Thứ 5, 19/09/2019, 09:08 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Hồi ức tình nguyện bên dòng sông Mê Kông

15/12/2017 - 22:04

Biên phòng - Ngày 22-12-1978, những đơn vị đóng quân dọc biên giới được lệnh tổng tấn công toàn tuyến để giải phóng Campuchia, giúp nhân dân nước bạn thoát khỏi thảm họa diệt chủng Pôn Pốt khát máu. Binh nhất Nguyễn Hữu Khôi (sinh năm 1960), quê ở tỉnh Quảng Nam cùng đồng đội bắt đầu cuộc bộ hành suốt 12 ngày đêm để tiến vào truy quét bọn diệt chủng.

5a2e38637a76dfbf37001eb3
Cựu chiến binh Nguyễn Hữu Khôi khẳng định, không có sự giúp đỡ của bộ đội Việt Nam thì còn hàng triệu người dân Campuchia vô tội bỏ mạng. Ảnh: Tư liệu

Bài 1: Mười hai ngày đêm thần tốc

Hồi ức lính trẻ

Sáng sớm ngày 22-12-1978, pháo cối đã dội lửa vào các điểm chốt của Pôn Pốt bên kia biên giới. Trên quốc lộ 19 Đắc Cơ (tỉnh Gia Lai) qua tỉnh Rattanakiri, tiếng bánh xích xe tăng nghiến ken két trên nền đất rừng cùng bước chân của những người lính trẻ. Dọc tuyến biên giới tiếp giáp với Campuchia, các đơn vị quân tình nguyện Việt Nam đồng loạt tấn công vào các cứ điểm của quân Pôn Pốt để cứu những người dân nước bạn đang quằn quại trong cảnh chết chóc kinh hoàng.

Mặt trận của Quân khu 5 nằm trên địa bàn biên giới Gia Lai gồm có Sư đoàn 307, 309 và một số đơn vị trực thuộc như Trung đoàn pháo 576, 572. Lực lượng Công an nhân dân vũ trang của các tỉnh thời đó đều chi viện quân cho chiến trường để làm nhiệm vụ quốc tế. Cựu chiến binh Nguyễn Hữu Khôi, quê ở thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam nhớ lại: “Mỗi chiến sĩ mang theo 1 ruột tượng gạo nặng 15kg và lương khô. Về vũ khí thì 1 AK và cơ số đạn 300 viên, 3 quả lựu đạn M26 của Mỹ”.

Lúc đó cán bộ từ Trung đội trưởng trở lên đều là lính đã qua đánh Mỹ, có nhiều kinh nghiệm trận mạc. Phần lớn anh em này quê ở tỉnh Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Giang, Tuyên Quang... Anh em tân binh lần đầu tiên ra trận, nghe tiếng súng cũng thoáng lo âu. Những ngày chưa đánh qua biên giới, đêm đến đều nghe súng AK, RPĐ của Pôn Pốt nổ chát chúa. Nhưng chẳng được bao lâu, trước sức tấn công vũ bão của ta, chúng phải tháo chạy, kéo theo những nông dân khốn khổ trên các nông trường tập trung.

Qua rừng ma

Rừng hoang thỉnh thoảng lại xuất hiện vài con hoẵng, lợn rừng. Chúng đi thành bầy, thấp thoáng rồi lại vụt biến mất ngay trước mũi súng. Dù thiếu thức ăn, nhưng mọi chiến sĩ đều thực hiện tốt phương châm “chỉ được dùng của bạn củi, nước và không khí, không được lấy bất cứ gì của bạn; đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng động”. Tầm quan sát phía trước thường chỉ giới hạn được 100m nên trinh sát của các trung đội được phân công đi trước nắm tình hình, bộ binh tràn phía sau và phân công thành từng tốp 30-50 người. Do quân Pôn Pốt nắm chắc địa hình hơn phía quân tình nguyện Việt Nam, nên mỗi mũi tiến quân cử 2 trinh sát mang sơ đồ, la bàn đi trước. Căn cứ vào địa hình và nhận định của trinh sát, các trung đội cho quân đi thành nhiều đội hình bám theo.

