Thứ 7, 17/11/2018, 01:32 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Cuộc cải tổ chưa từng có trong lịch sử Quân đội Trung Quốc

02/03/2016 - 10:09

Biên phòng - Tháng 11-2015, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã công bố kế hoạch cải tổ toàn diện Quân đội Trung Quốc, với 2 mục tiêu cơ bản là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với quân đội; xây dựng quân đội thành một lực lượng chiến đấu hiệu quả hơn. Trọng tâm của cuộc cải cách lần này là, thay đổi cách thức tổ chức điều hành quân đội giống như Quân đội Mỹ.

27
Binh sĩ Quân đội Trung Quốc. Ảnh: Getty Images

Trước đây, Quân đội Trung Quốc tổ chức theo mô hình của Quân đội Liên Xô, là dùng sức mạnh của các tập đoàn lục quân tác chiến mặt đất với qui mô lớn. Những năm 90 của thế kỉ trước, Mỹ sử dụng chiến thuật mới với kĩ thuật dẫn đường công nghệ cao, đã làm thay đổi cơ bản phương thức tác chiến. Mỹ xây dựng một quân đội mang tính chuyên nghiệp với học thuyết quân sự là phát triển mạnh hải quân, không quân, tinh giảm bộ binh, dựa vào công nghệ và binh lính chất lượng cao, thay vì tập trung đông quân để đáp ứng cuộc chiến tranh trong tương lai chủ yếu diễn ra trên không và trên biển. Nga cũng đã bắt đầu cải tổ quân đội theo mô hình phương Tây.

Lãnh đạo Trung Quốc cũng đã nhận ra việc duy trì quân đội 60 năm qua theo mô hình Quân đội Liên Xô trước đây là không còn phù hợp, cần thiết phải xây dựng Quân đội Trung Quốc theo mô hình phương Tây, nghĩa là Quân đội Trung Quốc sẽ xây dựng cơ cấu Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân, gồm chỉ huy các quân chủng, các quân chủng này có vai trò và tiếng nói ngang nhau, khác hoàn toàn so với 60 năm qua, là tập trung chủ yếu vào lục quân.

Nội dung của cuộc cải cách quân đội lần này là: Sắp xếp lại 4 đại tổng cục: Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần, Tổng cục Trang bị; tái cơ cấu 7 đại Quân khu; thiết lập Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân; tăng cường cơ cấu chỉ huy, lãnh đạo của Quân ủy Trung ương; năng cao vai trò của Ủy ban Kiểm tra, Kỉ luật Trung ương, tăng cường chống tham nhũng trong quân đội; đẩy mạnh phát triển sáng tạo; củng cố hệ thống quản lí nhân sự; kết hợp hài hòa xây dựng kinh tế với xây dựng quân đội. Chủ tịch Tập Cận Bình yêu cầu trong vòng 5 năm tới, phải hoàn thành công cuộc cải tổ quân đội theo đúng lộ trình mà Quân ủy Trung ương đã vạch ra.

Thành lập 3 quân chủng mới

Ngày 31-12-2015, tại Đại lầu Bát Nhất, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình đã tuyên bố thành lập 3 quân chủng mới, là Quân chủng Lục quân, Quân chủng Tên lửa, Quân chủng Chi viện chiến lược.

Trước đây, Trung Quốc không có Bộ Tư lệnh Lục quân, công việc này do Bộ Tổng Tham mưu đảm nhận. Trước khi cải cách, Quân đội Trung Quốc theo mô hình "chủ nghĩa đại lục quân", tuy cấu thành quân đội là các Quân chủng Lục quân, Hải quân, Không quân và Binh chủng Pháo binh 2 trực thuộc Quân ủy Trung ương, nhưng điều cốt yếu của "chủ nghĩa đại lục quân" là ở chỗ đẳng cấp hành chính, 3 Bộ Tư lệnh Không quân, Hải quân và Pháo binh 2 là đơn vị cấp quân khu, còn toàn bộ 7 quân khu lục quân đều là đơn vị cấp quân khu, nghĩa là toàn bộ lực lượng hải quân cũng chỉ tương đương như Quân khu Tế Nam, nói cách khác, địa vị của lục quân cao hơn một cấp so với hải quân, không quân.

Cuộc cải cách lần này nhằm cân bằng vai trò, địa vị của các quân chủng. Trong lễ thành lập 3 quân chủng mới, Chủ tịch Tập Cận Bình trao quân kì các quân chủng và trao nhiệm vụ cho chỉ huy các quân chủng mới thành lập.

Tại buổi lễ này, Chủ tịch Tập Cận Bình nói: "Việc thành lập cơ cấu tổ chức Quân chủng Lục quân là quyết sách chiến lược của Quân ủy Trung ương, là biện pháp quan trọng cải cách quân đội, tạo điều kiện để kiện toàn thể chế chỉ huy tác chiến liên hợp, phục vụ cho việc điều chỉnh chức năng của Quân ủy Trung ương".

