Thứ 2, 06/04/2020, 12:51 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Chiến thắng của Donald Trump ảnh hưởng thế nào đối với thế giới

10/11/2016 - 22:46

Biên phòng - Một trong những cuộc bầu cử gay cấn nhất trong lịch sử nước Mỹ đã có kết quả gây bất ngờ không chỉ với nhiều người Mỹ mà cả với dư luận thế giới. Giờ là lúc phần còn lại của thế giới sẽ phải tìm hiểu xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

je0zs345qd-55469_4ae0e99d-1489-0cda-ead4-920fc33df154@yahoo.com_rtx2nquj
Ông Donald Trump và Tổng thống Mexico Enrique Pena Nieto trong cuộc họp báo ở Mexico City ngày 31-8-2016. Ảnh: Reuters

Từ trước khi giành chiến thắng ngoạn mục trong cuộc đua vào Nhà Trắng, chính chiến dịch tranh cử của tỷ phú Donald Trump đã “phá hỏng” danh tiếng của Mỹ ở nước ngoài, phơi bày những mảng tối của nền chính trị Mỹ. Quan điểm của ông Trump về Hồi giáo, Mỹ Latinh, người da đen và phụ nữ khiến ông “nổi tiếng” trên toàn cầu. Ông cũng cảnh báo nhiều đồng minh chủ chốt của Mỹ về việc xem xét lại hình thức hợp tác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hay việc sử dụng vũ khí hạt nhân.

Khác biệt rõ rệt với ứng cử viên của đảng Dân chủ, cựu Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton, về kinh nghiệm và năng lực chính trị, ông Trump dường như thiếu thông tin về hầu hết các vấn đề toàn cầu. Và tư tưởng của ông, được thể hiện rất rõ ràng, dường như chạm tới biên giới của sự hỗn loạn. Do vậy, chiến thắng của ông Trump chắc chắn ảnh hưởng nghiêm trọng tới hình ảnh của Mỹ ở nước ngoài và quan hệ của Mỹ với gần như tất cả các nước trên thế giới sẽ thay đổi sâu sắc.   

Sự bài ngoại sẽ lên ngôi?

Một trong những ảnh hưởng tồi tệ của chiến dịch vận động tranh cử là thành công của ông Trump khơi dậy yếu tố phân biệt chủng tộc một cách công khai. Dự kiến đến năm 2035, người Mỹ da trắng sẽ không còn là nhóm đa số và không lâu sau đó sẽ bị áp đảo bởi cộng đồng nói tiếng Tây Ban Nha. Đối với nhiều người da trắng ủng hộ ông Trump, kiểm soát nhập cư, gửi trả người nhập cư về nơi xuất phát và xây bức tường ngăn chặn họ là cách duy nhất chế ngự nỗi lo sợ của người da trắng.

Căng thẳng sẽ không biến mất sau cuộc bầu cử vừa qua. Sự tức giận vốn được kiềm chế lâu nay, nay có thể bùng phát. Sự thay đổi cơ bản này đặc biệt ảnh hưởng nghiêm trọng đến mối quan hệ của Mỹ với các nước láng giềng Mỹ Latinh, đặc biệt là Mexico. Người Mexico từng chỉ trích mạnh mẽ Tổng thống của họ, ông Enrique Pena Nieto, khi ông đồng ý gặp ứng cử viên đảng Cộng hòa Donald Trump hồi tháng 8 vừa qua. Mỹ là đối tác thương mại lớn nhất của Mexico và Tổng thống đắc cử Trump có thể sẽ làm hỏng mối quan hệ đó.   

Bên kia Đại Tây Dương, châu Âu vẫn đang phải xử lý “cú sốc” của việc người Anh bỏ phiếu rời Liên minh châu Âu (EU), và nhiều nước đang chứng kiến sự trỗi dậy của các đảng dân túy bài ngoại cánh hữu. Người châu Âu lo sợ “hiện tượng Donald Trump” sẽ lan sang châu lục này và nếu vậy nó sẽ là hồi chuông báo động với châu Âu. Cuộc thăm dò của hãng nghiên cứu Pew cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông Trump ở châu Âu chỉ có 9%. Tại Nhật Bản, một đồng minh thân cận của Mỹ, tỷ lệ không ủng hộ ông Trump lên tới 82%.    

