Thứ 4, 17/07/2019, 19:28 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Hội nghị “gai góc” nhất trong lịch sử của G20

10/07/2017 - 9:00

Biên phòng - Diễn ra trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế thế giới đang có những biến chuyển phức tạp, Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm 20 nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới (G20) năm nay diễn ra tại Đức ngày 7 và 8-7 được đánh giá là kỳ hội nghị “gai góc” nhất trong lịch sử khi phải chứng kiến nhiều khác biệt và bất đồng.

s2k347v8dh-64191_1490886768602501447_anh_G20.1
Các nhà lãnh đạo chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị G20. Ảnh: AFP

Hội nghị “gai góc” nhất trong lịch sử

Được coi là “sân chơi” của những nền kinh tế lớn nhất thế giới, chiếm tới 2/3 dân số, 90% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), hơn 80% tổng sản lượng kinh tế toàn cầu, Hội nghị Thượng đỉnh G20 luôn được xem là hoạt động định hướng và dự báo xu thế phát triển toàn cầu trong tương lai gần.

Với chủ đề “Định hình một thế giới kết nối”, chương trình nghị sự của Hội nghị Thượng đỉnh G20 năm nay tập trung vào 3 nội dung chính là bảo đảm sự ổn định, tạo nền tảng tự cường cho tương lai và cam kết trách nhiệm, với hai nghị trình chính là biến đổi khí hậu và thương mại tự do.

Tuy nhiên, chỉ ngay sau ngày làm việc đầu tiên, Thủ tướng nước chủ nhà Angela Merkel đã phải thốt lên “các cuộc bàn thảo là rất khó khăn” khi tất cả những vấn đề được đưa ra trong các phiên thảo luận chính là tự do hóa thương mại, biến đổi khí hậu, vấn đề hạt nhân Triều Tiên, khủng hoảng Syria đều nhận được những quan điểm khác biệt.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau khi bế mạc Hội nghị, Thủ tướng nước chủ nhà Angela Merkel cho biết, Mỹ có quan điểm khác biệt với những nước còn lại trong G20 về vấn đề chống biến đổi khí hậu. Đó là lý do trong Tuyên bố chung được lãnh đạo 20 nền kinh tế thành viên nhất trí, 19 thành viên của G20 công nhận quyết định của Mỹ rút khỏi Hiệp định Paris 2015 về chống biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, “19 thành viên của G20 đều nhất trí Hiệp định Paris là không thể đảo ngược", Thủ tướng Merkel nhấn mạnh. Theo bà Merkel, mặc dù không thay đổi quan điểm về việc rút khỏi thỏa thuận này, nhưng Mỹ cam kết sẽ "hợp tác chặt chẽ để hỗ trợ các nước khác được tiếp cận và sử dụng nhiên liệu hóa thạch hiệu quả và thân thiện với môi trường hơn", cũng như hỗ trợ triển khai các nguồn năng lượng sạch và tái tạo khác.

Giới phân tích nhận định, những khác biệt và bất đồng ở Hội nghị Thượng đỉnh G20 lần này đều xuất phát từ quan điểm và chính sách của Mỹ. Lần đầu tiên tham dự hội nghị quan trọng này, Tổng thống Mỹ Donald Trump được báo chí mô tả với cụm từ “bị cô lập”.

Rõ ràng, trong hai vấn đề chính và đáng quan tâm nhất của hội nghị là biến đổi khí hậu và tự do thương mại, Mỹ đều có quan điểm đi ngược với phần còn lại của nhóm. Thêm vào đó, những vấn đề nóng nhất của thế giới hiện nay như Triều Tiên, Syria, di cư và nhiều vấn đề đáng lo ngại khác dường như Mỹ không hề đả động gì nhiều tại một diễn đàn đa phương quan trọng này.

