Thứ 3, 20/08/2019, 20:48 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Đưa công nghệ hiện đại vào khai thác, đánh bắt hải sản xa bờ

23/02/2016 - 9:05

Biên phòng - Các ngư dân neo tàu nghỉ ngơi sau một đêm đánh bắt. Khi có tàu hành trình đến gần, ở cự ly nguy hiểm, hệ thống máy định dạng, ra-đa lập tức phát tín hiệu cảnh báo tự động. Hệ thống máy dò ngang soi rõ luồng cá ở cự ly xa... Đây là một trong những hệ thống an toàn hàng hải được Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Trung tâm Khuyến nông, Khuyến ngư các tỉnh miền Trung đang triển khai cho ngư dân.

0rk5_14a
Màn hình máy định dạng trên tàu cá QNg 94359TS hiển thị 22 tàu cá đang đánh bắt cùng tọa độ. Ảnh:

Người ngủ, ra-đa thức

Trang bị ra-đa cho tàu cá ngư dân được đánh giá là một bước tiến mới trong quá trình hiện đại hóa đội tàu cá. Trong năm 2015, dự án này đã lắp đặt 22 máy ra-đa hàng hải, 9 máy thông tin liên lạc cho tàu cá của ngư dân. Đối với ngư dân thì ra-đa chính là "vệ sĩ" trên các tàu đánh bắt xa bờ để bảo vệ tàu và bà con khi hành nghề trên biển.

Trung tâm Khuyến nông, Khuyến ngư tỉnh Ninh Thuận cho biết, toàn tỉnh hiện có 29.500 tàu cá, trong đó có 905 tàu công suất từ 90 mã lực, 100 tàu công suất 250 mã lực trở lên và đi đánh bắt xa bờ. Nhờ được dự án trang bị ra-đa hàng hải, bà con khi đi đánh bắt đã xác định được vị trí của các vật xung quanh để dẫn tàu đi an toàn. Nhất là khi tàu vào các luồng lạch, đảo nhỏ, bãi cạn, nơi có nhiều bãi đá nguy hiểm.

Khi tàu hành trình trong điều kiện sương mù, mưa to gió lớn, tầm quan sát hạn chế thì nhờ ra-đa dẫn đường. Bên cạnh đó, khi bà con neo tàu ngủ trên biển thì có thiết bị ra-đa cảnh báo. Nếu các tàu vận tải hoặc tàu cá khác hành trình vào phạm vi gần tàu mình và gây nguy hiểm thì nhờ hệ thống ra-đa báo động, vì thế bà con có thể cho tàu né tránh kịp thời.

Mặt khác, ra-đa còn hỗ trợ đắc lực cho quá trình quản lý các ngư lưới cụ như: Nghề lưới rê, câu vàng, nghề lồng bẫy thường bị mất do tàu hàng tàu kéo lưới đi. Hiện nay, ngư dân tỉnh Ninh Thuận đã có 50 máy ra-đa được trang bị trên tàu cá.

Một trong những thiết bị mà ngư dân phấn khởi nhất, đó là máy dò ngang sử dụng sóng siêu âm với giải tần 50Hz để dò tìm đàn cá. Máy dò này có tầm quét với bán kính 1.000-2.000 mét xung quanh tàu. Máy thế hệ mới nên góc quét 45 độ, tốc độ quét nhanh hơn máy 10 độ gấp 4-5 lần. Từ đó, giúp cho ngư dân bám theo được các đàn cá lớn có tốc độ di chuyển nhanh. 

Hầm cá công nghệ PU foam

Năm 2015, dự án "Xây dựng mô hình hiện đại hóa đội tàu đánh bắt hải sản xa bờ" đã triển khai mô hình cho 16 tàu cá làm hệ thống hầm bảo quản sản phẩm bằng ứng dụng vật liệu PU foam. Theo báo cáo của các địa phương, hầm bảo quản đã giúp ngư dân kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm trên biển từ 6-7 ngày đêm lên đến 20 ngày; chất lượng bảo quản sản phẩm tốt, nâng hiệu suất sử dụng nước đá lên đến trên 95%, giảm tổn thất sau thu hoạch xuống dưới 15%.

Ông Đặng Ngọc Quang, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông, Khuyến ngư tỉnh Ninh Thuận cho biết: "Hầm bảo quản sử dụng cho thấy rất ít tốn đá lạnh, bảo đảm kinh tế, bền, dễ làm vệ sinh, tăng tuổi thọ cho hầm cá. Đề nghị Trung tâm Khuyến nông quốc gia trang bị thêm cho ngư dân địa phương theo mô hình bảo quản hầm lạnh ứng dụng vật liệu PU foam".

