Thứ 3, 17/09/2019, 11:43 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

CIA đã "đánh cắp" tàu ngầm hạt nhân Liên Xô như thế nào?

10/01/2017 - 22:29

Biên phòng - Những năm 60, 70 của thế kỷ XX, Hải quân Liên Xô có một lực lượng hùng hậu, tinh nhuệ và một đội hình tàu ngầm hiện đại nhất thế giới. Chính vì vậy, không có gì là ngạc nhiên khi một chiếc tàu ngầm hạt nhân tuyệt mật của Liên Xô gặp nạn chìm xuống đáy đại dương, cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã chớp cơ hội, tìm mọi cách tiếp cận và đánh cắp "hiện vật quý giá" này.

7alb_24a
Tàu ngầm hạt nhân K-129, lớp Golf-II của Hải quân Liên Xô khi chưa gặp nạn.

Vụ va chạm "vô tiền khoáng hậu"

Những năm đầu thập kỷ 60 của thế kỷ XX, chiếc tàu ngầm hạt nhân mang mật danh K-129, lớp Golf-II của Hải quân Liên Xô ra đời, vào thời điểm đó, đây là loại tàu ngầm hiện đại và có uy lực hàng đầu trên thế giới. Với rất nhiều đặc điểm và tính năng kỹ thuật nổi trội như động cơ êm, công suất lớn, tốc độ cao, hỏa lực mạnh, kỹ thuật radar, khả năng thoát hiểm và thực hiện chiến thuật tấn công, phòng thủ hợp lý, K-129 là niềm mơ ước của lực lượng hải quân bất cứ quốc gia nào. Lúc mới được biên chế vào Hạm đội Thái Bình Dương của Hải quân Liên Xô, tàu ngầm K-129 có nhiệm vụ tuần tra và sẵn sàng săn đuổi các tàu chiến của đối phương khắp vùng Bắc Thái Bình Dương, tiến xuống Ấn Độ Dương và châu Nam Cực.

Một ngày cuối tháng 2-1968, tàu ngầm K-129 được lệnh rời khỏi căn cứ đi thực hiện nhiệm vụ tuần tra trên vùng biển cách quần đảo Hawaii của Mỹ gần 2.900km về phía Tây Bắc. "Đồ chơi" mà nó mang theo trong chuyến hải hành này gồm 3 quả tên lửa đạn đạo hạt nhân cùng một cơ số ngư lôi để phòng vệ. Sau một thời gian thực thi nhiệm vụ trên biển, ngày 11-3-1968, không hiểu vì nguyên nhân gì mà tàu K-129 hoàn toàn mất liên lạc với trung tâm chỉ huy.

Sự biến mất đột ngột không để lại dấu vết của K-129 đã gây lên sự rúng động chưa từng có trong giới quân sự Liên Xô lúc bất giờ. Ngay lập tức sau vụ tai nạn, một Ủy ban đã được lập ra để chỉ huy cuộc tìm kiếm, song mọi nỗ lực đều trở nên vô ích. Thế nhưng, trong lúc phía Liên Xô "bó tay thúc thủ" trước việc điều tra sự cố tàu ngầm gặp nạn, một cỗ máy tình báo quân sự của Mỹ bắt đầu được khởi động để tìm cách đánh cắp "hiện vật quý giá" này để nghiên cứu, đặc biệt là nhằm khám phá bí mật của những chiếc tên lửa đạn đạo của quân đội Liên Xô vốn làm nghiêng lệch cán cân quân sự toàn cầu.

Thực ra, không phải đến thời điểm này, tàu ngầm K-129 mới bị phía Mỹ đưa vào vòng ngắm. Theo Cục trưởng Cục Hải quân, Bộ Tư lệnh quân đội phía Tây Nam, nguyên Cục trưởng Cục Tình báo Hạm đội Thái Bình Dương, Thiếu tướng Stolov thì kể từ khi tàu K-129 bắt đầu tiến hành chuyến tuần tra dưới đáy đại dương, cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ đã triển khai chiến dịch theo dõi mà trực tiếp thực hiện nhiệm vụ là tàu ngầm hạt nhân mang tên "The Swordfish". Bằng chứng là khi tàu ngầm K-129 bắt đầu thực thi nhiệm vụ ở eo biển Auankmsk, thì chiếc "The Swordfish" của Mỹ cũng đang ở gần khu vực tọa độ đó.

Và 4 ngày kể từ khi tàu K-129 được cho là mất tích thì tình báo Liên Xô nhận được nguồn tin cho hay, chiếc tàu ngầm hạt nhân “The Swordfish" của Mỹ vừa có mặt tại khu căn cứ quân sự Yokusaka của Nhật để sửa chữa khoang chiến đấu. Một giả thiết đầy tính thuyết phục (phù hợp với những tài liệu tình báo được giải mật sau này) đã được các chuyên gia quân sự Liên Xô đưa ra, theo đó, chiếc "The Swordfish" của Mỹ đã bí mật theo dõi tàu ngầm K-129 và các thủy thủ Liên Xô đã phát hiện ra "khách lạ".

