Thứ 4, 16/10/2019, 16:28 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Hạn mặn gây tác động lâu dài đối với phụ nữ và trẻ em gái

23/08/2016 - 8:59

Biên phòng - Từ cuối năm 2014 đến nay, do ảnh hưởng của El Nino, khu vực Nam bộ, Tây Nguyên và Nam Trung bộ phải hứng chịu đợt hạn hán và xâm nhập mặn kỷ lục. Theo đánh giá của các chuyên gia, phụ nữ và trẻ em gái là những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề và lâu dài nhất.

c1bv_12a
Hàng ngàn bộ dụng cụ vệ sinh đã được tặng cho phụ nữ nghèo tỉnh Gia Lai. Ảnh: CTV

Hạn mặn gây thiệt hại 15.032 tỷ đồng

Từ tháng 1-2016, hạn hán và xâm nhập mặn đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới hơn 2 triệu người ở 18 tỉnh, thành của nước ta. 535,933ha cây lương thực và hoa màu đã bị hư hại. Theo số liệu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, thiệt hại kinh tế trực tiếp và tổn thất  tại 18 tỉnh ước tính lên tới trên 15.000 tỷ đồng, tương đương 674 triệu USD, chiếm 0,35% GDP của cả nước và lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ qua, nông nghiệp có mức tăng trưởng âm.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã công bố tình trạng hạn hán chính thức chấm dứt ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) và Tây Nguyên từ cuối tháng 6-2016, tuy nhiên, tình trạng khô hạn, thiếu hụt lượng nước tưới tiêu và phục vụ sinh hoạt vẫn sẽ tiếp diễn cho đến tháng 9 tại khu vực Nam Trung bộ (gồm các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận và Khánh Hòa). Trong khi đó, theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn Trung ương, lượng nước mưa tại các khu vực trên từ nay đến cuối năm thấp hơn trung bình so với nhiều năm trước. Điều này cho thấy, tình trạng thiếu hụt nước sản xuất và nước sinh hoạt vẫn còn tiếp diễn.

Hiện tại, việc lưu trữ và lọc nước cũng như cải thiện vệ sinh vẫn đang là nhu cầu cấp bách của người dân. Riêng ở khu vực Nam Trung bộ, người dân vẫn cần được cung cấp nước sạch. Tình trạng thiếu nước sạch cũng đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới lĩnh vực y tế. Tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, tình hình không chỉ dừng lại ở việc thiếu nước để khử trùng tại các cơ sở y tế, mà còn ở việc cung cấp nước uống cho bệnh nhân và nhân viên y tế. Việc lưu trữ nước tại các trung tâm y tế xã còn rất khó khăn do thiếu các bể chứa nước có dung tích lớn, giếng nước thì khô cạn.

Cho đến nay, tác động của hạn hán và xâm nhập mặn đối với cuộc sống của người dân khu vực ĐBSCL, Tây Nguyên, Nam Trung bộ vẫn không hề giảm, do diện tích canh tác nông nghiệp tiếp tục bị ảnh hưởng, thiếu nước sinh hoạt và nước sản xuất. Theo ước tính, hơn 1,75 triệu người dân đã mất đi sinh kế trong lĩnh vực nông nghiệp từ thời điểm hạn hán bắt đầu. Phần lớn các loại cây trồng (cây lâu năm, lương thực và một số giống cây khác) chuẩn bị được thu hoạch vào tháng 10, 11 bị mất trắng hoặc mất một phần lớn. Đa số nông dân đang trải qua một giai đoạn mất mùa và hiện không có nguồn thu nhập nào đáng kể.

bhdz_12b
Nhiều gia đình phải mua từng can nước ngọt để dùng. Ảnh: N.B

Phụ nữ và trẻ em bị ảnh hưởng nhiều nhất

Dựa trên kết quả đánh giá và số liệu từ Chính phủ, trên 18 tỉnh bị ảnh hưởng do hạn hán, ước tính có khoảng 27.500 trẻ em dưới 5 tuổi đang bị suy dinh dưỡng nhẹ đến cấp tính (SAM), 39.000 phụ nữ đang mang thai và cho con bú bị thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng.

