Đội tuyên truyền văn hóa BĐBP Quảng Ninh biểu diễn phục vụ cán bộ, chiến sĩ tại đêm giao lưu “Điển hình tiên tiến đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy”. Ảnh: Hoa Hạ

5 năm qua, nhờ sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh công tác VH-TT của cấp ủy, chỉ huy các cấp, hệ thống các thiết chế VH-TT và phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng từ cơ quan Bộ Tư lệnh đến các đơn vị BĐBP từng bước được củng cố, kiện toàn; góp phần giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc, bài trừ hủ tục, tệ nạn xã hội. Đồng thời, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước; củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, nâng cao ý thức trách nhiệm, cảnh giác cách mạng, tạo sức mạnh tổng hợp xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, góp phần bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới của Tổ quốc. Đến nay, 100% đầu mối BĐBP cấp tỉnh, thành và tương đương đều có phòng truyền thống, thư viện, tủ sách với hơn 4.000 đầu sách các loại…; 80% đồn BP được trang bị âm thanh loa đài, nhạc cụ phục vụ biểu diễn văn nghệ. Hầu hết các đồn BP và nhân dân các xã, bản lân cận đã được nghe chương trình phát thanh, xem truyền hình, một số đồn đã được lắp đặt hệ thống tiếp sóng FM, trạm thu phát lại truyền hình, hình thành mạng lưới thư viện, tủ sách với hàng ngàn tủ sách, ngăn sách ở các trung tâm xã, bưu điện.

Trong công tác thông tin tuyên truyền xây dựng nền biên phòng toàn dân, bên cạnh việc nâng cao hiệu quả các loại hình thông tin tuyên truyền nội bộ bằng nhiều ấn phẩm (thông báo nội bộ của Cục Chính trị BĐBP, các tờ tin nội bộ của các Cục, nhà trường và BĐBP các tỉnh, thành; báo tường, truyền thanh nội bộ (cấp cơ sở)), Bộ Tư lệnh BĐBP đã phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương mở rộng phạm vi phản ánh, nâng cao chất lượng, tăng kỳ cho báo Biên phòng, phụ trương ANBG và Điện ảnh Biên phòng để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đồng thời, 39/44 Bộ chỉ huy BĐBP các tỉnh, thành phối hợp với Đài phát thanh, truyền hình và báo địa phương mở chuyên mục “Vì chủ quyền an ninh bên giới”. Ngoài ra, loạt phim Ký sự Biên phòng và Ký sự Biển, đảo do báo Biên phòng phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất, đã góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả tuyên truyền về công tác biên phòng và lực lượng BĐBP…

Đặc biệt, thực hiện chương trình phối hợp giữa Bộ Tư lệnh BĐBP với Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch, BĐBP đã thành lập 44 đội tuyên truyền văn hóa ở các tỉnh, thành phố và hơn 400 tổ tuyên truyền văn hóa ở các đồn BP. Thông qua các tổ, đội tuyên truyền văn hóa, đời sống văn hóa, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và đồng bào các dân tộc nơi biên giới, hải đảo ngày càng được cải thiện; nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian đậm chất lễ nghi, dân tộc như lễ cầu ngư, lễ xuống thuyền, lễ cá Ông, khao lề thế lính Hoàng Sa... đã được khôi phục. Mặt khác, từ khi có chương trình phối hợp, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã đầu tư kinh phí cho BĐBP xây dựng cơ sở vật chất, tổ chức quản lý, khai thác có hiệu quả các trang, thiết bị VH-TT trên địa bàn biên giới. Tại Mường Lạn (huyện Sông Mã, Sơn La) đã hình thành trung tâm văn hóa, trong đó có đồn BP, trường học, trạm xá, trạm thủy điện, trạm phát thanh - truyền hình. BĐBP Lai Châu đã phối hợp với trung tâm văn hóa các huyện đầu tư, lắp đặt trạm phát thanh tại các chợ biên giới Dào San, Sì Lờ Lầu. BĐBP Hà Giang đầu tư xây dựng 1 trạm phát sóng truyền hình phủ sóng bán kính 20km, 1 trạm thu phát sóng FM ở trung tâm thị trấn. BĐBP Gia Lai trực tiếp mua sắm, quản lý, sử dụng các trang thiết bị ở 3 điểm phát thanh cụm dân cư tại làng Bi (đồn BP cửa khẩu Iao), đồn BP Ia Pul, đồn BP Ia Mơ…

Tiết mục múa của Đoàn Nghệ thuật BĐBP trong đêm Giao lưu “Giai điệu biên cương” Ảnh: Thái Hà

Cùng với đó, chương trình phối hợp giữa Bộ Tư lệnh BĐBP và Bộ Thông tin - Truyền thông trong công tác tuyên truyền đối ngoại trên biên giới như: Chiếu phim, triển lãm lưu động, văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao… được chú trọng và tăng cường, góp phần xóa các điểm trắng về thông tin trên biên giới với nhiều mô hình độc đáo như: Trạm truyền thanh tại các điểm chợ biên giới của BĐBP Lai Châu, sinh hoạt VH-TT ở các nhà rộng, nhà dài tại Tây Nguyên, hoạt động các chùa văn hóa, thuyền văn hóa ở Tây Nam bộ…

Song song với tăng cường công tác VH-TT, cấp ủy, chỉ huy các cấp đã đẩy mạnh cuộc vận động “Xây dựng môi trường văn hóa tốt” ở các đơn vị gắn với thực hiện cuộc vận động “Học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với BĐBP” và cuộc vận động “Truyền thống, kỷ cương, tình thương, trách nhiệm”. Nhiều đơn vị đã phát huy nội lực, tranh thủ sự giúp đỡ của địa phương để đầu tư xây dựng doanh trại, đẩy mạnh tăng gia sản xuất gắn với xây dựng cảnh quan môi trường “xanh, sạch, đẹp” trong đơn vị kết hợp với tăng cường giáo dục, bồi dưỡng nhân cách, xây dựng lối sống quân nhân theo phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, đưa đơn vị trở thành điểm sáng văn hóa có sức lan tỏa trên địa bàn đóng quân.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác VH-TT trong BĐBP cũng bộc lộ một số bất cập như: Cấp ủy, chỉ huy một số đơn vị chưa xác định đúng vị trí, vai trò của văn hóa đối với công tác biên phòng và xây dựng BĐBP, chưa thật sự coi trọng công tác tổ chức phong trào quần chúng… Tại Hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 06/NQ-ĐU do Đảng ủy BĐBP tổ chức ngày 20-1-2012, Đảng ủy BĐBP đã đề ra phương hướng trong thời gian tới là tiếp tục bổ sung chủ trương, biện pháp để tạo chuyển biến toàn diện về công tác VH-TT, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân các dân tộc ở khu vực biên giới. Đồng thời lồng ghép các nội dung hoạt động VH-TT với tiếp tục thực hiện có chiều sâu cuộc vận động “Học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với BĐBP” gắn với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”… nhằm xây dựng cơ quan, đơn vị BĐBP thực sự là điểm sáng văn hóa ở các địa bàn đóng quân...