Theo so sánh thực tế của các ngư dân địa phương, hầm làm bằng xốp trắng truyền thống, tuổi thọ chỉ đạt 3-4 năm. Vì các vật liệu này sẽ dần hút nước và không bảo ôn được nhiệt, sau 4 năm thì hầm không giữ được nước đá. Bình quân 3 ngày thì lượng đá tiêu hao 30%, 7 ngày tiêu hao 50-60% và khoảng 10 ngày thì nước đá trên tàu chảy hết.

Hầm sử dụng vật liệu PU foam thì cá bảo quản trên 20 ngày vẫn đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Sau khi đưa cá vào bờ thì lượng đá trong hầm vẫn còn lại trên 50%. Bên cạnh đó, tàu sử dụng vật liệu PU Foam thì sẽ trở nên chắc chắn và kín nước hơn, giúp kéo dài tuổi thọ của vỏ tàu. Vì khi đóng tàu vỏ gỗ, PU foam được bơm vào khoảng trống của vỏ tàu nên làm cho hầm cá kín nước và vỏ tàu khô ráo.

Qua trao đổi với các chủ tàu cá ở huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, bà con cho rằng, mô hình của khuyến nông về bảo ôn hầm lạnh đã giúp ngư dân nhận thức được tầm quan trọng của việc phun PU foam. Hiện nay, phần lớn bà con đã áp dụng phương pháp bảo ôn bằng vật liệu mới nên yên tâm trong những chuyến biển dài ngày.

ramk_14b
Nhiều tàu cá của ngư dân bội thu nhờ được hỗ trợ thiết bị đánh bắt công nghệ cao. Ảnh: Hà Anh

Máy dò ngang Koden KDS - 6000BB          

Theo đánh giá của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Dự án "Xây dựng mô hình hiện đại hóa đội tàu cá đánh bắt hải sản xa bờ" trong năm 2015 triển khai ở các tỉnh miền Trung đã hoàn thành mục tiêu đề ra. Các địa phương đã tổ chức tập huấn cho 46 lớp với 920 học viên tham gia.

Ngư dân Nguyễn Văn Vinh, ở huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa, là người được trang bị máy dò ngang Koden KDS - 6000 BB để làm nghề lưới vây. Kết quả đánh bắt, tàu của anh Vinh luôn đạt năng suất cao, phiên biển được rút ngắn. Theo báo cáo của chủ các mô hình, khi chưa có máy dò ngang thì mỗi chuyến biển kéo dài 10-25 ngày, số mẻ lưới đánh từ 1-3 mẻ/ngày, sản lượng đánh bắt đạt 9-11 tấn cá các loại. Sau khi lắp đặt máy dò ngang, sản lượng đánh bắt đạt 17-20 tấn, tăng trên 50%. Bên cạnh đó là chi phí nhiên liệu giảm xuống trên 25%.

Chứng kiến tàu có máy dò ngang đánh bắt khá thành công, bà con ngư dân cũng đã nhận thức được việc áp dụng công nghệ điện tử vào đánh bắt là điều sống còn của nghề biển trong tương lai. Vì một máy dò quét có thể hỗ trợ cho 2-3 tàu cùng tìm luồng cá đánh bắt. Do đó, nhiều hộ đã bắt đầu mạnh dạn đầu tư mua sắm máy dò quét để đánh bắt. Tuy nhiên, giá thành của máy dò quét khá cao và chỉ phù hợp với những người có điều kiện kinh tế khá giả. Hiện nay, ngư dân mong muốn được Nhà nước hỗ trợ mua sắm máy dò quét để hoạt động ở vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa, DK1.

Vừa qua, Trung tâm Khuyến nông quốc gia đã phối hợp với Trung tâm Khuyến nông, Khuyến ngư tỉnh Quảng Ngãi tổ chức hội thảo để rút kinh nghiệm chương trình "Xây dựng mô hình hiện đại hóa đội tàu cá đánh bắt hải sản xa bờ". Theo đánh giá của các địa phương, dự án đã chuyển giao đến ngư dân các công nghệ hiện đại trong đánh bắt hải sản. Đây là những công nghệ tiên tiến mà các nước trên thế giới như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Na Uy, Mỹ... đang sử dụng.

Hà Anh

Liên kết hữu ích