Thứ 3, 25/02/2020, 22:29 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Dấu hiệu tan băng trong quan hệ Nhật - Hàn

25/03/2014 - 10:19

Biên phòng - Chính phủ Nhật Bản đang hy vọng vào một cuộc họp thượng đỉnh với Mỹ và Hàn Quốc trong tháng này nhằm làm tan băng giữa Nhật Bản và Hàn Quốc. Ý tưởng tổ chức cuộc gặp được cho là đã được nêu ra trong cuộc gặp giữa Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Bản A-ki-ta-ca Xai-ki và Thứ trưởng Ngoại giao Thứ nhất của Hàn Quốc Cho Tae-yong vào ngày 12-3 vừa qua, tại Xơ-un.

jbp1_25a-1.jpg
Thủ tướng Sin-dô A-bê muốn cải thiện quan hệ với Hàn Quốc. Ảnh: GETTY IMAGES.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 12-3, một quan chức Chính phủ Nhật Bản cho biết, nước này đang cố gắng sắp xếp một cuộc họp thượng đỉnh với Hàn Quốc và Mỹ bên lề Hội nghị thượng đỉnh an toàn hạt nhân toàn cầu tổ chức tại La Hay, Hà Lan vào ngày 24-25/3. Nhật Bản hy vọng rằng, với sự có mặt của Tổng thống Mỹ Ba-rắc Ô-ba-ma, đồng minh với cả hai bên, Tổng thống Hàn Quốc Pắc Cưn Hi sẽ sẵn lòng ngồi đối thoại với Thủ tướng Sin-dô A-bê. Và đó là điều mà nhà lãnh đạo Nhật Bản đã cố gắng song chưa thực hiện được kể từ khi ông lên nắm quyền cách đây 15 tháng. Tuy nhiên, xem ra Xơ-un lạnh nhạt với ý tưởng này. Một quan chức Nhật Bản cho biết hiện chưa rõ liệu phía Xơ-un có hưởng ứng kế hoạch này hay không. Còn một quan chức Chính phủ Hàn Quốc ngụ ý rằng sẽ không có tiến triển gì, trừ phi phía Nhật Bản nỗ lực hơn nữa trong việc giải quyết những xích mích từ thời chiến tranh.

Thủ tướng S.A-bê đã tới thăm lãnh đạo của tất cả 10 nước Đông Nam Á và có tới 5 lần gặp gỡ Tổng thống Nga, song lại chưa bao giờ gặp gỡ trực tiếp với lãnh đạo của Hàn Quốc hay Trung Quốc. Quan hệ của Nhật Bản với hai nước láng giềng này đã trở nên xấu đi do những tranh chấp lãnh thổ và thái độ bất bình của Xơ-un và Bắc Kinh khi cho rằng Tô-ki-ô chưa hề chuộc lỗi cho những hành động của mình trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Sau khi lên nắm quyền, Thủ tướng A-bê đã tìm cách mở rộng các lựa chọn chính sách đối ngoại của mình trong bối cảnh quan hệ giữa Nhật Bản với Trung Quốc và Hàn Quốc rơi xuống mức thấp nhất. Mặc dù Nhật Bản có tranh chấp lãnh thổ với Nga, song cả Tổng thống V.Pu-tin và Thủ tướng A-bê đều nhất trí không để vấn đề này ảnh hưởng đến quan hệ song phương. Năm ngoái, ông A-bê đã trở thành Thủ tướng Nhật Bản đầu tiên có chuyến thăm chính thức tới Nga trong một thập kỷ qua. Kể từ đó, quan hệ giữa Tô-ki-ô và Mát-xcơ-va được cải thiện nhanh chóng.

Theo tờ Nikkei (Nhật Bản), Mỹ đang tích cực ủng hộ nỗ lực tiến hành cuộc họp thượng đỉnh do lo ngại rằng mối quan hệ giữa hai đồng minh chính của mình ở châu Á xấu đi có thể ảnh hưởng tới chiến lược của Mỹ ở khu vực. Mới đây, Oa-sinh-tơn cũng đã kêu gọi Tô-ki-ô và Xơ-un khẩn trương hành động để giảm bớt căng thẳng. Tờ "Chosun Ilbo" số ra ngày 20-3 dẫn lời một quan chức giấu tên trong Chính phủ Hàn Quốc cho biết, Oa-sinh-tơn đang "rất mong đợi" Nhật Bản và Hàn Quốc, hai đồng minh không thể thiếu trong chính sách "xoay trục" của Mỹ sang châu Á, cải thiện quan hệ song phương vốn đã bị đóng băng trong thời gian qua do các vấn đề lịch sử. Quan chức trên thậm chí còn khẳng định: "Ba nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau tại La Hay theo lời mời của Tổng thống Mỹ Ô-ba-ma".

