Thứ 3, 17/09/2019, 11:52 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Bầu cử tổng thống Pháp 2017 trước những thay đổi lớn

11/12/2016 - 7:56

Biên phòng - Thủ tướng Pháp Manuel Valls ngày 5-12 đã thông báo quyết định chạy đua vào Điện Élysée vào tháng 5-2017. Thông báo trên được đưa ra chỉ 4 ngày sau khi Tổng thống Pháp François Hollande thông báo trên truyền hình quyết định không ra ứng cử tổng thống thêm một nhiệm kỳ nữa. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nền Đệ ngũ Cộng hòa một tổng thống đã không ra tranh cử nhiệm kỳ hai.

7cf68agi0y-56525_91a61eea-6d73-d377-d6b2-43c6caa9a4ec@yahoo.com_anh_nvsk_1
Tổng thống Francois Hollande tuyên bố không tham gia ứng cử nhiệm kỳ hai. Ảnh: Lemonde.fr

Chưa từng có tiền lệ

Trong bài phát biểu khá bất ngờ vào tối 1-12, chỉ được thông báo một giờ trước khi diễn ra, Tổng thống François Hollande cho biết, trong hơn 4 năm rưỡi qua, ông “luôn được thôi thúc và hành động vì lợi ích của nước Pháp”, ông đã “phục vụ đất nước với tất cả sự chân thành và trung thực”. Tuy nhiên, ông nhận thức được "rủi ro" sẽ đặt ra nếu ông ra tranh cử thêm một nhiệm kỳ do không nhận được sự ủng hộ rộng rãi. Chính vì vậy, ông quyết định không tranh cử nhiệm kỳ hai. "Tôi đã quyết định rằng mình sẽ không phải là một ứng cử viên", ông Hollande nhấn mạnh.

Quyết định của Tổng thống François Hollande đã ghi tên ông vào lịch sử của nền Đệ ngũ Cộng hòa khi lần đầu tiên một tổng thống không ra tranh cử nhiệm kỳ hai. Trước ông Hollande, ba tổng thống đã hoàn thành hai nhiệm kỳ liên tiếp. Đó là Tổng thống Charles de Gaulle (nhiệm kỳ 1959-1966 và 1966-1969), François Mitterrand (nhiệm kỳ 1981-1988 và 1988-1995) và Jacques Chirac (nhiệm kỳ 1995-2002 và 2002-2007). Hai tổng thống khác đã thất bại khi ra tranh cử nhiệm kỳ hai, gồm có Valéry Giscard d’Estaing (năm 1981) và Nicolas Sarkozy (năm 2012). Trong khi đó, Tổng thống Georges Pompidou đã từ trần năm 1974 khi đang đương chức.

Tổng thống Hollande nhậm chức tháng 5-2012. Tuy nhiên, kể từ tháng 11-2013, ông đã được coi là Tổng thống đương nhiệm “không được lòng dân nhất” của nền Đệ ngũ Cộng hòa.

Trách nhiệm trên vai người kế nhiệm

Quyết định của ông François Hollande khiến các thành viên trong đảng Xã hội (PS) không khỏi bất ngờ. Cho đến nay, đảng PS vẫn chưa đưa ra danh sách ứng cử viên tham gia vào vòng bầu cử sơ bộ trong đảng (dự kiến diễn ra từ ngày 22 đến 29-1-2017) do còn đợi quyết định của đương kim tổng thống Hollande.

Trong khi đảng PS còn đang lúng túng chưa tìm ra ứng cử viên ra tranh cử chức tổng thống thì ngày 5-12, Thủ tướng Manuel Valls đã thông báo quyết định ra tranh cử tổng thống vào năm sau. Ngoài ra, Thủ tướng Valls cũng cho biết ông sẽ từ chức trong ngày 6-12 để cạnh tranh trong cuộc bầu cử sơ bộ vào tháng 1 tới nhằm lựa chọn ứng cử viên đại diện đảng PS tham gia cuộc bầu cử tổng thống Pháp. Đây được xem là tín hiệu tốt cho đảng PS bởi kết quả thăm dò dư luận mới công bố ngày 2-12 cho thấy ông Valls giành được nhiều sự ủng hộ nhất so với 7 ứng cử viên còn lại của phe cánh tả.

mywg3uk2h4-56525_8b5f9923-c49d-a8fb-f4e4-fa530bf6fbeb@yahoo.com_TT_Hollande_v_Th_tng_Valls
Tổng thống Francois Hollande (bên trái) và Thủ tướng Manuel Valls. Ảnh: Reuters

Nếu ông Valls chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ, nhiệm vụ của ông là phải giúp phe cánh tả chiến thắng tại cuộc bầu cử tổng thống sắp tới. Đây là nhiệm vụ khó khăn trong bối cảnh nội bộ đảng PS luôn xảy ra “lục đục”.

Từ lâu, bên trong đảng PS luôn có những người "bất mãn", chống lại các chính sách của chính phủ như cựu Bộ trưởng Kinh tế Arnaud Montebourg, cựu Bộ trưởng Giáo dục Benoît Hamon. Ngoài ra, còn phải kể đến cựu Bộ trưởng Kinh tế Emmanuel Macron, người đã tuyên bố đứng ngoài các đảng phái, ra tranh cử với phong trào "Tiến lên" nhằm lôi kéo giới trẻ thành thị và giới doanh nghiệp.

Liên quan đến đường lối phát triển kinh tế, đảng PS cũng vấp phải những bất đồng đến mức khó hàn gắn với các đồng minh cánh tả truyền thống như đảng Cộng sản (PCF) và đảng Xanh (EELV). Đó là lý do vì sao ngay trong thông báo ra tranh cử chức tổng thống, Thủ tướng Valls đã bày tỏ mong muốn thống nhất phe cánh tả.

Giới phân tích nhận định, người chiến thắng trong cuộc bầu cử sơ bộ của phe cánh tả sẽ phải đua tranh với ứng cử viên cánh hữu François Fillon và ứng cử viên đảng cực hữu Mặt trận Dân tộc (FN) Marine Le Pen trong cuộc bầu cử tổng thống Pháp sắp tới. Đây là một nhiệm vụ không hề đơn giản đối với phe cánh tả, bởi vì cựu Thủ tướng F. Fillon, ứng cử viên tổng thống của đảng cánh hữu và trung dung, với chủ trương tiến hành các "cải cách triệt để", đường lối "siêu tự do" về kinh tế, bảo thủ về xã hội đang nổi lên trên chính trường nước Pháp, tạo ra làn sóng ủng hộ mạnh mẽ trong cử tri cánh hữu.

Trong khi đó, bà Marine Le Pen cũng được đánh giá là ứng cử viên sáng giá trong cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 5-2017. Trong các tuyên bố của mình, bà Le Pen luôn ủng hộ việc tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về tư cách thành viên của Pháp trong EU. Nếu bà Marine Le Pen trở thành Tổng thống mới của nước Pháp thì rất có khả năng bà này sẽ khởi động tiến trình gọi là Frexit (đưa nước Pháp ra khỏi EU).

Giới phân tích nhận định, từ nay cho đến ngày bầu cử tổng thống vào tháng 5-2017, các đảng phái của Pháp sẽ phải chạy đua tốc lực tìm ra người đại diện cho đảng ra ứng cử, sau đó là các chiến dịch vận động tranh cử. Những biến động trên chính trường Pháp hiện nay dự báo sẽ có một mùa bầu cử sôi động ở đất nước hình lục lăng này.

Phương Châu