Thứ 3, 28/02/2017, 16:58 (GMT+7) Đường dây nóng : (04) 39364407(116) - 091.2011.882

Dưa hấu chạm khắc - hàng độc bày Tết

12/01/2017 - 9:54

Biên phòng - Bằng đôi tay khéo léo của mình, chàng trai Lê Đăng Thủy, 28 tuổi, quê Thạch Thất, Hà Nội đã kỳ công "làm đẹp" cho dưa hấu tạo nên những sản phẩm độc đáo, bắt mắt. Ban đầu, Thủy chỉ làm để gia đình trưng bày Tết. Không ngờ mọi người tới nhà chơi thấy đẹp quá liền đặt hàng. Từ đó, Thủy có thêm nghề tay trái mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

un4h_9a
Anh Thủy huy động cả nhà "làm đẹp" cho dưa. Ảnh: Bích Nguyên

Mùa xuân trên mỗi quả dưa

Bước chân vào nhà Thủy, chúng tôi như bị hoa mắt bởi vô số quả dưa hấu được khắc vẽ hoa mai, hoa đào và những dòng chữ chúc phúc công phu, bắt mắt làm cho ai cũng có cảm giác như Tết đã đến rất gần.

Ôm quả dưa chừng 6kg vào lòng, Thủy bắt đầu những nét khắc đầu tiên mềm mại, nhẹ nhàng như dùng bút viết trên trang giấy vậy. "Làm dưa Tết khó nhất là khâu vẽ hình và khắc. Diện tích bề ngang của quả dưa càng hẹp càng khó khắc. Có thể dựa vào dáng của dưa để khắc các họa tiết hoặc chữ phù hợp. Tuy nhiên, dưa tròn dễ làm, hình vẽ sẽ đầy đặn và đẹp hơn" - Thủy nói khi vừa hoàn thành những nét khắc thô cuối cùng trên quả dưa. Sau đó, anh tỉ mẩn nạo lớp vỏ xanh theo hình mẫu, chỉnh sửa, rắc nhũ hoàn thiện tác phẩm. Chừng đó công đoạn thôi đã mất khoảng 3 giờ đồng hồ và hình ảnh, một mùa xuân tươi tắn với hoa đào, pháo hoa và cả lời chúc "Phúc - Lộc - Thọ" đã hiện hữu trên bề mặt quả dưa hấu.

Thủy vốn là dân sư phạm mỹ thuật chính gốc, đã có nhiều tranh sơn dầu bán cho những người yêu tranh. Vì thế, việc khắc vẽ, phối màu trên bề mặt dưa hấu đối với anh chỉ là chuyện bình thường. Những người không có nghề, chỉ dựa vào sự khéo léo của đôi tay thì bao giờ cũng phải dùng bút vẽ hình mẫu lên quả dưa trước rồi mới khắc. Còn Thủy thường trực tiếp khắc lên dưa mà không cần vẽ nét. Lúc cao điểm, đơn hàng dồn dập, chàng trai này mới khắc thô hình mẫu để người khác thực hiện các công đoạn tiếp theo.

Thông thường người ta thường tận dụng lớp vỏ xanh và màu trắng sau khi nạo vỏ của quả dưa để phối màu. Thủy cũng vậy, sự khác biệt duy nhất khiến cho bức tranh trên quả dưa Thủy khắc luôn bắt mắt hơn người khác là ở cách dùng nhũ. Thủy thường kết hợp nhũ vàng ở những chi tiết quan trọng làm điểm nhấn của quả dưa.