Trong khi đó, theo các nhà quan sát, Tổng thống Hàn Quốc Pắc Cưn Hi đang đứng trước sức ép rất lớn về việc tiến hành cuộc gặp ba bên này. Hội đồng An ninh quốc gia của Hàn Quốc cũng đã nhóm họp vào ngày 19-3 theo yêu cầu của Tổng thống để thảo luận về khả năng tiến hành các cuộc gặp thượng đỉnh ba bên nêu trên. Kể từ khi nhậm chức hồi tháng 2 năm ngoái, Tổng thống Pắc Cưn Hi đã từ chối ngồi vào bàn đàm phán với Thủ tướng Nhật Bản, đồng thời chỉ trích quan điểm lịch sử cũng như thái độ của Nhật Bản đối với quá khứ. Tuy nhiên, có những dấu hiệu tích cực cho thấy hai bên đang tiến gần hơn đến một cuộc gặp thượng đỉnh sau khi mới đây, Thủ tướng A-bê tuyên bố Chính phủ sẽ không cân nhắc lại các lời xin lỗi của chính quyền Tô-ki-ô đưa ra vào năm 1993 và 1995 liên quan tới hành động của quân đội Nhật hoàng trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Trong bài phát biểu trước Quốc hội Nhật Bản hôm 18-3, Thủ tướng A-bê một lần nữa bày tỏ mong muốn tiến hành một cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Pắc Cưn Hi. Ông tuyên bố: "Hàn Quốc là một trong các quốc gia cùng chia sẻ các giá trị cơ bản và lợi ích chiến lược với Nhật Bản. Nếu điều kiện cho phép, tôi sẽ cố gắng xây dựng "mối quan hệ hướng đến tương lai" với Hàn Quốc tại Hội nghị thượng đỉnh về an toàn hạt nhân sắp tới".

l140_25b-1.jpg
Tranh chấp đảo Ta-kê-si-ma/Đốc-đô - một trong những nguyên nhân gây căng thẳng quan hệ Nhật-Hàn. Ảnh: AFP

Đây là lần đầu tiên, chính quyền theo đường lối cánh hữu của ông A-bê tỏ thái độ rõ ràng đối với vấn đề lịch sử, đặc biệt là việc phụ nữ Hàn Quốc và các nước châu Á khác bị quân đội Nhật hoàng ép làm nô lệ tình dục, vốn là một trong những nguyên nhân khiến quan hệ của Nhật Bản với Trung Quốc và Hàn Quốc trở nên căng thẳng. Các nhà phân tích cho rằng, tuyên bố của Chính phủ Nhật Bản đã tạo phản ứng tích cực đối với phía Hàn Quốc, mang lại tia hy vọng cho việc tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai bên trong thời gian tới, mà trước mắt là cuộc gặp ba bên với Tổng thống Mỹ tại La Hay. Tổng thống Pắc Cưn Hi cũng đã đánh giá cao quyết định này của Thủ tướng A-bê, cho rằng, đây là "nhân tố quan trọng" trong nỗ lực cải thiện quan hệ song phương Hàn - Nhật. Nhiều nhà quan sát kết luận rằng, quả bóng đang ở phía sân của Xơ-un và Hàn Quốc cũng không muốn bị cho rằng mình là nguyên nhân khiến cho quan hệ liên minh ba bên Mỹ - Nhật - Hàn bị rạn nứt thêm nữa. Các nhà quan sát cho rằng khi cuộc gặp thượng đỉnh ba bên Mỹ - Nhật - Hàn được tiến hành, ngoài các vấn đề an ninh toàn cầu, vấn đề lịch sử liên quan đến quá khứ của Nhật Bản trong chiến tranh chắc sẽ không được đề cập đến. Theo thông tin mới nhất từ hãng tin Reuters ngày 21-3, cả Nhật Bản và Hàn Quốc đã xác nhận tham gia cuộc gặp ba bên sắp tới. Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa Thủ tướng S.A-bê và Tổng thống Pắc Cưn Hi.

Có thể nhận thấy, ở khu vực Đông Bắc Á, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn là đối tác trên nhiều lĩnh vực. Cả hai đều là đồng minh chiến lược của Mỹ, đều phát triển theo mô hình xã hội dân chủ và kinh tế thị trường tự do. Hơn thế nữa, Hàn Quốc và Nhật Bản có chung mối quan ngại về Triều Tiên cũng như sự trỗi dậy của Trung Quốc. Tuy vậy, việc áp dụng những chính sách đối với các nước láng giềng dù cứng rắn hay mềm dẻo là sự lựa chọn của mỗi nước.
Sông Lam