Trong số 2 triệu người ở khu vực Nam Trung bộ và Tây Nguyên bị ảnh hưởng bởi hạn hán, 1,02 triệu người là phụ nữ và 520.000 trẻ em. Tại nhiều cộng đồng, người dân vẫn đang phải sử dụng nguồn nước không qua xử lý đã ảnh hưởng rất nhiều tới sức khỏe, thậm chí dẫn đến rủi ro, đặc biệt là với phụ nữ. Tình trạng thiếu nước cũng có nghĩa phụ nữ không được tắm thường xuyên và đang có dấu hiệu sức khỏe xấu đi do không được sử dụng nước sạch. Bên cạnh đó, phần lớn phụ nữ và trẻ em gái hằng ngày phải dành từ 2-3 tiếng đồng hồ để đi lấy nước cho gia đình. Điều này đã tác động tiêu cực đến sức khỏe của phụ nữ.

Theo thông tin từ Ban điều phối thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, tỉnh Ninh Thuận có 130.283 người được báo cáo là cần viện trợ lương thực, trong đó có 3.257 phụ nữ mang thai, 5% ước tính đang cho con bú và 11.721 trẻ em dưới 5 tuổi. Báo cáo của Chính phủ chỉ ra rằng, các bệnh truyền nhiễm ở trẻ em, phụ nữ và người già không ngừng gia tăng, bao gồm các bệnh về đường hô hấp, viêm da, tiêu chảy, đau mắt và thận. Còn tại Bến Tre, tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết, tiêu chảy và bệnh da liễu tăng lên, đặc biệt ở phụ nữ và trẻ em. Phụ nữ có nguy cơ dễ mắc phải các bệnh da liễu và các bệnh phụ khoa sau khi sử dụng nước nhiễm mặn để tắm trong thời gian dài. Phụ nữ cho con bú, phụ nữ mang thai cũng như trẻ sơ sinh cũng đang phải tắm bằng nước nhiễm mặn.

"Trong khi điều kiện thời tiết đang dần được cải thiện tại các tỉnh này, tác động đối với phụ nữ và các hộ gia đình vẫn không hề suy giảm, cụ thể là, nguồn thu nhập bị giảm sút, nguy cơ suy dinh dưỡng, khó khăn trong phục hồi sinh kế, và đặc biệt là việc trữ và lọc nước cũng như cải thiện về điều kiện vệ sinh. Những mặt hàng thiết yếu như xà phòng và gói đồ dùng vệ sinh cho phụ nữ sẽ giúp ngăn chặn sự lây lan của các bệnh tiêu chảy, kiết lỵ, bệnh chân, tay, miệng, sốt xuất huyết, bệnh da liễu và sẽ góp phần đảm bảo sức khỏe cho 41.000 phụ nữ và gia đình ở các tỉnh nói trên".

Bà Shoko Ishikawa, Trưởng đại diện UN Women Việt Nam cho biết

Hạn hán cũng khiến phụ nữ phải đối mặt với nhiều rủi ro, trong đó có mất nguồn thu nhập và tổn thất tài sản. Tại Gia Lai, ước tính thu nhập của phụ nữ đã giảm khoảng 28%, khi họ phải dành nhiều thời gian hơn để lấy nước. Với gánh nặng phải đi lấy nước sinh hoạt phục vụ gia đình, họ đang trải qua giai đoạn mất nguồn thu nhập nặng nề nhất trong suốt đợt hạn hán.

Nỗ lực giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của hạn hán tới phụ nữ và trẻ em, Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women Việt Nam) đang hợp tác với các cơ quan UN khác cũng như các bộ, ngành thuộc Chính phủ Việt Nam để đảm bảo các nguồn tài trợ, sự giúp đỡ đến được với những người phụ nữ bị ảnh hưởng nhiều nhất, cụ thể là phụ nữ thuộc các gia đình nghèo và hộ gia đình có phụ nữ làm chủ tại vùng sâu, vùng xa. UN Women đã hợp tác cùng với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cung cấp 20.500 bộ dụng cụ vệ sinh cho phụ nữ và trẻ em gái ở địa bàn các tỉnh Cà Mau, Kiên Giang, Bình Thuận, Kon Tum và Gia Lai. Mỗi bộ dụng cụ có khả năng hỗ trợ cho nhu cầu thiết yếu của một gia đình với hai phụ nữ trong thời gian 3 tháng, đồng thời, có thể được sử dụng để giúp đỡ cho trẻ em và các thành viên khác trong gia đình. Ngoài ra, sẽ tổ chức các lớp học miễn phí dạy về kỹ năng giữ gìn vệ sinh.

Xuân Hương