Thứ 4, 18/09/2019, 07:56 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Cuộc họp thường niên các quan chức Quốc phòng ASEAN và vấn đề Biển Đông

28/04/2016 - 14:25

Biên phòng - Cuộc họp thường niên của các quan chức quốc phòng cấp cao ASEAN (ADSOM) và ADSOM mở rộng (ADSOM+) diễn ra đầu tuần này tại Lào đã đặc biệt chú trọng các vấn đề an ninh khu vực, trong đó có vấn đề tranh chấp ở Biển Đông. Hội nghị này có ý nghĩa quan trọng để chuẩn bị nội dung cho Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM) sẽ diễn ra từ ngày 24 đến 27-5 tới, nhất là việc đưa ra các chính sách, kế hoạch hợp tác quốc phòng và an ninh ASEAN nhằm đối phó với những thách thức, thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định và hợp tác cùng phát triển.

fbhiap4ze9-47888_2d754937-9796-09ee-4a4a-6412b25a65b2@yahoo.com_gettyimages489541506
Tuần qua, Trung Quốc lần đầu công khai việc cho máy bay quân sự hạ cánh xuống Đá Chữ Thập. Ảnh: Time/Getty Images

Hội nghị Quan chức Quốc phòng cấp cao ASEAN (ADSOM) diễn ra ngày 23-4 với sự tham dự của các Trưởng ADSOM đến từ 10 nước thành viên ASEAN. Đoàn Việt Nam do Thiếu tướng Vũ Tiến Trọng, Viện trưởng Viện Hợp tác quốc tế về quốc phòng, dẫn đầu.

Hội nghị lần này đã thảo luận và thông qua các nội dung quan trọng để trình Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM), thảo luận các chương trình trong cơ chế Hội nghị ADMM mở rộng (ADMM +)… Ngoài ra, hội nghị cũng thông qua kế hoạch và chương trình của Hội nghị ADMM và các vấn đề liên quan khác. 

Phát biểu tại hội nghị, Trung tướng Òn-xỉ Xẻn-xúc, Chánh Văn phòng Bộ Quốc phòng, Trưởng ADSOM ASEAN của Lào tuyên bố năm 2016 là năm có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với ASEAN, là năm đầu tiên tổ chức triển khai Cộng đồng ASEAN, đặc biệt là tổ chức thực hiện Tuyên bố Cu-a-la Lăm-pơ, do đó yêu cầu các thành viên trong ASEAN cùng hợp tác chặt chẽ hơn nữa trong 3 trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội, trong đó trụ cột chính trị - an ninh có ý nghĩa hết sức quan trọng nhằm đảm bảo sự ổn định về chính trị và an ninh cho khu vực, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy các trụ cột còn lại.

Tranh chấp ở Biển Đông làm nóng ADSOM+

Hội nghị quan chức quốc phòng cấp cao ASEAN mở rộng (ADSOM+) diễn ra một ngày sau đó cũng đặc biệt chú trọng tình hình căng thẳng ở Biển Đông và các vấn đề an ninh khu vực. Hội nghị đã nghe Ban Thư ký ASEAN báo cáo về những diễn tiến gần đây tại ASEAN, nghe báo cáo về kết quả Hội nghị Nhóm làm việc mở rộng của các quan chức quốc phòng cấp cao ASEAN (ADSOM+WG) tổ chức tại Luông Pha-băng (Lào) hồi tháng 2 vừa qua, nghe các báo cáo về tiến triển hợp tác của các nhóm chuyên gia (EWGs) và trao đổi quan điểm về các vấn đề an ninh và quốc phòng của khu vực và quốc tế.

Tại hội nghị, các quan chức quốc phòng cấp cao đã chia sẻ và bày tỏ thẳng thắn những vấn đề an ninh và đặc biệt là những vấn đề quan ngại hiện nay ở khu vực, trong đó nổi lên 3 vấn đề chính gồm: khủng bố, an ninh hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên và đặc biệt là vấn đề tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.

Trả lời phỏng vấn báo chí bên lề Hội nghị, bà A-my E. Xi-roai, phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách khu vực Nam và Đông Nam Á, nhấn mạnh Oa-sinh-tơn “thực sự quan ngại trước những căng thẳng đang gia tăng ở Biển Đông, và đây là điều mà Mỹ đã đề cập với tất cả các quốc gia trong khu vực và tại hầu hết các diễn đàn chính trị, an ninh đa phương”.

