Thứ 3, 25/02/2020, 23:27 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Hậu Formosa xả thải: Cần mở rộng đối tượng được bồi thường

03/01/2017 - 21:31

Biên phòng - Sau ngày Formosa Hà Tĩnh xả thải làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường biển cũng như đời sống, sản xuất, kinh doanh của nhân dân 4 tỉnh Bắc miền Trung, đến nay, các đối tượng trong diện được đền bù, đã được nhận tiền, giúp họ tháo gỡ được phần nào khó khăn. Tuy nhiên, vẫn còn những hộ dân không thuộc xã ven biển nhưng cũng bị ảnh hưởng rất lớn do sự cố môi trường biển gây ra thì lại không được đền bù, hỗ trợ gì. Họ đang từng ngày mong mỏi chính quyền và cơ quan chức năng có biện pháp tháo gỡ khó khăn để sản xuất, kinh doanh và ổn định cuộc sống.

6vuh_9a
Các bè, ao nuôi trồng thủy sản của hộ gia đình anh Lê Huy Chương, ở thôn Hạ, xã Thạch Hạ trước đây thu trên 300 triệu đồng mỗi năm. Ảnh: Xuân Hoàng

Có thể khẳng định, sau ngày Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh xả thải xuống biển Vũng Áng (Hà Tĩnh) sau đó lan ra các tỉnh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường biển cũng như đời sống, sản xuất, kinh doanh của nhân dân 4 tỉnh; với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cùng với sự chỉ đạo sâu sát của Chính phủ và các bộ, ngành liên quan, đến thời điểm này cơ bản người dân ven biển 4 tỉnh Bắc miền Trung đã dần ổn định cuộc sống, sản xuất, kinh doanh, nuôi trồng thủy sản đã bắt đầu phục hồi...

Tuy nhiên, trên cơ sở xem xét thiệt hại thực tế của người dân và kiến nghị của họ, các địa phương đang đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét mở rộng phạm vi, đối tượng được hỗ trợ, đền bù so với Quyết định 1880/QĐ-TTg, ngày 29-9-2016 của Thủ tướng Chính phủ (về ban hành định mức bồi thường thiệt hại cho các đối tượng bị thiệt hại do sự cố môi trường biển). Đó là các hộ dân không thuộc xã ven biển nhưng cũng bị ảnh hưởng rất lớn do sự cố môi trường biển gây ra.

Vào những ngày cuối năm 2016, dẫn chúng tôi dạo một vòng quanh địa phương, vừa đi ông Nguyễn Hữu Anh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thạch Hạ, TP Hà Tĩnh vừa kể: "Khu vực này, trước đây ngày nào khách cũng tấp nập đến để thưởng thức hải sản, có những ngày lễ khách tới không có chỗ mà ngồi, xe ô tô không có chỗ mà đậu. Từ ngày Formosa xả thải làm cá biển chết hàng loạt cho đến nay không còn một bóng khách, nhiều nhà hàng không buôn bán được buộc phải đóng cửa chuyển nghề. Còn các hộ nuôi trồng thủy, hải sản cũng bị thiệt hại nặng nề do nước biển bị ô nhiễm làm cá, tôm chết hết đành phá sản... Thế nhưng, xã Thạch Hạ lại không thuộc xã ven biển nên cho đến nay, số hộ dân bị thiệt hại do sự cố môi trương biển gây ra vẫn chưa được bồi thường, cuộc sống của số hộ dân này giờ vất vả lắm, thương dân mà không biết làm sao?".

Nghe ông Anh nói vậy, chúng tôi ghé vào một nhà hàng bên đường, sát đầu cầu Hộ Độ. Theo tìm hiểu của chúng tôi, ở khu vực này, nhà hàng Chương được đánh giá là lớn nhất khu vực, được mở gần 18 năm, chuyên kinh doanh các mặt hàng hải sản. Trước khi sự cố môi trường xảy ra, mỗi năm nhà hàng tiêu thụ hàng chục tấn hải sản, doanh thu mỗi tháng trên 1 tỷ đồng, có tháng thu hơn 2 tỷ đồng. Không chỉ nộp thuế đầy đủ, nhà hàng còn tạo việc làm thường xuyên cho 17 lao động và hợp đồng thời vụ cho 13 lao động khác.