"Quân chủng Tên lửa là lực lượng hạt nhân răn đe chiến lược của Trung Quốc, là điểm tựa chiến lược cho địa vị nước lớn Trung Quốc, là nền tảng quan trọng bảo đảm an ninh quốc gia, tăng cường năng lực phản kích hạt nhân và răn đe chiến lược đáng tin cậy". Về Quân chủng Chi viện chiến lược, Chủ tịch Tập Cận Bình nói: "Đây là lực lượng tác chiến kiểu mới để bảo vệ an ninh quốc gia, là điểm phát triển nổi bật về năng lực tác chiến với tố chất hoàn toàn mới của Quân đội Trung Quốc".

Giải tán 4 đại tổng cục, thành lập 15 cơ quan chức năng của Quân ủy Trung ương

Ngày 11-1-2016, Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố giải thể Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần và Tổng cục Trang bị của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, để phân chia và sáp nhập vào các cơ quan của Quân ủy Trung ương. 4 đại tổng cục này từng là những tổ chức đầy quyền lực và gần như là lãnh đạo độc lập.

Tại cuộc gặp mặt đại biểu cơ quan Quân ủy, lãnh đạo Đảng và Nhà nước, chúc mừng sự thành lập 15 cơ quan mới của Quân ủy Trung ương, Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố: "Cuộc cải tổ các cơ quan Quân ủy Trung ương đã hoàn thành". Theo BBC ngày 11-1-2016, Cơ quan Quân ủy Trung ương trước đây gồm 4 tổng cục, nay chuyển thành 15 bộ phận chức năng, gồm 7 cục (vụ), 3 ủy ban và 5 cơ quan trực thuộc Quân ủy.

Cụ thể là: 7 cục: Văn phòng Quân ủy; Bộ Tham mưu liên hợp Quân ủy; Cục Công tác chính trị Quân ủy; Cục Bảo đảm hậu cần Quân ủy; Cục Phát triển trang bị Quân ủy; Cục Quản lí huấn luyện Quân ủy; Cục Động viên quốc phòng Quân ủy. 3 ủy ban gồm: Ủy ban Kiểm tra kỉ luật Quân ủy; Ủy ban Chính pháp Quân ủy; Ủy  ban Khoa học công nghệ Quân ủy. 5 cơ quan trực thuộc Quân ủy gồm: Văn phòng Quy hoạch chiến lược Quân ủy; Văn phòng Biên chế và Cải cách Quân ủy; Văn phòng Hợp tác quân sự quốc tế Quân ủy; Cục Kiểm toán Quân ủy; Cục Quản lí sự vụ cơ quan Quân ủy.

Người phát ngôn Quân đội Trung Quốc nói: "Việc cải tổ cơ quan Quân ủy Trung ương hoàn thành là một bước mang tính đột phá trong cuộc cải cách thể chế lãnh đạo quân đội, là thành quả đánh dấu tầm chiến lược mang màu sắc Trung Quốc. Từ chế độ 4 đại tổng cục chuyển thành 15 cơ quan chức năng của Quân ủy, nhằm tối ưu hóa chức năng của Quân ủy, thực hiện chức năng điều tiết làm cho cơ quan Quân ủy Trung ương trở thành cơ quan tham mưu, cơ quan thực thi và cơ quan phục vụ, nhằm bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất tập trung của Quân ủy Trung ương và sự lãnh đạo tuyệt đối về mọi mặt của Đảng với quân đội, bảo đảm chức năng quản lí vĩ mô và thực thi quy hoạch chiến lược giúp tăng cường quyền lực kiểm tra giám sát của Quân ủy đối với quân đội.

Giải thể 7 đại quân khu, thành lập 5 chiến khu

Ngày 1-2-2016, Chủ tịch Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình ra tuyên bố giải thể 7 đại Quân khu: Bắc Kinh, Thẩm Dương, Tế Nam, Nam Kinh, Quảng Châu, Lan Châu và Thành Đô. Thành lập 5 Chiến khu, là Chiến khu Đông, Chiến khu Bắc, Chiến khu Nam, Chiến khu Tây và Chiến khu Trung tâm. Bộ Tư lệnh Chiến khu không còn trực tiếp chỉ huy các đơn vị quân chủ lực như Quân khu trước đây, mà là một Bộ Tư lệnh Liên hợp Quân binh chủng Lục quân, Hải quân, Không quân, Tên lửa và các binh chủng khác.

Tại lễ thành lập 5 Chiến khu trên, Chủ tịch Tập Cận Bình nói: "Các chiến khu đảm đương sứ mạng đối phó với sự uy hiếp an ninh quốc gia, duy trì hòa bình, ngăn ngừa chiến tranh và đánh thắng chiến tranh". Trước đây, 7 đại quân khu là các tổ chức tương đối độc lập và có thực quyền, cơ cấu 7 đại quân khu rườm rà, không hiệu quả, không có một cơ cấu chỉ huy thống nhất để bảo đảm khả năng phối hợp. Cải cách lần này sẽ siết chặt quyền kiểm soát của Quân ủy Trung ương đối với các chiến khu. Cũng nhân đà cải cách quân đội, Chủ tịch Tập Cận Bình đã ra qui định, từ nay quân đội sẽ không tham gia làm kinh tế, một kẽ hở tạo điều kiện cho các quan chức tham nhũng.

Nguyễn Ngọc Điệp