Thứ 4, 17/07/2019, 19:41 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Binh nhì mê võ cổ truyền

04/07/2019 - 9:37

Biên phòng - Sau giờ huấn luyện, Binh nhì Lê Nguyễn Ngọc Thiện lại ra khoảng sân trống phía sau Đại đội Huấn luyện - Cơ động, BĐBP Bình Định để ôn lại bài Hùng kê quyền, một trong những bài võ cổ truyền do Nguyễn Lữ, một trong 3 anh em nhà Tây Sơn sáng tạo.

8zkx_8a
Binh nhì Lê Nguyễn Ngọc Thiện đi bài Hùng kê quyền. Ảnh: Lê Văn Chương

Bài Hùng kê quyền, còn gọi là Hồng kê quyền, là 1 trong 10 bài danh võ được Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam lựa chọn qua các kỳ hội nghị chuyên môn toàn quốc. Bài quyền này được lưu truyền trong các môn phái võ Bình Định, nhưng bị thất truyền cho đến năm 1993. Sau đó, giới võ thuật chợt nhận ra, lão võ sư Ngô Bông ở Quảng Ngãi là người duy nhất còn lưu giữ nguyên vẹn bài quyền, cùng với lời thiệu hướng dẫn các đòn thế của bài võ được mô phỏng từ lối đánh của gà chọi: “Lưỡng kê giao thủy tranh hùng/Song túc tề phi trảo thượng xung...”. Lão võ sư Ngô Bông đã qua đời và để lại bài Hùng kê quyền nổi tiếng suốt 26 năm qua.  

Tại Đại đội Huấn luyện - Cơ động, BĐBP Bình Định, sau giờ huấn luyện điều lệnh, Binh nhì Lê Nguyễn Ngọc Thiện ra khoảng sân trống phía sau để đi lượt lại các tư thế của bài Hùng kê quyền. Dưới bóng cây cọ, Binh nhì Lê Nguyễn Ngọc Thiện thực hiện các động tác có lúc uyển chuyển, có khi mạnh mẽ ở tư thế tấn công bằng ngón trỏ. Xưa kia, khi Nguyễn Lữ sáng tạo ra bài quyền này, ông đã mô phỏng ngón trỏ từ mỏ con gà chọi, lấy yếu địch mạnh, khi ra đòn thì không cương cứng mà phải nhu hòa, luồn lách qua các đòn thế của đối phương để tấn công vào các huyệt đạo. 

Binh nhì Lê Nguyễn Ngọc Thiện, quê ở thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, hào khí đất võ ngấm vào anh khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Vì vậy, Thiện đã học thành thạo nhiều bài võ cổ truyền để rèn luyện sức khỏe, phòng thân và thỏa mãn niềm đam mê võ thuật của mình. Trong số các bài võ cổ truyền được học, anh cho biết, Hùng kê quyền là bài quyền anh thích nhất. Bài quyền này là tinh hoa của dân tộc, được các thế hệ cha ông truyền dạy lại để các binh sĩ luyện tập và áp dụng vào thực tế chiến đấu. 

Cái tên Hùng kê quyền từng nổi tiếng trong đội quân của vua Quang Trung, nhưng bài võ này bị thất truyền theo sự suy vi của triều đại Tây Sơn. Võ sư Trương Thanh Đăng, chưởng môn Sa Long Cương từng chia sẻ với giới võ thuật, bài Hùng kê quyền của Nguyễn Lữ và bài Yển phi quyền do Nguyễn Huệ sáng tạo ra chỉ được lưu truyền trong nội tộc, được xem như bí truyền của môn phái võ. Nhưng hiện nay, báu vật Hùng kê quyền đã được phổ biến rộng rãi trên toàn quốc. 

Tương truyền, Nguyễn Lữ là người có dáng mảnh mai hơn 2 người anh là Nguyễn Huệ và Nguyễn Nhạc. Ông là người đã học hết thập bát ban võ nghệ, giỏi môn quyền và nhu quyền. Ông có tính cách mê trò chơi gà chọi. Tương truyền, trong một dịp Tết, ông chứng kiến một chú gà nhỏ nhưng đá thắng con gà chọi lớn hơn mình. Chú gà chọi bé nhỏ tỏ ra khôn ngoan, luồn lách, tấn công bằng những đòn mỏ, tung chân với móng sắc vào ngực của con gà lớn; hạ thấp, áp sát rồi luồn từ trước ra sau, quay ngoắt lại tấn công từ tuyến sau.

Từ hình ảnh đó, Nguyễn Lữ đã nghiền ngẫm viết ra bài võ Hùng kê quyền. Võ sĩ sử dụng bài này trong những tình huống gặp địch thủ khỏe hơn về tầm vóc. Lúc đó, họ sẽ lập tức di chuyển bước tấn liên tục, cộng với đôi tay gạt, đỡ, né tránh, luồn sâu và áp sát; hạ thấp người tấn công địch thủ từ dưới lên, gạt đòn của đối phương và đâm ngón trỏ vào yết hầu, chấn thủy... Những đòn đánh tấn công đối phương được ghi trong lời thiệu và được dịch nghĩa là: “Trấn ải, thương vàng như cọp trắng/Giữ quan, kiếm bạc tựa thanh long”. 

Binh nhì Lê Nguyễn Ngọc Thiện cho biết, trong thời gian huấn luyện, Thiện đã được học 3 bài võ thể dục của BĐBP. Những đòn đánh trong võ Biên phòng nếu thường xuyên được tập thành phân thế thì sẽ rất lợi hại và hiệu quả, có thể tước dao, súng của đối phương rất nhanh, đồng thời sẵn sàng đáp trả khi bị địch tấn công. Còn bài Hùng kê quyền mà Thiện đam mê là một bài quyền theo hướng lấy nhu thắng cương và phù hợp với tầm vóc nhỏ bé của người Việt Nam, hoặc nữ giới. Đúng như tinh thần 2 câu cuối trong bài thiệu của Hùng kê quyền: “Thiểu, tẩu, vượt, trầm thiên sở tứ/ Nhu, cương, cường, nhược tận kỳ trung” (có nghĩa là: Chạy, nhảy, luồn, hụp xoay tứ phía/ Mềm, cứng, yếu, mạnh ngầm ở trong). 

Lê Văn Chương