Thứ 6, 28/02/2020, 22:35 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Bầu cử Tổng thống Mỹ: Những điều còn chưa tỏ

01/11/2016 - 15:42

Biên phòng - Chỉ còn chưa đầy 10 ngày nữa, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ diễn ra. Thế nhưng, không phải ai cũng biết rõ vì sao năm nay bầu cử Tổng thống Mỹ lại rơi vào ngày 8-11? Vì sao nhiều người lại ước muốn trở thành ông chủ Nhà Trắng đến như vậy...?

tfdr_24a
 Tổng thống Barack Obama và các cộng sự thảo luận công việc trên chiếc Air Force One. Ảnh: Getty Images

Vì sao Mỹ ấn định bầu cử Tổng thống Mỹ vào thứ Ba đầu tiên tháng 11?

Hệ thống bầu cử Mỹ từ lâu đã có nhiều điều khác lạ gây tò mò đối với người nước ngoài. Một trong số đó là việc tại sao nước Mỹ từ hàng trăm năm nay luôn ấn định bầu cử Tổng thống vào ngày thứ Ba đầu tiên của tháng 11?

Từ thế kỷ thứ 19, Quốc hội Mỹ đã thông qua ngày bầu cử được ấn định vào ngày thứ Ba đầu tiên của tháng 11. Như vậy, theo quy định này, đáng lẽ bầu cử Tổng thống Mỹ năm nay sẽ rơi vào ngày 1-11. Tuy nhiên, ngày này trùng với dịp lễ Thánh và cũng là ngày các doanh nghiệp bận bịu tổng kết hoạt động của tháng trước nên được dời sang ngày thứ Ba tiếp theo nghĩa là vào ngày 8-11.

Sở dĩ, các nhà lập pháp Mỹ từ thế kỷ 19 ấn định ngày bầu cử như vậy, vì nhiều lý do khác nhau. Giải thích về điều này các nhà lập pháp Mỹ cho biết, trước đây, người dân Mỹ chủ yếu là canh tác nông nghiệp và tháng 11 được coi là thời điểm thích hợp nhất tháng nông nhàn, khi người nông dân hoàn tất thu hoạch và chuẩn bị cho một mùa đông khắc nghiệt. Cụ thể, nếu bầu cử vào cuối xuân, đầu hè thì sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch gieo trồng của người nông dân, trong khi đó, nếu rơi vào cuối hè đầu thu sẽ trùng vào thời điểm thu hoạch.

Tuy nhiên, tại sao bầu cử không diễn ra vào bất cứ ngày nào trong tuần thay vì thứ Ba như quy định? Điều này là bởi Chủ nhật là ngày dành cho các nghi lễ nhà thờ, trong khi thứ Hai cũng không phù hợp bởi những người nông dân Mỹ thời điểm đó sẽ không kịp tới các điểm bỏ phiếu ở thị trấn hay thành phố lớn vì họ phải mất 1 ngày di chuyển. Thứ Tư thì được coi là ngày họp chợ của người nông dân. Thứ Ba được xem là hợp lý hơn cả. Đến nay, người Mỹ vẫn duy trì truyền thống này.

Hoạt động kiểm đếm phiếu sẽ bắt đầu ngay sau khi cử tri bỏ phiếu kết thúc và cuối ngày bầu cử. Sau thời gian này, cử tri có thể bắt đầu lờ mờ nhận ra ai sẽ là người chiến thắng thông qua các cuộc khảo sát. Tuy nhiên, kết quả sẽ rõ ràng hơn vào khoảng 23 giờ cùng ngày (khoảng 11 giờ sáng hôm sau, theo giờ Hà Nội). Nếu mọi việc suôn sẻ, hai ứng viên sau đó sẽ có bài phát biểu trước công chúng, trong khi một người tuyên bố chiến thắng, người còn lại sẽ phải thừa nhận thất bại.

Những ai được ra tranh cử?

Theo Hiến pháp Mỹ, mọi công dân sinh ra trong lãnh thổ Mỹ và có tuổi đời ít nhất là 35 đều có thể trở thành Tổng thống. Tuy nhiên, còn có một điều kiện "ngầm" khác đó là người này phải thực sự giàu có và quyền lực. Lý do là bởi, cuộc chạy đua dài hơi vào Nhà Trắng tiêu tốn một số tiền không hề nhỏ, lên đến hàng tỷ USD.

