Thứ 7, 07/12/2019, 17:14 (GMT+7) Đường dây nóng : (024) 39364407(116) - 091.2011.882

Bầu chọn Tổng Thư ký Liên hợp quốc - Cuộc đua của những “bóng hồng”

22/04/2016 - 8:06

Biên phòng - Cuộc đua giành chiếc ghế Tổng Thư ký Liên hợp quốc (TTK LHQ) năm nay không chỉ đặc biệt ở hình thức tranh cử công khai mà còn hấp dẫn ở những gương mặt ứng cử viên. Trong số 9 ứng cử viên chính thức chạy đua vào chức vụ người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất thế giới có tới một nửa là nữ. Giới quan sát nhận định nhiều khả năng lần đầu tiên LHQ sẽ do một “bà đầm thép” lãnh đạo.

bankimun
Tổng Thư ký Ban Ki Mun sẽ sắp có người kế nhiệm? Ảnh: Prosectra

Bước ngoặt của LHQ?

Tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đã chứng tỏ nỗ lực cải cách hoạt động, bằng việc lần đầu tổ chức cuộc chạy đua công khai vào ghế TTK LHQ. Tuy nhiên, theo báo giới, các cuộc điều trần công khai tuy được tuyên truyền như một cải cách có tính đột phá, song có lẽ do nhận thức rằng đây vẫn chỉ mang tính hình thức nên đại diện các quốc gia cũng không hào hứng đặt các câu hỏi chất vấn với ứng cử viên.

Theo truyền thống, vị trí TTK LHQ được xoay vòng giữa các khu vực. Để thuận tiện cho việc tiến hành các cuộc bầu cử cho các thể chế của LHQ, tổ chức này được chia thành 5 nhóm, gồm: nhóm Tây Âu và các nhóm khác (WEOG), nhóm châu Á, nhóm Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê, nhóm châu Phi và nhóm Đông Âu. Cho đến nay, chức vụ TTK đã được luân phiên như sau: nhóm (WEOG) có 3 TTK (Na Uy, Thụy Điển và Áo; châu Á có 2 TTK (Mi-an-ma và Hàn Quốc), Mỹ La-tinh và Ca-ri-bê có 1 TTK (Pê-ru), châu Phi có 2 TTK (Ai Cập và Ga-na). Hiện Nga và các nước Đông Âu phàn nàn rằng LHQ chưa có TTK thuộc nhóm Đông Âu. Do đó, trong 9 ứng cử viên chính thức chạy đua vào chiếc ghế TTK LHQ lần này, có tới 6 gương mặt đến từ các nước Đông Âu, và một nửa trong số đó là nữ.

Việc xuất hiện chức danh nữ TTK LHQ sẽ trở thành bước ngoặt lớn trong lịch sử 70 năm hoạt động của tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh này. Tính đến nay, LHQ đã qua sự điều hành của 8 vị TTK, tất cả đều là nam giới. Phó Giám đốc điều hành Quỹ LHQ Ê-li-da-bét Cao-dần cho rằng người giữ vị trí lãnh đạo LHQ phải là một nhà ngoại giao tài ba và giành được sự ủng hộ của thế giới. Theo bà, vị trí này hoàn toàn có thể đạt hiệu quả khi sử dụng chiến thuật mềm dẻo để điều hành những cuộc đối thoại, hòa đàm, giúp đạt được mục tiêu lớn một cách nhẹ nhàng và thuyết phục.

Sự mềm dẻo, linh hoạt trong ngoại giao là thế mạnh của phái nữ, và chính điều đó đem đến hiệu quả bất ngờ cho hoạt động của LHQ nếu xuất hiện một nữ lãnh đạo trong nhiệm kỳ tới. Một nữ TTK với “quyền lực mềm” trong tay được kỳ vọng sẽ giúp LHQ rất nhiều trong việc thúc đẩy hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững do LHQ thông qua hồi tháng 9-2015.

Phái đẹp lên ngôi

Hiện cuộc đua vào chiếc ghế TTK LHQ có 9 ứng cử viên chính thức, gồm ông I-go Lu-xích - cựu Thủ tướng Môn-tê-nê-grô, bà I-ri-na Bô-cô-va - cựu Ngoại trưởng Bun-ga-ri và hiện là người đứng đầu Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO), ông Đa-ni-lô Túc - cựu Tổng thống Xlô-vê-ni-a, bà Vê-xna Pu-xích - cựu Ngoại trưởng Crô-a-ti-a, bà Na-ta-li-a Ghéc-man - cựu Phó Thủ tướng Môn-đô-va, ông Vuých Giê-rê-mích - cựu Ngoại trưởng Xéc-bi-a, bà Hê-len Clác - cựu Thủ tướng Niu Di-lân và hiện là Giám đốc Chương trình Phát triển LHQ (UNDP), và ông A-tô-ni-ô Gu-te-rết - cựu Thủ tướng Bồ Đào Nha và từng là người đứng đầu Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR). 

