Thứ 5, 14/11/2019, 18:47 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Cần luật hóa chính sách dân tộc

29/05/2017 - 15:27

Biên phòng - Mới đây, Ủy ban Dân tộc (UBDT) đã tổ chức Hội thảo “Nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả xây dựng và thực hiện chính sách dân tộc giai đoạn 2017-2020”. Tại hội thảo này, các chuyên gia, những nhà khoa học đã thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế của hệ thống chính sách dân tộc hiện nay và đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng và triển khai chính sách dân tộc trong thời gian tới. Báo Biên phòng xin giới thiệu đến bạn đọc một số ý kiến tiêu biểu.

7-4

Tiến sĩ Trần Văn Thuật, nguyên Vụ trưởng Vụ Chính sách dân tộc, UBDT:

 Trong tình hình hiện nay, xây dựng chính sách cần một quy trình chặt chẽ theo các bước, trong đó quy định cụ thể cơ chế tham vấn chính sách của cộng đồng và người dân. Đặc biệt, khi bắt đầu xây dựng chính sách cần phải xây dựng những chỉ tiêu cụ thể, có khung theo dõi đánh giá, làm cơ sở cho việc quản lý thực hiện chính sách một cách hiệu quả và khoa học. Đồng thời, tăng cường tham gia giám sát, đánh giá chính sách của các tổ chức, đoàn thể xã hội, đặc biệt là sự giám sát của cộng đồng. Theo tôi, cần áp dụng mô hình đánh giá sự hài lòng của người dân đối với các chính sách, chương trình, dự án trên cùng một địa bàn. Bên cạnh đó, chính sách dân tộc với đặc thù là đa ngành, nhiều bộ, ngành, quản lý chính sách, vì thế, cần quy định trách nhiệm cụ thể, rõ ràng đối với từng cơ quan cùng tham gia xây dựng và quản lý chính sách. Cơ quan công tác dân tộc cần có đủ quyền hạn để điều phối, kết nối việc xây dựng và tổ chức chính sách trên địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Đồng thời, chúng ta cần nghiên cứu áp dụng một số mô hình chính sách đã thành công như “Hỗ trợ tiền mặt có điều kiện”, “Hỗ trợ trọn gói”, “Quỹ phát triển cộng đồng”…

h8zb_7-1

Tiến sĩ Nguyễn Lâm Thành, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Quốc hội:

Qua các chương trình giám sát, tôi nhận thấy, hiện nay, hệ thống chính sách, văn bản hướng dẫn thực hiện đang gây “quá tải” cho đội ngũ cán bộ làm chính sách ở địa phương, dẫn đến tình trạng ở nhiều nơi, cán bộ làm công tác dân tộc không nắm được hết chính sách. Đây chính là một trong những “điểm nghẽn” khiến việc triển khai chính sách đến với đồng bào các dân tộc chưa được như kỳ vọng. Còn tồn tại tình trạng công tác tổng kết, sơ kết, báo cáo, đánh giá các chính sách, chương trình, dự án nặng nề về thủ tục hành chính, chậm đổi mới hiệu quả quản lý. Còn có tình trạng sơ tổng kết cho có lệ, chung chung, thiếu số liệu cụ thể.

Mặt khác, thực tế hiện nay, sau khi Trung ương ban hành chính sách, tuyến cơ sở thường có tâm lý chờ văn bản hướng dẫn. Tuy nhiên, việc ban hành văn bản hướng dẫn thường chậm, thậm chí vài năm mới có văn bản hướng dẫn, càng gây khó khăn cho việc triển khai chính sách ở địa phương

Theo tôi, vấn đề cải cách hành chính của bộ máy Nhà nước là vấn đề quyết định đến việc nâng cao hiệu quả thực hiện công tác dân tộc. Chúng ta cần tăng cường thể chế để thúc đẩy sự tham gia của người dân và cộng đồng. Để làm được điều này, cần công khai hóa các chương trình dự án đầu tư, nhất là nguồn lực tài chính, các chính sách liên quan đến người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn để người dân thụ hưởng chính sách được biết và tham gia thực hiện giám sát.

3w0q_7-2

Tiến sĩ Hoàng Xuân Lương, nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT:

 Thực tế, hiện nay, công tác phối hợp và thực hiện chính sách ở Trung ương cũng như địa phương còn có hạn chế ở khâu khảo sát để hoạch định chính sách. Việc khảo sát mới chỉ dừng lại ở đại diện vùng, đại diện một dân tộc, do đó dẫn đến tình trạng một số chính sách phù hợp với vùng này, nhưng chưa phù hợp với một số vùng khác, một số dân tộc khác. Thêm vào đó, việc lấy ý kiến phản hồi chính sách mới chỉ dừng lại ở cấp xã, cấp huyện, trong khi đó, tiếng nói của người dân ở thôn, bản, những người trực tiếp thụ hưởng chính sách và các tổ chức xã hội nghề nghiệp chưa được phát huy; mối liên kết giữa Nhà nước, người dân, doanh nghiệp chưa được quan tâm đúng mức. Nhiều bộ, ngành quản lý chính sách dẫn đến vấn đề mỗi chính sách có một cơ chế hoạt động, quyết toán riêng, khiến cấp cơ sở khó lồng ghép, thiếu hiệu quả, lãng phí nguồn lực.

Để phối hợp hiệu quả hơn giữa Trung ương và tuyến cơ sở trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, tôi cho rằng, cần phải luật hóa chính sách dân tộc. Đồng thời, kiến nghị Chính phủ xây dựng một chương trình tổng thể phát triển chính sách dân tộc do Chính phủ điều hành, UBDT là cơ quan tham mưu điều phối. Đặc biệt, khi chúng ta ban hành chính sách, cần xác định rõ vấn đề nguồn lực để tránh tình trạng dở dang, gây lãng phí

7-3

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Ngọc Thắng, nguyên Viện trưởng Viện Dân tộc:

Thực tiễn cho thấy, hiệu quả chính sách dân tộc qua các thời kỳ, ngoài sự định hướng chung còn phụ thuộc và quyết định bởi những người xây dựng và tổ chức thực hiện. Việc nâng cao chất lượng cán bộ, nguồn nhân lực là giải pháp rất cơ bản cho việc nâng cao hiệu quả xây dựng chính sách dân tộc. Tuy nhiên, hiện nay, chúng ta thiếu một đội ngũ có tính chuyên nghiệp, chuyên sâu trong việc xây dựng chính sách, các hoạt động còn thiên về “kinh nghiệm chủ nghĩa”, tính khoa học, tính chính trị-xã hội còn hạn chế và thiếu tính phản biện. Thực tế trên đòi hòi những người xây dựng chính sách dân tộc phải có trình độ chuyên môn để xây dựng chính sách đáp ứng được yêu cầu đặc thù khác với một số bộ, ngành khác

Hiện nay, chúng ta đã thành lập Học viện Dân tộc, tôi nghĩ, lãnh đạo UBDT cần chỉ đạo cơ quan này làm rõ các kiến thức và các kỹ năng cụ thể trong vấn đề xây dựng chính sách dân tộc về lâu về dài, đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên sâu về công tác dân tộc. Trước mắt, chúng ta cần tài liệu để đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ đã, đang và sẽ tham gia xây dựng chính sách. Bên cạnh đó, UBDT cũng cần quan tâm hoàn thiện và xây dựng “tiêu chí đầu vào” đối với đội ngũ cán bộ để đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, quyền hạn và đặc điểm của cơ quan quản lý Nhà nước về công tác dân tộc.

Bình Minh (ghi)