Gặp “mỏ tư liệu sống”

Tôi gặp lại Biên kịch Hạnh Lê, Đạo diễn Trần Tuấn Hiệp cùng hai quay phim Nguyễn Văn Tuấn và Nhữ Mạnh Cường tại sân bay Cam Ranh sau một thời gian khá dài kể từ ngày đi cùng đoàn sang Lào làm phim “Ký sự Biên phòng”. Đạo diễn Tuấn Hiệp chia sẻ ngay với tôi : “Phim Ký sự Biển đảo đề cập đến các vấn đề rộng lớn như biển cả. Nhưng sự chân thật luôn đặt lên hàng đầu, lối làm phim ký sự là tìm câu chuyện, vấn đề, nhân vật... điển hình nhưng sống động trong thực tế cuộc sống...”.

Từng làm việc với Đạo diễn Trần Tuấn Hiệp, nên tôi biết rõ khẩu vị của anh. Tôi chủ động chuẩn bị “trận địa” tại tỉnh Khánh Hòa. Tiến sĩ khoa học Nguyễn Tác An, Chủ tịch Ủy ban quốc gia Chương trình đại dương học liên Chính phủ, nguyên Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang là một trong những nhà khoa học đầu ngành về hải dương, ông hiểu biết rất sâu, rộng về biển, đảo. Tuấn Hiệp gặp ông An như sa vào “mỏ tư liệu sống”, đoàn phải dành mấy buổi ghi hình để “khai thác” kho kiến thức của ông An về: Khoa học biển và đại dương, nguồn lợi thủy sản, qui luật tai biến thiên nhiên, đặc tính sinh học cá voi... Ông An đều trả lời bằng căn cứ khoa học, qua những câu chuyện chân thực trong cuộc sống. Ghi hình mãi mà vẫn chưa thấy “đã”, Tuấn Hiệp còn rủ ông An tự lái xe ôtô chở cả đoàn đi dọc bờ biển Nha Trang quay tiếp.

Quay phim Nguyễn Văn Tuấn và Nhữ Mạnh Cường di chuyển từ thúng chai lên tàu lớn ra đảo Cù lao Câu, Bình Thuận.

Làm quên ăn, ngủ

Đã đi làm phim Ký sự Biển đảo thì không định giờ giấc, không gian và thời gian làm việc. Gặp phải câu chuyện hay, nhân vật kể chuyện hào hứng sôi nổi, có cốt truyện... thì quên ăn, quên ngủ. Hôm đến quay cột hải đăng Kê Cà, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, mải quay, mải phỏng vấn dọc bờ biển, 12 giờ trưa, anh em mới đến được trạm hải đăng. Cán bộ, nhân viên trạm đã nghỉ trưa. Anh trạm trưởng chạy ra đón tiếp, đoàn lại bấm máy làm luôn. 1 giờ chiều, bụng ai cũng đói meo, nhưng vẫn tiếp tục trèo lên đỉnh cột hải đăng để quay, để hỏi chuyện về lịch sử cột hải đăng do người Pháp xây dựng bằng đá, có tuổi thọ trên 100 năm. 3 giờ chiều, đoàn mới chịu tạm nghỉ ăn cơm trưa. Ăn xong, đoàn lại vác máy đi quay đến 10 giờ đêm.

Ngày hôm sau, nghe nói ở đảo Cù lao Câu, xã Phước Thể, huyện Tuy Phong làm lễ cúng đảo, đoàn làm phim Ký sự Biển đảo lại chạy ngược ra huyện Tuy Phong, nhờ tàu Bộ chỉ huy BĐBP và Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn tỉnh Bình Thuận đưa ra đảo Cù lao Câu. Đến đảo, trời vừa chạm tối, dân làng tổ chức cúng tế cá voi. Đạo diễn Tuấn Hiệp chạy như con thoi để chỉ đạo hai máy quay. Mải quay phim, phỏng vấn các nhân vật, 10 giờ đêm, đoàn làm phim mới tạm nghỉ ăn cơm tối dưới bờ đảo và lên tàu vào bờ. 2 giờ sáng, đoàn về Mũi Né, TP Phan Thiết...

Để có được 1 phút phát sóng trên Đài Truyền hình Việt Nam, đoàn làm phim phải làm việc cật lực mấy tiếng đồng hồ, từ vị “Tổng tổ chức” - Đại tá Nguyễn Hòa Văn, Tổng biên tập báo Biên phòng đến anh lái xe chở đoàn đi đều phải phối hợp nhịp nhàng. Xê-ri Ký sự Biển đảo dài hơn 30 tập, mỗi tập 30 phút phát sóng, có những tập phải quay giữa biển khơi, đảo xa như Lý Sơn, Trường Sa... thì sự vất vả, gian nan càng tăng lên gấp bội. Nhà văn Chu Lai thấy đoàn làm phim tác nghiệp ngày, đêm không nghỉ tại quần đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, nhận xét: “Làm phim như mấy ông này lúc nào cũng nắm trong tay tư liệu khổng lồ, chắc chắn sẽ có phim hay, xúc động lòng người”.