Thứ 6, 24/05/2019, 21:03 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Chiến sự phức tạp ở Marawi - sự cần thiết để đánh đuổi IS

23/06/2017 - 9:57

Biên phòng - Cuộc chiến chống khủng bố ở thành phố Marawi, miền Nam Philippines, kéo dài suốt một tháng qua, vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt. Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã lên tiếng xin lỗi người dân do chiến dịch quân sự tại Marawi khiến thành phố bị tàn phá, nhưng ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh đuổi các tay súng trung thành với tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng ra khỏi đây.

37i09crja5-63580_602610260375004564_marawi_2
Máy bay trực thăng tấn công MG520 được triển khai hỗ trợ quân đội Philippines đối phó với phiến quân tại Marawi. Ảnh: ANC

Marawi rơi vào tay các chiến binh thuộc nhóm phiến quân Maute từ hôm 23-5 vừa qua. Các lực lượng vũ trang Philippines đã chiến đấu để giành lại thành phố nhưng vấp phải sự kháng cự ác liệt. Bộ binh Philippines với sự yểm trợ của máy bay chiến đấu Mỹ trên bầu trời vẫn đang siết vòng vây nhưng đà tiến rất chậm. Kênh truyền hình ANC dẫn lời các quan chức quân đội Philippines cho biết hàng trăm binh sĩ đã được tăng cường tới Marawi bằng đường không.

Ngày 21-6, phát biểu với giới báo chí tại một trung tâm sơ tán gần Marawi, ông Duterte tuyên bố ông đang cân nhắc “rải bom” thành phố ở cực Nam này sau nhiều ngày quân đội không thể đánh bại phiến quân đang chiếm giữ một số khu vực trong thành phố. Đến nay, hàng trăm người đã phải bỏ mạng vì chiến sự ở Marawi, phần lớn là phiến quân, trong đó có cả các tay súng nước ngoài đến từ Chechnya, Malaysia, Libya,…

Tuy nhiên, nhiều thủ lĩnh chủ chốt của phiến quân vẫn đang cố thủ tại Marawi. Các chỉ huy bộ binh ước tính vẫn còn hơn 100 tay súng Hồi giáo đang ẩn náu tại ít nhất 4 ngôi làng ở Marawi. Phần lớn trong số 200.000 dân của thành phố Marawi đều đã rời bỏ nhà cửa đi lánh nạn.

Cuộc xung đột đã biến Marawi, thành phố được coi là thủ phủ của người Hồi giáo ở Philippines, từ một trung tâm thương mại sầm uất trở thành một nơi không khác gì các thành phố bị chiến tranh tàn phá ở Iraq hay Syria. Những năm gần đây, các nhóm phiến quân ở Philippines, Indonesia và Malaysia đã bắt đầu nổi dậy dưới ngọn cờ IS.

Giới chuyên gia từng cảnh báo sau khi IS thất bại ở Syria và Iraq, Mindanao có thể trở thành tâm điểm trong cuộc chiến của IS ở khu vực. Vì vậy, việc phiến quân tuyên bố trung thành với IS chiếm giữ Marawi đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ các phần tử thánh chiến tìm cách thiết lập thành trì trên đảo Mindanao để từ đó gieo rắc hoạt động ra toàn khu vực Đông Nam Á.

Tại sao lại là Marawi? 

Theo báo chí Philippines, dường như có 2 kịch bản mà nhóm phiến quân Maute hy vọng sẽ đạt được. Thứ nhất, có thể nhóm Maute hy vọng việc chiếm giữ Marawi sẽ kích động toàn bộ khu vực và truyền cảm hứng cho các nhóm thánh chiến khác tiến hành các vụ nổi dậy tương tự hoặc ít nhất là huy động sự ủng hộ của họ. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có bất kỳ cuộc nổi dậy nào khác. Trên thực tế, các nhóm Hồi giáo khác đã đề nghị hỗ trợ chính phủ trong nỗ lực nhằm chấm dứt sự bao vây tại Marawi. 

Một động cơ khác có vẻ hợp lý hơn, đó là vụ tấn công này là nỗ lực tuyên truyền lớn nhằm thu hút các thành viên trẻ của các nhóm thánh chiến và Hồi giáo khác. Giống như IS, cũng có thể nhóm Maute đang cố gắng thuyết phục các phần tử cực đoan trong số các nhóm khác rằng bạo lực là công cụ tốt hơn để đạt được mục tiêu mong muốn. 

Có thể nhóm Maute sẽ cố gắng kéo dài cuộc bao vây càng lâu càng tốt. Theo viện chiến lược quốc tế Stratfor, nếu các tay súng có thể thuyết phục các đối tượng mà chúng nhắm đến rằng thánh chiến cực đoan có hiệu quả hơn các biện pháp chính trị trong việc giành được sự độc lập từ Manila, thì chúng có thể mô tả hành động của chúng ở Marawi ít nhất đã thành công phần nào”. 

8jltmdxv6p-63580_159386996352043723_marawi_1
Các ngôi nhà bỏ trống ở Marawi, phần lớn người dân đã di tản sau khi nổ ra cuộc xung đột. Ảnh: Channel News Asia

Sự hiện diện của Mỹ 

Người phát ngôn quân đội Philippines, Chuẩn tướng Restituto Padilla, cho biết các binh sĩ Mỹ đang có mặt trên chiến trường ở Marawi - nơi quân đội Philippines đang chiến đấu chống lại các tay súng có liên hệ với IS để giành lại quyền kiểm soát thành phố. Mặc dù các lực lượng Mỹ không tham chiến, nhưng tuyên bố của ông Padilla đã chính thức xác nhận sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Marawi. Các quan chức Mỹ khẳng định sự giúp đỡ này là một phần của kế hoạch chống khủng bố trong dài hạn.

Nhiều năm qua, các binh sĩ của Lực lượng Đặc nhiệm Mỹ đã hỗ trợ quân đội Philippines ở miền Nam nước này. Chuẩn tướng Padilla cho biết một nhóm thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Mỹ, vốn thường đóng quân ở thành phố Zamboanga, đã chuyển đến Marawi để giúp đỡ các lực lượng bộ binh ở đó nhưng không được phép tham chiến.

Sự hiện diện của Mỹ ở Marawi là rất phức tạp, không chỉ bởi khả năng quân đội Mỹ có thể bị sa lầy vào cuộc chiến. Hiến pháp Philippines ngăn cấm sự hiện diện của các binh sĩ chiến đấu nước ngoài và Tổng thống Duterte sau khi lên nhậm chức từng dọa sẽ “trục xuất” các lực lượng Mỹ - một đồng minh quân sự của Manila - khỏi Philippines. 

Mới đây, ông đã phát biểu với báo giới rằng “chưa bao giờ đặt vấn đề với Mỹ” để yêu cầu giúp đỡ. Mỹ và Philippines hiện chịu sự ràng buộc của hiệp ước quốc phòng chung năm 1951 trong đó kêu gọi các bên phải hỗ trợ lẫn nhau trong trường hợp xảy ra cuộc xâm lược bởi bên thứ ba.

Trung Nguyên