Do vùng biển nơi hai con tàu này thuộc Nga, để tránh những hậu quả về mặt ngoại giao có thể xảy ra, tàu ngầm “The Swordfish” của Mỹ đã chọn phương án "xóa dấu vết". Một cú va chạm cực mạnh đã được các thủy thủ Mỹ trên con tàu "The Swordfish" tạo ra một cách chủ động, bằng việc điều khiển "The Swordfish" đâm thẳng vào khoang chỉ huy của K-129. Bị tê liệt tức khắc và chìm ngay sau đó ở độ sâu hơn 5 cây số, con tàu ngầm K-129 khổng lồ của quân đội Liên Xô đã mang theo những bí mật lớn mà mấy chục năm sau, người ta mới được biết thông qua tài liệu của quân đội Mỹ được giải mật.

Thời cơ "ngàn năm có một"

Gần như ngay sau khi tàu ngầm hạt nhân K-129 mất liên lạc, mọi vật lực có thể vào cuộc, từ máy bay, tàu ngầm và tàu chống tàu ngầm của Hải quân Liên Xô đã được triển khai tìm kiếm con tàu mất tích. Tuy nhiên, sau nhiều ngày tìm kiếm trên biển, lực lượng Hải quân Liên Xô phải thừa nhận một sự thật là K-129 đã bị chìm ở nơi nào đó không thể xác định được dưới đáy biển và toàn bộ thủy thủ đoàn 98 người đã tử nạn.

s3hn_24b
Tàu trục vớt khổng lồ Hughes Glomer Explorer. Ảnh: navyfield.com

Trong lúc phía Liên Xô bối rối, "án binh bất động" vì không thể nào tìm thấy manh mối của K-129 thì kế hoạch trục vớt "hiện vật quý giá" mang tên "Jennifer” được Cục Tình báo Trung ương Mỹ khởi động nhằm tranh thủ "thời cơ ngàn năm có một". Công việc bắt đầu từ việc tuyển chọn "nhà thầu" là hãng tàu Global Marine của Mỹ với kịch bản sẽ sử dụng con tàu trọng tải cực lớn Hughes Glomar Explorer (36.000 tấn) núp dưới danh nghĩa thăm dò dầu khí và khoáng sản dưới đáy đại dương.

CIA biết rất rõ rằng, muốn lấy được những bí mật về tên lửa đạn đạo của Liên Xô trên tàu ngầm hạt nhân K-129, thì phải "chôm" được cả con tàu, bởi vì không một phương tiện hay chuyên gia nào có thể tiếp cận và "giải phẫu" K-129 ở độ sâu hơn 5 cây số. Với suy nghĩ như vậy, một chiến thuật táo bạo được CIA vạch ra, theo đó, tàu  Hughes Glomar Explorer, với những thiết bị đặc chủng được "độ" thêm, sẽ dùng cần cẩu khổng lồ với 8 chấu, cắp lấy K-129 để đưa lên mặt nước.

Là một nhà thầu lão luyện trong lĩnh vực trục vớt xác tàu đắm, trong quá trình triển khai dự án tuyệt mật do CIA chủ trì trị giá hơn 800 triệu USD, hãng tàu Global Marine gặp phải khá nhiều trở ngại về kỹ thuật. Tuy nhiên, thành công lớn nhất là tất cả các vị trí cảnh giới cùng tình huống giả định đều được các chuyên gia tính toán rất kỹ, khiến tình báo Liên Xô không thể phát hiện ra. Dù vậy, phải 6 năm sau kể từ khi tàu ngầm hạt nhân K-129 chìm xuống dưới đáy đại dương, ngày 8-8-1974, dự án mới được cho là "thành công một phần" khi một kết cấu nhỏ của xác tàu đắm được đưa lên boong của tàu trục vớt Hughes Glomar Explorer. Phần còn lại được mô tả là bị vỡ ra trong lúc kéo lên mặt biển và rơi thẳng xuống đáy.

Có hai chuyện đặc biệt diễn ra trong quá trình bí mật trục vớt tàu ngầm hạt nhân K-129 mà mãi đến năm 2010, khi bức màn huyền thoại của con tàu Hughes Glomer Explorer được vén lên vì nó bị bán cho một công ty tư nhân với giá 15 triệu USD mới được tiết lộ. Thứ nhất, 70 thi thể thủy thủ tàu ngầm K-129 của Liên Xô đã được tìm thấy và được phía Mỹ tiến hành nghi lễ hải táng chu đáo trên boong tàu Hughes Glomer Explorer. Thứ hai, khi dự án trục vớt tàu ngầm K-129 mới "thành công một phần", tin tức từ vụ việc đã bị rò rỉ ra ngoài và "đến tai" cơ quan tình báo Liên Xô.

Lo ngại sự phản ứng từ phía Liên Xô, CIA đã quyết định khép lại kế hoạch đầy phiêu lưu và tốn kém của mình vốn được đánh giá là một trong các chiến dịch sáng tạo và táo bạo nhất trong suốt chiều dài lịch sử của CIA, đồng nghĩa với việc từ bỏ tham vọng kiếm tìm những thông tin tuyệt mật gắn liền với con tàu ngầm hạt nhân xấu số của Liên Xô. 

Tuy nhiên, đó chỉ là những thông tin dò rỉ từ cơ quan tình báo Mỹ; còn thực hư về dự án "siêu kinh điển" này như thế nào đến nay vẫn đang nằm trong vòng bí mật.

Nguyễn Đình Hùng (Tổng hợp từ báo chí nước ngoài)