Thứ 2, 16/09/2019, 21:15 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Hành động của chúng ta

06/09/2019 - 9:27

Biên phòng - Nước - nguồn tài nguyên không hề vô hạn, đang đòi hỏi chúng ta phải có cách ứng xử đúng đắn. Nguy cơ suy kiệt nguồn nước ngầm và nước mặt đã được các nhà khoa học liên tục cảnh báo từ nhiều năm trước, đến thời điểm này càng trở nên cấp bách.

Thực tế, trong những kỳ nắng nóng vừa qua, các tỉnh miền Trung đang phải hứng chịu nhiều thiệt hại nặng nề khi tình hình hạn hán, thiếu nước cục bộ tiếp tục diễn ra ở một số nơi ngoài vùng cấp nước của các công trình thủy lợi từ Hà Tĩnh đến Khánh Hòa ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và sản xuất, nhất là các tỉnh từ Quảng Nam đến Phú Yên.

Kết quả khảo sát của Tổng cục Thủy lợi đưa ra những con số rất đáng lo ngại: Lượng dòng chảy trung bình trên phần lớn các sông chính ở Trung bộ phổ biến ở mức thấp và thiếu hụt so với trung bình nhiều năm cùng kỳ từ 16 đến 57%; các sông ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận thấp hơn trung bình nhiều năm từ 70 đến 90%. Ngoài ra, độ mặn trung bình vùng hạ lưu các sông ở mức cao hơn trung bình nhiều năm.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho rằng, việc suy kiệt nguồn nước có nhiều nguyên nhân như lượng mưa trung bình trong tháng 7 của khu vực Trung bộ chỉ khoảng 40mm, chỉ bằng 61% cùng kỳ năm 2018, cộng với nền nhiệt độ trong khu vực rất cao, từ 37 - 40 độ C, khiến lượng nước bốc hơi hằng ngày lên tới 5 - 7mm.

Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra nguyên nhân chính là những bất cập trong quản lý. Bởi, đến thời điểm này, công tác lập quy hoạch tài nguyên nước theo quy định của Luật Tài nguyên nước 2012 vẫn còn chậm. 

Trong khi Chính phủ chưa thành lập được các cơ quan quản lý lưu vực sông, thì việc điều hòa, phân bổ nguồn nước giữa các ngành, địa phương vẫn chưa được tính toán cụ thể và đồng thuận cao. Thông tin, dữ liệu, số liệu điều tra, đánh giá, quan trắc tài nguyên nước còn phân tán, chưa có cơ sở dữ liệu về tài nguyên nước và chưa đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý tài nguyên nước.

Ðáng lưu ý, tại các địa phương, ý thức chấp hành pháp luật về tài nguyên nước của người dân còn chưa cao, dẫn đến tài nguyên nước bị sử dụng lãng phí, không hiệu quả, kiểm soát thiếu chặt chẽ việc xả thải ra môi trường... càng khiến cho nguồn nước tiếp tục bị suy thoái, cạn kiệt.

Để ứng phó với tình hình hạn hán, thiếu nước, một số địa phương đã chủ động điều tiết nước nguồn nước cho hạ du từ các hồ chứa thủy lợi, thủy điện trong quy trình liên hồ chứa. Nhưng đây mới là giải pháp trước mắt, về lâu dài phải khẩn trương hoàn thành việc lập Quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050. 

Muốn vậy, Nhà nước cần tiếp tục xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật, đáp ứng yêu cầu quản lý tài nguyên nước trong tình hình mới. Trọng tâm là rà soát, điều chỉnh, bổ sung các quy định về cấp phép khai thác, sử dụng nước, xả nước thải vào nguồn nước, bảo vệ nước dưới đất... Đồng thời, đẩy mạnh công tác điều tra tìm kiếm nguồn nước dưới đất; xây dựng hệ thống giám sát các hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước, việc vận hành của hệ thống liên hồ chứa... bằng công nghệ tự động, trực tuyến.

Ðược biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã và đang tích cực phối hợp các cơ quan chức năng triển khai lập quy hoạch các lưu vực sông liên tỉnh, như sông Hồng, Cửu Long... và thực hiện các chương trình, đề án quan trọng nhằm nâng cao khả năng tiếp cận nguồn nước, khả năng cấp nước sạch cho người dân. 

Nhưng câu hỏi bao giờ bản quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước gắn với bảo đảm an ninh nguồn nước quốc gia sẽ hoàn thành và đi vào đời sống thì vẫn để ngỏ.

Thanh Thảo