phan-doi
Một người đàn ông giơ cao khẩu hiệu phản đối Donald Trump ở Chicago (Mỹ). Ảnh: Reuters
itun_trump
Phản đối ông Donald Trump ở bên ngoài Đại sứ quán Mỹ tại Luân Đôn (Anh). Ảnh: Reuters

Người châu Âu có lý do để lo ngại vì sự “coi thường” của ông Trump đối với NATO và tuyên bố của ông về việc sẽ không loại trừ sử dụng vũ khí hạt nhân. Tại Nhật Bản, nhiều người lo ngại chính quyền của ông Trump sẽ dẫn đến chấm dứt mối quan hệ an ninh của họ với Washington. Ông Trump từng tuyên bố Nhật Bản nên ngừng phụ thuộc vào “chiếc ô hạt nhân” của Mỹ và tự phát triển khả năng phòng vệ. Điều này có thể dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực vốn đã căng thẳng.

Sự oán hận sẽ gia tăng ở Trung Đông?

Tại Trung Đông, tình hình thậm chí còn bi quan hơn. Người Trung Đông nhận thức đầy đủ về quan điểm chống Hồi giáo mạnh mẽ của ông Trump. Trong chiến dịch tranh cử hồi tháng 12/2015, ứng cử viên đảng Cộng hòa đã kêu gọi ngừng hoàn toàn việc để người Hồi giáo vào Mỹ. 

Rồi đến Nga, nước bị cho là can thiệp vào cuộc bầu cử nhằm tạo lợi thế cho ông Trump. Tổng thống Vladmir Putin đã phủ nhận điều này, nhưng bất luận thế nào, chiến thắng của ông Trump cũng tạo nhiều lợi thế cho Nga. Moskva muốn mở rộng ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông và xa hơn nữa.

Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump đã nhiều lần tố cáo chính sách can dự của Mỹ vào khu vực Maghreb và Trung Đông. Ông từng tuyên bố: “Ngoại giao của Mỹ đã có những sai lầm chồng lên sai lầm tại Iraq, Ai Cập, Libya, cho đến sự sa lầy của chính quyền Barack Obama tại Syria. Mỗi hành động của Tổng thống Obama đã gây ra sự hỗn loạn trong khu vực và tạo cơ hội cho tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” tự xưng (IS) phát triển”. Về vấn đề Syria, ông Trump có cùng quan điểm với Tổng thống Nga Putin về việc Tổng thống Bashar al-Assad cần tiếp tục nắm quyền.

trump-1
Một người đàn ông Palestine tại thành phố Jerusalem theo dõi kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ. Ảnh: Reuters

Vậy, sự nắm quyền của ông Trump sẽ rung lên hồi chuông chấm dứt sự can dự của Mỹ? Rất khó để rút ra kết luận chắc chắn chừng nào những quan điểm của Tổng thống mới đắc cử của Mỹ khá “ngược đời”, nhất là về vấn đề Palestine - Israel.

Châu Phi không phải là một ưu tiên trong chiến dịch tranh cử của ông Trump. Nhưng nếu muốn biết quan điểm của ông về lục địa Đen thì hãy dựa vào lịch sử. Năm 2013, ông Trump từng đưa ra đánh giá về viện trợ phát triển và năng lực của châu Phi khi tuyên bố: “Mỗi xu trong tổng số 7 tỷ USD mà chính quyền Tổng thống Obama đã rót vào châu Phi sẽ bị đánh cắp. Tham nhũng là dịch bệnh ở châu lục này”. Chưa kể, nếu ông Trump thực hiện cam kết của mình, hàng triệu người châu Phi sẽ bị cấm đặt chân lên lãnh thổ Mỹ.

Cương lĩnh chính trị của đảng Cộng hòa nhấn mạnh tiềm năng to lớn của châu Phi, đồng thời ủng hộ tăng cường quan hệ với các đồng minh châu Phi thông qua đầu tư, thương mại, thúc đẩy thị trường tự do, tăng cường hợp tác kinh tế và quân sự với các nước dưới chiêu bài chống chủ nghĩa khủng bố (như nhóm Boko Haram hay Shebab)…

Kết quả bầu cử ở Mỹ đã để lại hình ảnh một “chú gấu Sam” dễ bị tổn thương trong con mắt người nước ngoài. Sẽ rất khó để dự báo chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ mới đắc cử. Có thể thấy lúc này sự bấp bênh đang bao trùm.

Nguyễn Trung