Thứ 7, 22/02/2020, 20:53 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Cây mía lên vùng cao

24/12/2017 - 17:25

Biên phòng - Ông Đinh Văn Cư, cán bộ Văn phòng UBND xã Sơn Thủy, huyện Sơn Hà, tỉnh Quảng Ngãi cho biết: “Bà con đang mong nhà máy cấp ngọn mía để trồng. Trồng mía thì được nhà máy lo hết, bà con chỉ làm cỏ, bón phân”. Ở vùng cao Quảng Ngãi trước kia từng trồng mì bạt ngàn, giờ quay lại thời của mía.

5a3a0e8e7a76df408a000354
Anh Đinh Xuân Bích cho biết, nhiều nhà “trúng mía” nên đã có thu nhập, mua được xe máy, ti vi, nâng cao đời sống. Ảnh: Lê Văn Chương

Con đường lên huyện Sơn Hà, đoạn chạy dọc dòng sông Re chở nặng phù sa đã xuất hiện những cánh đồng mía bạt ngàn. Toàn huyện đã phát triển được 350ha mía. “Đồng bào bây giờ đã thích trồng mía hơn cây mì” - Cán bộ xã nói vậy.  Còn ý dân thì: “Trồng mía bây giờ kiếm được tiền, cuối năm mua được xe tay ga, mua giàn karaoke, uống bia Dung Quất”.

Xe máy, hát hò và uống bia Dung Quất là “tam khoái” của người dân vùng cao Quảng Ngãi. Nói như vậy là bụng đồng bào đã ưng, vì được hưởng lợi từ việc trồng cây mía. Hiện nay, một số địa phương ở Quảng Ngãi cũng như một số tỉnh phía Nam như Bình Thuận, Tây Ninh, sau thời gian nông dân ồ ạt trồng mì, bây giờ bắt đầu quay lại với mía. Cây mía đang trở lại vùng cao vào lúc cây mì đang bắt đầu “suy tàn” sau một thời gian rầm rộ phát triển và cây keo lai cũng đang rớt giá. Tốc độ giảm cây này để trồng cây kia được đồng bào thực hiện rất nhanh.

Về đầu ra cho cây mía, tại tỉnh Quảng Ngãi có 3 công ty đường để tiêu thụ mía cho nông dân, trong đó có 1 nhà máy dời lên vùng đất An Khê, tỉnh Gia Lai để có nguyên liệu từ những cánh đồng mẫu lớn. Hai nhà máy ở lại Quảng Ngãi từ năm 2011 luôn phải xoay sở với bài toán cạnh tranh “mía, mì” để có nguyên liệu sản xuất. Năng suất của Nhà máy đường Phổ Phong đạt 2.000 tấn/ngày, nhu cầu nguyên liệu khoảng 230.000 tấn mía cây. Trong khi diện tích trồng mía ở Quảng Ngãi trong những năm qua liên tục bị thu hẹp (năm 2002 là 9.400ha, năm 2010 tụt xuống còn 5.800ha).

Ở nhiều nơi, cây mì trở thành đối thủ hạng nặng, đánh bại mía, bởi mỗi năm canh tác mì được 2 vụ, trong khi mía chỉ 1 vụ. Năm 2010 là thời điểm giá củ mì lên cao nhất là 1.600 đồng/kg, nông dân tính toán có thể thu lãi ròng khoảng 30 triệu đồng/ha. Cây mì được đánh giá là có triển vọng tốt và lâu dài, vì có đầu ra nhờ các nhà máy tinh bột mì, nhất là nhà máy nhiên liệu sinh học sản xuất xăng E5 từ sắn lát khô được tuyên truyền rầm rộ nhưng mới ở thì tương lai. Rồi các dự án xăng củ mì trị giá 5.400 tỷ chết yểu đã làm cho nông dân tiêu tan hy vọng nên quay lại với cây mía. Bên cạnh đó là sau 3 năm trồng mì, đất bắt đầu bị hoang hóa bạc màu.

Sự trở lại của mía có điều gì mới mẻ? Đó là doanh nghiệp mía đường đến từng xã tổ chức họp dân và cam kết với đồng bào: Mía làm ra là thu mua hết. Doanh nghiệp hỗ trợ phân, giống, máy cày. Mía sẽ được thu mua sát giá thị trường. Xe chở mía đến tận nhà nên không cần thuê công vận chuyển. Anh Đinh Xuân Bích, cán bộ thôn Làng Rê, xã Sơn Kỳ, huyện Sơn Hà cho biết, hiện nay, bà con đều trồng mía theo nhóm hộ để tăng năng suất. 18ha ở thôn thì giao cho Trưởng thôn làm trưởng nhóm. Mỗi khi đi làm cỏ, rải phân thì gọi cả làng cùng đi làm. Đám mía nào chưa tốt thì kiểm tra và nhắc bà con bón phân cho tốt. Vì vậy, phần lớn mía đều phát triển ổn định và mang lại thu nhập cao. Bà con có tiền nuôi con học đại học, mua được xe “ét-xen-tơ” chở được nhiều người lội sông suối và lên nương rẫy.

Hiện nay, trên vùng cao của tỉnh Quảng Ngãi, có huyện Ba Tơ trồng được 800ha mía từ nhiều năm qua, nay đang mở rộng; huyện Sơn Hà trong 3 năm qua đã phát triển được 350ha; 2 huyện Minh Long và Trà Bồng chưa phát triển mạnh. Để cây mía mang lại thu nhập cao cho nông dân thì còn phải hướng đến sản lượng. Những năm trước đây, thường chỉ đạt ngưỡng dưới 60 tấn/ha. Chuyện 100 tấn/ha trong tương lai không phải là chuyện xa vời. Như cánh đồng Miếu ở xã Phổ Nhơn, huyện Đức Phổ có năng suất 95 tấn/ha, trữ đường 10,5; tại Sông Hinh (Phú Yên) trồng giống mía cao sản R579, R570, đạt 100 tấn/ha. Anh Phan Thông, cán bộ kỹ thuật của Công ty đường Quảng Ngãi quản lý địa bàn huyện Sơn Hà cho biết, hiện nay, cánh đồng Diêu tại huyện Sơn Hà đã đạt 80-90 tấn/ha.

Hiện nay, Nhà máy đường Phổ Phong đang khảo nghiệm một số giống mới có sản lượng rất cao, kháng được sâu bệnh và sẽ cấp cho nông dân. Từ đó, góp phần đưa cây mía lên vùng cao, xóa đói giảm nghèo cho đồng bào.

Những hộ dân có thu nhập cao tại địa phương, thường được đồng bào nhắc tên ở huyện Sơn Hà, đó là ông Nguyễn Văn Chuyển, thuê 70ha đất trồng mía, bình quân mỗi năm thu được 200 triệu đồng, nếu canh tác tốt thì có thể thu được 260 triệu đồng. Ông Đinh Văn Niết thuê 25 sào đất, mùa đầu tiên thu về được 100 tấn mía chất đầy 5 xe. Ông Niết đưa ra một xe để trừ hết tiền mượn giống, phân, còn lại lãi được 4 xe. Bà con trầm trồ vì gia đình ông Niết đã có nhà cửa khang trang, mua được 3 xe máy. 

Lê Văn Chương