Tuy nhiên, từ ngày Formosa xả thải đến nay, nhà hàng này luôn ế ẩm, khách hàng thưa thớt, số hải sản mua dự trữ để bán ngày lễ 30-4 và 1-5 năm nay không bán được mang biếu hết người thân, anh em. Còn hơn tấn hải sản nhưng bán đến nay, cũng không ai mua. Theo chị Lê Thị Hải, chủ nhà hàng, tất cả thiệt hại của nhà hàng đều do Formosa gây ra, thế nhưng đến nay, chị cũng như bao hộ kinh doanh khác ở đây vẫn chưa được bồi thường.

lg4x_9b
Nhà hàng Chương, ở thôn Hạ, xã Thạch Hạ sau sự cố môi trường biển đến nay luôn vắng tanh, không một bóng khách. Ảnh: Xuân Hoàng

Trường hợp hộ gia đình chị Hải, hộ gia đình anh Lê Huy Chương, ở thôn Hạ, xã Thạch Hạ lại khác. Gia đình anh Chương có tới 7 khẩu, 5 đứa con đang còn đi học, anh và vợ làm nghề nuôi trồng thủy sản đã lâu. Nhà anh nằm sát con sông, nơi cửa biển chảy vào, có gần 1ha ao nuôi trồng thủy sản. Trước đây mỗi năm, anh đầu tư trên 1 tỷ đồng tiền giống cá, tôm để thả. Trừ chi phí vốn, thức ăn, hàng năm gia đình anh thu về trên 300 triệu đồng. Tuy nhiên, từ ngày sự cố môi trưởng xảy ra, nước biển bị ô nhiễm, số cá tôm của anh nuôi cũng chết dần, chết mòn, sót lại đôi con bán không ai mua... đành trắng tay. "Tôi ít vốn nên phải vay ngân hàng để đầu tư nuôi trồng thủy, hải sản. Khi sự cố môi trường xảy ra, cá tôm chết hết, giờ nợ nần chồng chất. Thế nhưng cho đến nay, chúng tôi chưa được bồi thường, cuộc sống hết sức khó khăn. Tôi mong rằng Chính phủ sớm có kế hoạch bồi thường cho chúng tôi để sớm ổn định cuộc sống" - anh Lê Huy Chương cho hay.

Như thấu hiểu được nỗi niềm của người dân bị thiệt hại do sự cố môi trường biển gây ra nhưng đến nay vẫn chưa nằm trong diện được Chính phủ cho chủ trương bồi thường thiệt hại, ông Nguyễn Hữu Đức, Phó Bí thư Đảng ủy xã Thạch Hạ chia sẻ với chúng tôi: "Thạch Hạ không thuộc xã ven biển, cách biển gần 5km, có con sông lớn thông ra cửa biển nên người dân tận dụng để nuôi trồng thủy sản, với khoảng trên 20% hộ dân trong số 1.800 hộ dân toàn xã làm nghề nuôi trồng thủy sản. Đây là những hộ có thu nhập chính từ nguồn lợi biển nên khi sự cố môi trường biển xảy ra, họ bị thiệt hại nặng, lâm vào cảnh khó khăn, nợ nần. Chúng tôi cũng đã kiến nghị, đề xuất lên cấp trên sớm có chính sách hỗ trợ để số hộ dân này sớm ổn định cuộc sống, tiếp tục nuôi trồng, buôn bán, kinh doanh thủy, hải sản... thế nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản nào hướng dẫn thực hiện".

Cái khó của chính quyền địa phương cơ sở là vậy. Thấy dân khó khăn thì không cam lòng, thương dân nhưng cũng chẳng biết làm sao, hết tiếp dân, họp dân, rà soát lấy ý kiến của dân đến ban hành văn bản trình lên trên, nhưng để trên cho chủ trương thực hiện được ngay là rất khó.

"Việc này, hơn ai hết, chúng tôi rất thấu hiểu những khó khăn của người dân sau khi sự cố môi trường biển xảy ra. Chúng tôi đã tổng hợp các kiến nghị của các địa phương, đồng thời đã có kiến nghị lên các bộ, ngành Trung ương để tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ xem xét mở rộng phạm vi, đối tượng so với Quyết định 1880/QĐ-TTg. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, vấn đề này đang được các bộ, ngành liên quan xem xét. Chúng tôi hy vọng rằng các bộ, ngành sớm có giải pháp hợp tình, hợp lý, đúng quy định pháp luật để các hộ dân có thu nhập chính từ biển bị thiệt hại do sự cố môi trường biển gây ra sớm được bồi thường để họ tiếp tục kinh doanh, sản xuất và ổn định đời sống". - Ông Nguyễn Công Hoàng, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh cho biết.

Xuân Hoàng