Vùng biên “nổi gió”

Khu vực biên giới giữa Cô-xô-vô và Xéc-bi-a bất ngờ căng thẳng sau khi xảy ra xung đột giữa cảnh sát Cô-xô-vô với người dân Xéc-bi-a. Điều này khiến nhiều người lo ngại sóng gió lại nổi lên ở khu vực vốn không mấy yên ả kể từ khi Cô-xô-vô tuyên bố độc lập hồi tháng 2-2008.

Khu vực biên giới giữa Cô-xô-vô và Xéc-bi-a bất ngờ căng thẳng sau khi xảy ra xung đột giữa cảnh sát Cô-xô-vô với người dân Xéc-bi-a. Điều này khiến nhiều người lo ngại sóng gió lại nổi lên ở khu vực vốn không mấy yên ả kể từ khi Cô-xô-vô tuyên bố độc lập hồi tháng 2-2008.

Căng thẳng gia tăng giữa Xéc-bi-a và Cô-xô-vô sau khi chính quyền Cô-xô-vô, ngày 20-7, ra lệnh cấm nhập khẩu hàng hoá từ Xéc-bi-a với lý do chính quyền Xéc-bi-a không công nhận con dấu thuế quan của Cô-xô-vô, do đó cản trở hàng hoá từ Cô-xô-vô vào Xéc-bi-a. Để triển khai lệnh cấm này, Thủ hiến Cô-xô-vô Ha-sim Tha-xi ra lệnh cho cảnh sát dưới quyền thiết lập quyền kiểm soát đối với hai cửa khẩu ở Y-a-rin và Brơ-ni-ách giáp Xéc-bi-a vốn được đặt dưới quyền kiểm soát của Phái bộ dân sự của Liên minh châu Âu (EULEX), cũng như cửa khẩu Du-bin thuộc quyền kiểm soát của Xéc-bi-a. Ngày 26-7, các đơn vị cảnh sát đặc nhiệm của Cô-xô-vô đã chiếm quyền kiểm soát hai cửa khẩu trên và xung đột đã xảy ra giữa người gốc Xéc-bi-a với lính đặc nhiệm Cô-xô-vô, khiến nhiều người bị thương.

Lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế do NATO đứng đầu làm nhiệm vụ kiểm soát tại thị trấn biên giới Mi-trô-vi-ca, Cô-xô-vô. Ảnh: AP

Xung đột liên tục leo thang tại biên giới Xéc-bi-a - Cô-xô-vô đang có nguy cơ cuốn khu vực Ban-căng vào vòng xoáy bạo lực mới gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế. Liên hợp quốc, Liên minh châu Âu (EU), NATO, Nga, Mỹ và một số nước khác đã bày tỏ quan ngại về tình hình phía Bắc Cô-xô-vô. Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh những hành động khiêu khích của chính quyền người gốc An-ba-ni đang gây mất ổn định tình hình vốn đã rất mong manh tại khu vực, làm gia tăng căng thẳng, hủy hoại tiến trình đàm phán giữa Bê-ô-grát và Pri-xti-na. Nga hy vọng đại diện của LHQ và EU ở Cô-xô-vô, cũng như Lực lượng KFOR thực hiện các biện pháp cần thiết để kiềm chế các tham vọng nguy hiểm của chính quyền Cô-xô-vô, đồng thời khẳng định mọi vấn đề tranh chấp phải được giải quyết thông qua đàm phán theo Nghị quyết 1244 của Hội đồng Bảo an LHQ. Tổng thống Xéc-bi-a Bô-rít Ta-đích tuyên bố Xéc-bi-a sẽ giải quyết cuộc xung đột một cách hoà bình, đồng thời cảnh báo những nước ủng hộ hành động tương tự của người Cô-xô-vô gốc An-ba-ni là phạm một “sai lầm khủng khiếp” và điều đó đang đẩy khu vực này vào một “nguy cơ to lớn”.

Với diện tích 10.000km2 và 2 triệu dân, Cô-xô-vô nằm ở trung tâm Ban-căng, một vùng đất giữa Địa Trung Hải, Biển Đen, Cáp-ca-dơ và Biển Ca-xpi. Vì sở hữu vị trí chiến lược quan trọng nên suốt hai thập kỷ qua, khu vực này luôn phải hứng chịu sóng gió, trở thành mục tiêu giành giật trên bàn cờ của các nước lớn thời kỳ hậu Chiến tranh lạnh. Ngày 17-2-2008, với sự ủng hộ của Mỹ và nhiều nước EU, chính quyền của người Cô-xô-vô gốc An-ba-ni đã đơn phương tuyên bố độc lập. Tuy nhiên, cho đến nay mới chỉ có 76/192 nước thành viên Liên hợp quốc công nhận Cô-xô-vô. Nhiều nước, trong đó có cả thành viên EU như Tây Ban Nha, Xlô-va-ki-a, Ru-ma-ni, cùng Xéc-bi-a, Nga và Trung Quốc vẫn phản đối và cho rằng công nhận nền độc lập của Cô-xô-vô là vi phạm Nghị quyết 1244 HĐBA LHQ, coi nhẹ tính hợp pháp của đường biên giới đã được quốc tế công nhận. Ngoài ra, công nhận nền độc lập của Cô-xô-vô sẽ tạo một tiền lệ vô cùng nguy hiểm cho hệ thống quốc tế và có thể thổi bùng các cuộc xung đột sắc tộc.

Tiến Đạt