 Trên đường tiến quân, thỉnh thoảng lại hiện ra một vạt rừng bị phạt trơ trụi từng mảng và thấp thoáng những căn nhà sàn được lợp lá trung quân. Trinh sát ra hiệu cho toàn đơn vị cảnh giác, hạ thấp người, bò ra rẫy trồng sắn, lúa, vào khu trang trại chăn nuôi. Nhưng tất cả những nông trường này đều rơi vào cảnh vườn không nhà trống. Tàn quân Pôn Pốt đã tháo chạy, khi bộ đội Việt Nam đến, người dân nơi đây như được hồi sinh từ cõi chết.

Suốt chặng đường hành quân, việc tạm dừng, tiến quân không theo một quy luật nào. Có khi chập choạng tối là hạ trại cho toàn đơn vị nghỉ. Có lúc đi mãi đến gần nửa đêm mới dừng lại. Địa hình tạm nghỉ thường được chọn là những gò đất cao, có nhiều gốc cây to, ụ mối để làm điểm ẩn nấp cảnh giới hoặc gần suối để lấy nước nấu ăn. Đám lính trẻ chỉ chờ lệnh “dừng” là lập tức ngó nghiêng chờ anh nuôi đến trút hầu bao. Ruột gạo 15kg đeo trên lưng mỗi người như một tảng đá được san sẻ mỗi ngày một ít để nấu cơm bằng bếp Hoàng Cầm.

Giấc ngủ giữa rừng trôi đi rất nhanh. Cứ mỗi tổ phân công 2 người thay phiên nhau trực gác với khẩu súng đã lên sẵn đạn, ngón tay không rời vòng cò. Những chiếc võng đu đưa dưới tán cây rậm rạp là những người lính trẻ thiếp đi sau một ngày hành quân mệt mỏi. Từ ngày thứ 3 trở đi, lính trẻ đã quen với “rừng ma” thì mỗi ca chỉ phân công một người lính gác. Gọi là rừng ma, vì những cậu lính trẻ vẫn chưa quen với cảnh rừng hoang vắng đầy tiếng muông thú. Động vật có tiếng hú rợn người, nhất là con chồn bay. Tiếng của nó tru dài, thổn thức, gầm gừ như âm thanh trong phim kinh dị.

“Huýt... huýt!”, có hôm, nửa đêm có ám hiệu huýt gió. Vậy là cả đơn vị dựng dậy hành quân, vì trinh sát báo cáo điểm trú chân không an toàn, có nhiều khả nghi. Vậy là cả đoàn quân dò dẫm từng tiến về phía trước cho đến hừng đông thì tạm nghỉ.

cyjd_12b
Quân tình nguyện Việt Nam được người dân Campuchia chào đón. Ảnh: Tư liệu

Pôn Pốt tấn công súng rời

Suốt 12 ngày đêm hành quân từ biên giới Gia Lai xuyên qua rừng đến bờ sông Mê Kông, một số cánh quân chạm phải sự tấn công của tàn quân Pôn Pốt. Riêng cánh quân của cựu chiến binh Nguyễn Hữu Khôi thì ít gặp phải ổ đề kháng của địch. Những ngày cuối cùng của cuộc hành quân 12 ngày đêm, túi gạo khoác trên lưng mỗi người nhẹ dần đi, còn bước chân của mỗi người lính nặng trĩu vì mỏi. Càng đi sâu vào đất nước Campuchia thì cảnh chết chóc càng hiện ra. Thỉnh thoảng có hố nước dùng để nấu ăn cho trung đội, trong cảnh tranh tối tranh sáng thấp thoáng bóng trăng. Ngày hôm sau thì những bộ xương người bị sát hại lộ ra. Do những người đồng bào Campuchia bị giết hại lâu ngày nên bộ xương trắng không còn bốc mùi.

Sau nhiều ngày hành quân, sông Mê Kông cuồn cuộn chảy hiện ra trước mặt. Trinh sát nhận định có khả năng các toán quân Pôn Pốt rút sâu và mai phục bên kia sông, ngăn các đoàn quân tiến thọc sâu. Đúng như nhận định của trinh sát, khi các khẩu đội súng đại liên, 12,7 ly được lệnh tháo rời súng và giao cho 6 người vác từng bộ phận của một khẩu để vượt sông. Đại đội 4, Trung đoàn 95 đang trong tư thế bị động, vác chân, nòng, đạn đến sát bờ sông thì bất ngờ bị Pôn Pốt tràn ra tấn công. Gần một đại đội hy sinh bên dòng Mê Kông là tổn thất đầu tiên trong 12 ngày đêm ròng rã từ biên giới vào Campuchia.

Bài 2: Thoát chết trong gang tấc

Lê Văn Chương

Bình luận