nthcza7mxb-47559_9104928b-7846-4e00-5902-c0d1d3787eda@yahoo.com_CnybnyE005002_20160415_NYMFN0A001_11n
9 ứng cử viên chạy đua vào ghế Tổng Thư ký LHQ. Ảnh: Xinhua

Tuần trước, LHQ đã bắt đầu thực hiện các cuộc chất vấn ứng cử viên TTK và truyền hình trực tiếp trước công chúng. Đây là lần đầu tiên LHQ công khai quá trình bầu chọn vị trí TTK mới, tạo điều kiện cho các quốc gia thuộc tổ chức này có cơ hội chất vấn những ứng cử viên về các vấn đề, như giải quyết nạn lạm dụng tình dục trong lực lượng giữ gìn hòa bình LHQ, làm thế nào để chống lại áp lực từ các cường quốc lớn, hay phải làm gì để cải thiện nỗ lực mang lại hòa bình cho nhiều khu vực trên thế giới.

Giới phân tích cho rằng một trong số 4 nữ ứng cử viên trong cuộc đua năm nay có nhiều khả năng giành chiến thắng. Tất cả các gương mặt nữ này đều là những người có kinh nghiệm trong hoạt động ngoại giao và quản lý tổ chức quốc tế hoặc nắm giữ những vị trí điều hành quan trọng của đất nước.

Ứng cử viên hàng đầu là nhà ngoại giao I-ri-na Bô-cô-va, được biết đến là nữ Tổng giám đốc đầu tiên của UNESCO. Bà tuyên bố tập trung vào bình đẳng giới, giáo dục, chống phân biệt chủng tộc và ngăn chặn việc buôn lậu hàng hóa qua biên giới. Bất lợi duy nhất của bà là không được lòng Mỹ - một trong 5 nước nắm quyền phủ quyết, bởi bà từng ủng hộ việc công nhận Nhà nước Pa-le-xtin.

Tiếp đến là nữ ứng cử viên Vê-xna Pu-xích, cựu Ngoại trưởng Crô-a-ti-a (11-2012 đến tháng 1-2016) và hiện là Phó Chủ tịch Nghị viện nước này. Trước khi gia nhập chính trường Crô-a-ti-a, bà được biết đến với những kinh nghiệm xã hội như nhà hoạt động nữ quyền tích cực, nỗ lực vận động Crô-a-ti-a hội nhập châu Âu và bảo vệ quyền cho cộng đồng người đồng tính, lưỡng tính và chuyển giới (LGBT). Cũng giống bà Bô-cô-va, bà Pu-xích khó được lòng tất cả thành viên Hội đồng Bảo an LHQ, do Nga không tán thành quan điểm ủng hộ hôn nhân đồng giới của bà.

Gương mặt nữ thứ 3 là bà Na-ta-li-a Ghéc-man, cựu Ngoại trưởng Môn-đô-va và từng giữ chức Phó Thủ tướng nước này từ tháng 5-2013 đến tháng 1-2016. Cũng như 2 nữ đồng nghiệp trên, bà Ghéc-man cũng chọn bình đẳng giới làm vấn đề trọng tâm tranh cử. Trong một cuộc đối thoại trực tiếp trước Đại hội đồng LHQ mới đây, bà đưa ra quan điểm đoàn kết 193 quốc gia thành viên, lấy con người làm trung tâm để giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Nữ ứng cử viên cuối cùng là bà Hê-len Clác, một trong những thủ tướng phục vụ lâu nhất tại chính trường Niu Di-lân (từ tháng 12-1999 đến tháng 11-2008). Hiện bà là Giám đốc UNDP - chức vụ có quyền lực lớn thứ 3 của LHQ. Trong cuộc đối thoại trực tiếp trước Đại hội đồng LHQ vừa qua, bà bày tỏ quan tâm tới việc hiện đại hóa bộ máy của LHQ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức thông qua cách tiếp cận toàn diện với các vấn đề.

47630widemodern-merkel-130923
Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken - Một ứng cử viên tiềm năng. Ảnh: USNews

Ngoài 4 nữ ứng cử viên đã lộ diện, còn nhiều nhân vật nữ tiềm năng khác có thể tham gia cuộc đua như cựu Phó Tổng thống Cô-xta Ri-ca Rê-béc-ca Grin-xpan, Tổng thống Chi-lê Mi-sen Ba-chê-lết…. Đặc biệt có thông tin “bà đầm thép” của nước Đức - Tổng thống An-giê-la Méc-ken cũng có ý định tham gia cuộc đua.

Trên thực tế, ứng cử viên nào được chọn phụ thuộc vào sự dàn xếp giữa Mỹ và Nga - hai quốc gia có nhiều ảnh hưởng nhất tại HĐBA. Trong bối cảnh quan hệ Nga - Mỹ còn nhiều căng thẳng, cuộc đua vào chiếc ghế TTK LHQ lần này được sự đoán là căng thẳng và khó đoán định. Nếu HĐBA không đề cử được ứng cử viên nào, nhiệm kỳ TTK của ông Ban Ki Mun sẽ được kéo dài thêm 2 năm.

Như Lan