Trong bối cảnh như vậy, điểm sáng duy nhất dễ đạt được sự đồng thuận là vấn đề chống khủng bố - mối lo ngại chung của toàn cầu. Hội nghị đã đạt được nhất trí về bản tuyên bố chung gồm 21 điểm lên án chủ nghĩa khủng bố, trong đó khẳng định cam kết hành động mạnh mẽ để chặn đứng nguồn tài chính của các nhóm và tổ chức khủng bố.

Một trong những giải pháp được nêu ra là hỗ trợ hệ thống tài chính quốc tế chống lại việc tài trợ cho khủng bố và tăng cường hợp tác quốc tế, trao đổi thông tin. Các nước G20 cũng hối thúc các nước ủng hộ Lực lượng đặc nhiệm hành động tài chính, tổ chức quốc tế được thành lập năm 1989, gồm 37 quốc gia thành viên, ngăn chặn hiệu quả các nguồn tài trợ khủng bố. Đây là sự đồng thuận hiếm hoi đạt được tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 lần này.

Bên cạnh đó, các nhà lãnh đạo cũng đạt được đồng thuận về thương mại, theo đó G20 cam kết sẽ tiếp tục đấu tranh chống chủ nghĩa bảo hộ, trong đó có thương mại thiếu công bằng nhưng mặt khác cũng dành sự tôn trọng đối với vai trò của các công cụ phòng vệ hợp pháp trong thương mại.

Cuộc gặp của các ông lớn

Hội nghị G20 không chỉ bàn về những vấn đề lớn của thế giới mà nó còn là nơi diễn ra các cuộc gặp của các “ông lớn” bên lề hội nghị, như cuộc gặp giữa nhà lãnh đạo Mỹ với nhà lãnh đạo Nga, Trung Quốc; Nhật Bản với Anh, Singapore và Nga…

Trong những cuộc gặp trên, dư luận đặc biệt quan tâm tới cuộc hội đàm trực tiếp Nga - Mỹ. Đây là cuộc đối thoại đầu tiên giữa nguyên thủ hai nước kể từ khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức. Cuộc gặp kéo dài hơn 2 giờ đồng hồ, thay vì khoảng 30 phút theo kế hoạch ban đầu, được nhận định là một tín hiệu tích cực trong bối cảnh quan hệ Nga - Mỹ thời gian qua đặc biệt căng thẳng. Hai bên đã tìm được tiếng nói chung trong một số vấn đề nóng, như nhất trí thiết lập đường dây liên lạc giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine và đạt thỏa thuận ngừng bắn tại khu vực Tây Nam Syria.

hmn176sqj5-64191_9104662481105570035_anh_G20.3
 Tổng thống Mỹ Donald Trump (bên phải) và Tổng thống Nga V.Putin tại cuộc gặp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G20. Ảnh: AFP

Quan hệ Nga - Nhật Bản cũng được ghi nhận bước tiến tại thượng đỉnh G20. Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Putin và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, hai bên đã nhất trí tổ chức một cuộc gặp cấp thứ trưởng ngoại giao vào cuối tháng 8 tới tại Moscow. Đây được xem như một phần trong nỗ lực vạch ra những dự án cụ thể cho các hoạt động kinh tế song phương.

Cuộc gặp bộ ba giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel thảo luận về cuộc khủng hoảng Ukraine cũng được chờ đợi không kém. Mặc dù chưa có một giải pháp rõ ràng nào được đưa ra, song 3 nhà lãnh đạo đã có cuộc thảo luận xây dựng và cùng khẳng định cần phải sớm đưa ra giải pháp hiệu quả.

Dù đạt được những kết quả nhất định nhưng qua hội nghị lần này cho thấy vẫn còn khoảng cách lớn trong cách tiếp cận các vấn đề nổi cộm của thế giới hiện nay. Điều đó cho thấy, nếu không thể dung hòa những khác biệt về lợi ích giữa các nước sẽ rất khó đạt được mục tiêu “định hình một thế giới kết nối” mà nước Đức đã đề ra trong nhiệm kỳ làm Chủ tịch G20 năm nay.

Ngọc Oanh