Với những hình khắc tinh xảo, độc đáo trên quả dưa hấu, người mua không chỉ mang về bày mâm ngũ quả, mà còn dùng làm quà biếu tặng người thân. Đáp ứng sở thích đa dạng của khách, Thủy tạo ra rất nhiều mẫu dưa với những lời chúc phúc hay dành tặng cho nhau mỗi dịp năm mới như: "Phúc - Lộc - Thọ", "An khang - Thịnh vượng", "Mã đáo thành công", "Tấn tài - Tấn lộc", "Vạn sự như ý", "Đại cát - Đại lợi"… Ngoài những mẫu chữ trên, khách yêu cầu khắc hình gì, Thủy cũng thực hiện được. "Ngoài khắc chữ, khách hàng còn đặt khắc hình con giáp theo từng năm. Có năm con rồng, con dê, con rắn, mình đều vẽ cách điệu. Năm nay, nhiều khách đặt khắc hình gà. Ngoài ra, các chữ Phúc, Lộc, Thọ, An khang, Thịnh vượng vẫn được ưa chuộng" - Anh Thủy cho biết.

587486793dd33a4de000191a
 Anh Thủy cạo lớp vỏ xanh sau khi khắc nét xong.  Ảnh: Bích Nguyên

Tết vui nhờ nghề tay trái

Thông thường, trước Tết ông Công, ông Táo, Thủy đã phải đi nhập dưa nguyên liệu chuẩn bị cho mùa khắc vẽ dưa bày ngày trưng Tết. Anh tự tay lựa chọn từng quả dưa. "Muốn có một tác phẩm đẹp, phải chọn quả dưa có vỏ phẳng, bóng, xanh thẫm" - Thủy bật mí. Đến sau ngày 23 tháng Chạp, anh mới bắt đầu "làm đẹp" cho từng quả dưa. "Không thể khắc sớm hơn được, vì dưa để lâu sẽ hỏng" - Chị Huyền, vợ Thủy, cũng là một thợ khắc, trợ thủ đắc lực của chồng giải thích - "vì là hoa quả nên có rủi ro, chủ yếu là dưa bị hỏng. Mình chọn dưa thì chọn mặt ngoài thôi. Còn bên trong thì không biết được nên sẽ có quả bị hỏng, bị dập sau quá trình vận chuyển về nhà. Cũng có lúc khắc dưa không để ý bị đường khắc hơi sâu, ảnh hưởng đến bên trong của quả dưa, vì thế không để lâu được".

Từ ngày 25 Tết trở đi là giai đoạn cao điểm, Thủy phải vẽ hình lên quả dưa cho mọi người trong nhà khắc theo. Số lượng dưa khắc thường không đủ bán. Những ai biết trước, tới nhà đặt mới có. Không phải ai cũng biết khắc thành ra vào lúc cao điểm, Thủy chỉ tập trung vẽ hình cho người trong nhà khắc theo. Lúc đó, công việc sẽ được phân chia rõ ràng như một dây chuyền, một người chuyên vẽ hình, người chuyên khắc và người chuyên phủ nhũ, đóng gói, giao hàng. "Có năm, 6 người nhà em phải làm việc liên tục từ sáng tới khuya nhưng vẫn không đáp ứng kịp đơn hàng. Tới gần giao thừa mới giao trả cho khách những quả dưa cuối cùng" - Chị Huyền kể.

Giá bán mỗi quả dưa không phụ thuộc vào trọng lượng của quả mà phụ thuộc công sức khắc tỉa. Quả nào phải khắc nhiều, hình khắc phức tạp thì giá sẽ cao hơn. Thông thường, mỗi quả dưa được khắc vẽ giá dao động từ 200.000 đến 250.000 đồng. Nếu dưa của khách thì tiền công khắc thường từ 100.000 đến 200.000 đồng, tùy thuộc vào độ phức tạp của hình khắc mà khách yêu cầu và độ lớn của quả dưa.

Khắc hình lên quả dưa là công việc thời vụ. Tuy nhiên, thu nhập từ việc khắc tỉa dưa bán trong mấy ngày Tết có khi hơn cả tháng lương giáo viên của Thủy. Vì thế, 3 năm nay, Tết nào Thủy cũng khắc hình lên dưa bán cho người dân trưng Tết. Năm nay, chàng trai này còn mở thêm một cửa hàng tại Bắc Ninh để kinh doanh mặt hàng độc đáo này.

Bích Nguyên