Tại hội nghị lần này, Mỹ cũng bày tỏ quan ngại về những căng thẳng gia tăng ở Biển Đông thời gian qua, đồng thời kêu gọi tất cả các quốc gia cùng trao đổi và quản lý cũng như giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình thông qua các biện pháp ngoại giao và pháp lý, không đe dọa sử dụng vũ lực và làm thay đổi hiện trạng.

“Khi Tổng thống Ba-rắc Ô-ba-ma gặp gỡ các nhà lãnh đạo ASEAN tại Xăn-ni-len, bang Ca-li-pho-ni-a (Mỹ) hồi tháng 2 năm nay, các bên đã cam kết kiềm chế và tuân thủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông, không gia tăng quân sự hóa cũng như không tiến hành thêm các hoạt động bồi đắp cũng như các hoạt động khác. Và chúng tôi cùng ASEAN ủng hộ các nguyên tắc đó”, bà E. Xi-roai nhấn mạnh.

Đánh giá về những bất ổn an ninh trong khu vực, Thư ký Bộ Quốc phòng Ấn Độ Đi-pác A-nu-rắc cho biết đối với Ấn Độ, an ninh và ổn định có vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của khu vực. Đó là mục tiêu của Ấn Độ khi tham gia diễn đàn ADMM+. Ấn Độ nhấn mạnh tự do hàng hải có vai trò quan trọng đối với hoạt động buôn bán, thương mại, vì thế các bên cần tuân thủ các quy định hiện có và tiếp tục đối thoại.

Mọi tranh chấp cần được giải quyết thông qua đối thoại

Trưởng đoàn Việt Nam, Thiếu tướng Vũ Tiến Trọng, khẳng định quan điểm nhất quán của Việt Nam về vấn đề Biển Đông là những vấn đề gì liên quan đến hai nước thì giải quyết bằng con đường song phương, bằng biện pháp hòa bình, bằng những thỏa thuận mà hai bên có thể chấp nhận được, còn vấn đề gì liên quan đến nhiều bên, nhiều nước thì phải giải quyết bằng con đường đa phương và phải được công khai minh bạch trước cộng đồng quốc tế theo luật pháp quốc tế cũng như là các cam kết, thỏa thuận tại khu vực, nhất là Công ương Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) và Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).

DOC được ký năm 2002 và đến năm 2011, các bên mới ra bản hướng dẫn thực thi. Dù vậy, cho đến nay việc thực hiện các nguyên tắc của DOC liên tục bị vi phạm. Mới đây nhất là việc Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị ngày 23-4 thông báo nước này “đã đạt được một thỏa thuận với Lào, Cam-pu-chia và Bru-nây về Biển Đông”. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, trong “thỏa thuận 4 điểm” này, các nước nhất trí rằng “tranh chấp ở Biển Đông không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và cả khối ASEAN”.

Thông tin Bắc Kinh đưa ra đã vấp phải sự nghi ngờ và chỉ trích của các nhà ngoại giao, học giả và báo chí quốc tế. Cựu Tổng Thư ký ASEAN và hiện là đại sứ lưu động của Xinh-ga-po Oong Keng Y-ông gọi đây là hành động gây chia rẽ ASEAN. Tổng Thư ký Lê Lương Minh cho rằng đây là việc cố tình làm sai lệch thỏa thuận năm 2012 của khối, theo đó các quốc gia thành viên phải thương lượng tranh chấp Biển Đông với tư cách một thực thể thống nhất.

Chính phủ Lào đã chính thức bác bỏ cái mà Bắc Kinh gọi là "thỏa thuận 4 điểm". Cam-pu-chia ngày 25-4 cũng đã lên tiếng bác bỏ thông tin do Trung Quốc đưa ra. Quốc vụ khanh Nhà nước, người phát ngôn Chính phủ Cam-pu-chia, ông Pay Xi-phan khẳng định: “không hề có thỏa thuận hay thảo luận nào liên quan đến vấn đề này, đó chỉ là chuyến thăm bình thường của Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc (đến Phnôm Pênh)”. Ông Xi-phan nêu rõ lập trường của Cam-pu-chia là mong muốn các bên liên quan thực hiện một cách đầy đủ và hiệu quả DOC, vốn đạt được giữa Trung Quốc và ASEAN vào năm 2002, khi Cam-pu-chia làm Chủ tịch ASEAN.

Giới quan sát nhận định đây là ý đồ của Trung Quốc cố tình diễn đạt sai lập trường của một số nước trong ASEAN nhằm ngăn chặn một bản tuyên bố mà ASEAN có thể sẽ đưa ra sau khi Tòa trọng tài quốc tế ở La Hay ra phán quyết về vụ kiện của Phi-líp-pin, dự kiến vào tháng 5 tới.

Như Trung