Chính vì vậy, dựa vào vốn liếng cá nhân của các ứng viên là chưa đủ. Những người này còn phải có khả năng huy động tiền từ các nguồn tài trợ mới đủ trang trải được hết những việc cần làm. Tốn kém là vậy, nhưng mỗi cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ luôn diễn ra hết sức sôi động với những màn vung tiền không e ngại của các ứng cử viên.

Theo báo cáo vừa công bố của Nhóm nghiên cứu thuộc Trung tâm CRP (Trung tâm nghiên cứu các đóng góp cho các chính trị gia), chi phí cho cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2016 được xếp vào hàng tốn kém nhất trong lịch sử nước này. Ước tính các ứng cử viên và các đảng phái tại Mỹ đã chi tới hơn 6,6 tỷ USD cho các chiến dịch tranh cử của mình. Con số này lớn hơn 86,5 triệu USD so với mức chi của đợt bầu cử Tổng thống kỳ trước. Cụ thể, ứng cử viên Tổng thống đảng Dân chủ Hillary Clinton và ứng cử viên đảng Cộng hòa Donald Trump đã chi ra hơn 1,13 tỷ USD, nhiều hơn 100 triệu USD so với chi phí mà các ứng cử viên Tổng thống năm 2012 bỏ ra. Tuy nhiên, các chi phí thực tế có thể cao hơn nhiều, bởi đây mới chỉ là một con số ước tính.

r3lm_24b
Người dân Mỹ tại các điểm bầu cử Tổng thống. Ảnh: AFP

Trở thành Tổng thống Mỹ - Chức vụ quyền lực nhất thế giới

Hiến pháp Mỹ quy định, Tổng thống mới đắc cử sẽ nhậm chức vào trưa ngày 20-1 của năm sau đó, đây cũng là thời điểm chấm dứt nhiệm kỳ của Tổng thống cũ. Lễ nhậm chức Tổng thống được tiến hành tại Nhà Trắng ở Thủ đô Washington.

Mỗi nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ kéo dài 4 năm và theo điều bổ sung sửa đổi Hiến pháp được thông qua ngày 27-2-1951, mỗi Tổng thống chỉ có thể được tại nhiệm không quá hai nhiệm kỳ. Trên thực tế trước khi có quy định này, trong lịch sử Mỹ chỉ có một người đắc cử Tổng thống 3 nhiệm kỳ liên tiếp là Franklin Roosevelt (từ 1933 - 1945).

Ngoài lương, Tổng thống Mỹ còn được các tiêu chuẩn chế độ khác như Tổng thống Mỹ có sẵn Văn phòng dành riêng được thiết kế đặc biệt trên 2 chuyên cơ Boeing 747. Khi Tổng thống có mặt trên chuyên cơ nào, chuyên cơ đó sẽ phát tín hiệu "Không lực Một" (Air Force One) giúp các Trạm Kiểm soát không lưu phân biệt máy bay chở Tổng thống với các loại máy bay khác. Khi Tổng thống dùng trực thăng (thường là của hải quân), chiếc trực thăng này cũng sẽ phát tín hiệu "Hải quân Một" (Marine One, hay còn gọi là Thủy quân Lục chiến Một) cũng với mục đích tương tự. Ngoài ra, Tổng thống còn toàn quyền sử dụng một chiếc Limousine Cadillac bọc thép có toàn bộ các cửa kính và bánh xe chống đạn...

Tuy nhiên, theo chia sẻ mới đây của Tổng thống đương nhiệm Barack Obama, cuộc sống trong Nhà Trắng không phải lúc nào cũng "màu hồng". Có rất nhiều thứ mà Tổng thống Barack Obama không được phép làm. Ví dụ như, Tổng thống chỉ được dùng điện thoại BlackBerry, không được phép tự lái xe đi đâu. Vào mùa hè, khi ban ngày bắt đầu sớm hơn so với mùa đông vài giờ đồng hồ, ông Barack Obama cũng không được phép chỉnh lại đồng hồ. Thay vào đó, một nhân viên sẽ có nhiệm vụ chỉnh lại chiếc đồng hồ cạnh giường của ông cho đúng...

Phương Châu

Liên kết hữu ích