ bị dân bản xử phạt rất nặng, cho dù có bán cả cây gỗ khai thác cũng không thể bù đắp được. Quan trọng nhất, người phá rừng sẽ bị dân bản “bêu gương”, không được tham gia một số hoạt động cộng đồng của bản” - Ông Tiến giải thích thêm.      

Hương ước giữ rừng được xây dựng từ sự đồng thuận cao của các gia đình trong thôn bản. Chính vì vậy, trong mấy chục năm nay, không có ai xâm hại rừng.

Rừng “trả ơn”

Từ bao đời nay, cuộc sống của nhân dân Huồi Tố 2 chủ yếu dựa vào việc sản xuất lúa nước, phát triển chăn nuôi gia súc, khai thác nguồn lợi lâm sản phụ. Mặc dù toàn bản chỉ có 9ha ruộng lúa nước, chạy dưới chân bìa rừng, nhờ nguồn nước ổn định, người dân có thể canh tác được 2 vụ lúa/năm đáp ứng cơ bản được nhu cầu lương thực. Người dân cũng tận dụng nguồn nước ổn định để đào ao, thả cá theo dọc Khe Vén chảy qua bản, để cải thiện cuộc sống hằng ngày. Nhờ diện tích rừng rộng lớn, nguồn thức ăn tự nhiên dồi dào, người dân đã đẩy mạnh phát triển chăn nuôi, đặc biệt là trâu, bò, góp phần phát triển kinh tế, chăm lo cho con cái học hành.

Đặc biệt trong những năm gần đây, với chính sách chi trả tiền dịch vụ bảo vệ môi trường rừng, người dân bản Huồi Tố 2 đang được hưởng khoản lợi không nhỏ. Các gia đình có thêm một nguồn thu nhập đáng kể để trang trải cuộc sống. Khi có tiền dịch vụ bảo vệ rừng, nhân dân cũng thống nhất trích một phần để làm quỹ phục vụ cộng đồng, làng bản.

Theo ông Kha Văn Tiến: “Đợt vừa rồi, cả bản nhận được 40 triệu đồng tiền dịch vụ bảo vệ rừng. 2/3 số tiền này được chia đều cho toàn bộ các gia đình trong bản, số còn lại được dùng để mua sắm các trang thiết bị cho nhà sinh hoạt cộng đồng như loa đài, quạt điện... Một phần nữa được sử dụng làm quỹ để thăm hỏi những người ốm đau, bệnh tật và chi phí cho các đợt tuần tra bảo vệ rừng của bản và vui xuân đón Tết”.

Không chỉ mang lại hiệu quả tốt về kinh tế, hoạt động bảo vệ rừng mang tính cộng đồng cũng đang có những tác động tích cực đến đảm bảo an ninh trật tự, đời sống, văn hóa của bà con. Thông qua công tác bảo vệ rừng, tình cảm đoàn kết nhân dân trong bản Huồi Tố 2 luôn được duy trì, tình hình an ninh trật tự luôn được đảm bảo. Những nét đẹp văn hóa truyền thống của nhân dân được gìn giữ, phát triển. Huồi Tố 2 trở thành điểm sáng trong công tác bảo vệ rừng, phát triển kinh tế - xã hội từ rừng ở khu vực biên giới.

“Từ trước đến nay, hương ước giữ rừng ở bản Huồi Tố 2 đã để lại những kết quả rất ấn tượng. Chúng tôi đánh giá rất cao tính hiệu quả của việc toàn dân bảo vệ rừng ở đây và xem như là một mô hình tốt để nhân rộng ra các bản làng khác trong xã” - Ông Nguyễn Hải Nam, Trạm trưởng Trạm Quản lý bảo vệ rừng phòng hộ Mai Sơn, huyện Tương Dương khẳng định.

Viết Lam